Click here to load reader

Przewodnik - Malta

  • View
    239

  • Download
    10

Embed Size (px)

DESCRIPTION

 

Text of Przewodnik - Malta

  • Przewodnik po Malcie:

    Historia Malty

    Malta - klimat

    Kuchnia

    Kultura Malty

    Przygotowanie do podry

    Religia

    Zwiedzanie Malty. Zabytki, ktre warto zobaczy

    SP Koszcin

    2014/2015

  • Historia Malty

    10 milionw lat temu, w okresie miocenu, ziemie tworzce dzi archipelag

    maltaski podniosy si nad poziom morza. 1,5 miliona lat temu wyspy te

    przestay by czci pomostu czcego obecn Europ z Afryk. Stay si

    nim ponownie w okresie lodowcowym (23 10 tys. lat temu).

    Pocztki cywilizacji na Malcie

    sigaj a 5200 lat p.n.e., gdy

    trafili tu z Sycylii pierwsi osadnicy.

    W IV i III tysicleciu p.n.e.

    powstao ponad pidziesit

    megalitycznych wity,

    pooonych na wyspach Malta

    i Gozo w Republice Malty.

    Zaliczaj si one do najstarszych

    wolno stojcych budowli na wiecie. Sze z nich, w tym liczca 5800 lat

    gantija, wpisano na list wiatowego dziedzictwa UNESCO.

    Pochodzenie nazwy wyspy ginie w

    mrokach dziejw i do dzi istnieje

    kilka teorii na ten temat. Jedna z

    nich mwi, e pochodzi od

    greckiego sowa meli, czyli mid -

    w czasach staroytnych wyspa

    syna z produkcji wyjtkowego

    miodu, ktrego niepowtarzalny

    smak jest zasug yjcego tu endemicznego gatunku pszcz zapylajcego

    kwiaty pomaraczy. Inna wersja pochodzenia nazwy sugeruje, e sowo

    Malta pochodzi od fenickiego terminu maleth, oznaczajcego przysta.

    Pooenie Malty zawsze wpywao na jej histori, dzieli ona bowiem akwen

    morski na cz wschodni i zachodni, trzymajc stra nad przesmykiem

    midzy Sycyli a Tunezj.

    Okoo 800 p.n.e. zaoyli tu swoje osiedla Fenicjanie, (dziki osiedlaniu si

    kupcw fenickich nastpia rozbudowa portw), a 300 lat pniej wysp

    podbili Kartagiczycy. W 257 p.n.e. mia miejsce pierwszy atak Rzymian

    i w 218 p.n.e. Malta przesza pod wadanie Imperium Rzymskiego. Wadz na

    wyspie sprawowa przez swojego namiestnika pretor Sycylii.

  • W roku 60 n.e. u brzegw wyspy w pobliu miasta Bugibba, rozbi si statek

    przewocy do Rzymu, jako winia w. Pawa. Aposto przez trzy miesice

    pozostawa w katakumbach na wyspie nauczajc jej mieszkacw. Malta

    zostaa nawrcona na chrzecijastwo.

    W 395 roku po podziale Imperium Rzymskiego przesza pod wadanie

    Cesarstwa Wschodniego ze stolic w Konstantynopolu. Od 870 roku

    znajdowaa si pod rzdami Arabw. W roku 1090 zostaa podbita przez

    Normanw, za pniej przyczona do ksistwa, a nastpnie Krlestwa

    Sycylii.

    W 1530 roku cesarz Karol V przekaza wysp

    jako lenno zakonowi Joannitw (kawalerw

    maltaskich) koczc 8 letni tuaczk po wyparciu

    ich z wyspy Rodos przez Turkw. 18 maja 1565 roku

    rozpocz si atak liczcej okoo 40 tys. onierzy

    armii Osmaskiej. Obrocom, w skad ktrych

    wchodzi kilkuset rycerzy zakonnych, tysiczny

    oddzia Hiszpanw i okoo 8 tys. ludnoci cywilnej, udao si ten atak

    cakowicie odeprze prawie cztery miesicy pniej, 8 wrzenia. Joannici 270

    lat sprawnie zarzdzali wysp. Zbudowali miasto, ktre na cze Wielkiego

    Mistrza dowodzcego podczas oblenia zostao nazwane Valletta. Miasto to

    stao si siedzib zakonu i jednoczenie stolic wyspy. Wznieli te na caym

    wybrzeu wyspy szereg wie

    pozwalajcych na wczeniejsze

    dostrzeenie nacierajcej obcej floty.

    Wybudowane zostay take fortyfikacje

    wok trzech miast Birgu, Bromla

    (Cospicua) i Isla, oraz wiele innych

    budowli zarwno wojskowych jak

    i cywilnych.

    W roku 1798 podbia wysp 54 tys. flota francuska. Napoleon

    Bonaparte nakazuje rycerzom zakonu w cigu trzech dni opuci wysp.

    Dwa lata pniej Maltaczycy wspierani przez wojska angielskie wyparli

    Francuzw i Malta przesza pod protekcj Wielkiej Brytanii. Zakoczony

    w 1815 roku Kongres Wiedeski ustanowi Malt koloni brytyjsk.

    W czasie II wojny wiatowej 194043 wyspa Malta bya wan brytyjsk

    baz morsk i lotnicz w rodkowej czci Morza rdziemnego oraz celem

    wielu nalotw woskich i niemieckich z baz na Sycylii (tzw. bitwa powietrzno-

  • morska o Malt). Po zakoczeniu oblenia jej mieszkacy zostali odznaczeni

    Krzyem Jerzego, ktry widnieje na fladze pastwa.

    W 1947 roku Malt uzyskaa autonomi wewntrzn, a w 1963

    proklamowane zostao powstanie Pastwa Maltaskiego. Malta uzyskaa

    niepodlego 21 IX 1964 i przystpia do ONZ. Wielka Brytania zachowaa

    jednak prawo do zachowania baz wojskowych na wyspie (do 1967, kiedy

    Malta wypowiedziaa ukad). W peni niepodleg republik zostaa 13 grudnia

    1974 roku.

    Republika Malty (Repubblika ta' Malta) jest demokracj parlamentarn.

    Parlament (House of Representatives: 65 miejsc) jest wybierany w wyborach

    powszechnych co 5 lat. Na czele rzdu stoi premier nominowany przez

    prezydenta. Prezydent jest wybierany przez parlament. Scena polityczna jest

    zdominowana przez dwie wiodce partie: centrowo-prawicowa - Nationlist

    Party (PN) oraz parti pracy - Malta Labour Party (MLP)..

    W 1983 nastpio uwaszczenie wasnoci kocielnej, 1993 wprowadzono

    ponownie samorzd lokalny. 1 maja 2004 Malta przystpia do UE, a w 2008

    wprowadzia do obiegu euro.

  • Malta - klimat

    Leca pomidzy Afryk a Sycyli Malta ma wszelkie zalety, by sta si hitem

    wrd bardziej wymagajcych podrnikw: poszukiwaczy odpoczynku

    w komforcie i piknych okolicach, a przy tym pragncych czego wicej, ni

    tylko adna plaa.

    Klimat na Malcie sprzyja odwiedzaniu jej o kadej porze roku. W zimie rednia

    temperatura w dzie wynosi tu ponad czternacie stopni Celsjusza,

    w miesicach letnich rzadko spada poniej dwudziestu piciu stopni,

    a w ostatnich latach lipiec i sierpie na Malcie byy wrcz upalne. Pada tu

    rzadko i krtko, a wiatry s bardzo agodne. Wiele osb przyjeda na Malt

    wierzc w dobroczynno jej klimatu, ktry pono pomaga wraca do zdrowia

    po cikich chorobach.

    Republika Malty skada si kilku wysp wyaniajcych si ze rodkowej czci

    Morza rdziemnego, kilkadziesit kilometrw na poudnie od Sycylii i okoo

    300 na pnoc od Libii. Cay archipelag obejmuje oprcz Malty takie wyspy

    jak: Gozo i Comino oraz bezludne Cominotto i Fifla. Sama Malta swoimi

    rozmiarem przypomina ogromne aglomeracje miejskie, mierzc blisko 30 km

    dugoci i 15 km szerokoci. Typowy klimat rdziemnomorski sprawia, e

    lata na wyspie s dugie, jesienie ciepe, natomiast pogoda w zimie bywa

    zaskakujca, ale dla Europejczykw jest zawsze optymalna. Zadziwiajcy,

    wyspiarski krajobraz wzbogaca mocno rozwinita linia brzegowa, dziki ktrej

    turyci mog z powodzeniem uprawia rnorodne dyscypliny sportowe

    zwizane z morzem. Najpikniejsze kpieliska rozwiny si w pnocno-

    wschodniej czci wyspy, gdzie wybrzee jest atwo dostpne i charakteryzuje

    si licznymi zatokami. W pozostaej czci kraju poszarpan lini brzegow

    ozdabiaj strome klify, niemniej i tam mona znale doskonae miejsca

    nadajce si do uprawiania sportw wodnych, nurkowania i wylegiwania si

    na skalistym wybrzeu.

    Rolinno na wyspie jest stosunkowo uboga, a rozlege skaliste tereny

    porasta najczciej makia, czyli krzewiasta rolinno i zarola wystpujce

    najczciej w rejonie rdziemnomorskim.

    Na Malcie nie spotkamy zbyt wiele gatunkw zwierzt dua ich cz

    niestety wygina. Przy odrobinie szczcia mona zobaczy jaszczurk,

    Gekkoninae, krlika lub jea. Mona te spotka rne gatunki ptakw,

    przede wszystkim czapl, sow, skowronka, drozda i synogarlic. Jednak ich

  • liczba nieustannie obnia si. Przyczyn takiego stanu jest bardzo

    rozpowszechniony odstrza tych ptakw, wbrew ich ochronie i zakazowi

    odowu. Zwierzta niebezpieczne nale do rzadkoci. aden z trzech

    gatunkw wy, ktre tu yj, nie jest jadowity, std te w zasadzie jedynym

    niebezpieczestwem grocym turystom ze strony zwierzt mog by

    zabkane psy i koty.

    Zasuon dum Malty jest podwodny wiat. Tutejsze wody s dosownie

    rajem dla nurkw, ktrzy zarwno w cigu dnia, jak te noc (wwczas

    najwspanialej prezentuj si przepikne barwne korale) mog podziwia

    pikno podwodnego wiata. Nurkowie mog eksplorowa rafy, skay, jaskinie

    i wraki, ktre s popularnym schronieniem dla awic rnych gatunkw

    rnokolorowych ryb. Do najliczniejszych naley sardynka, makrela, tuczyk,

    szprotka, wcznik, oko, paszczka i barwena. Wspaniae rafy s take

    domem dla wielu bezkrgowcw i innych interesujcych zwierzt, takich jak:

    omiornice, rozgwiazdy, sepie, kraby i homary. Du atrakcj turystyczn s

    koniki morskie, dla ktrych czsto maltaskie wody s miejscem parzenia si.

    Mona tu rwnie spotka karett, nalec do gatunkw zagroonych

    i delfina z rodzaju Delphinus i delfina butlonosego, ktre wystpuj

    stosunkowo licznie i s mile widzianym urozmaiceniem podczas rejsw

    wycieczkowych. Na Malt czsto przybywaj w celach badawczych

    obserwatorzy rekinw. Zwierzta te mona zobaczy obecnie tylko

    wyjtkowo, zwaszcza na wikszych gbokociach, dlatego turyci nie musz

    si ich zbytnio obawia.

    Wikszo turystw dociera na Malt samolotem i jest to bez wtpienia

    najwygodniejszy sposb. Osoby ktre nie lubi lata lub mog sobie pozwoli

    na dug podr, mog na Malt dopyn promem z Sycylii. Planujc

    wakacje na Malcie naley pamita o tym, e plae s tu najczciej skaliste,

    a zejcia do morza do strome. Nie sprzyja to szczeglnie wakacjom

    z dziemi - jeli wybieramy si na rodzinny wypad, szukajmy noclegu

    w okolicach, gdzie na pewno znajdzie si piaszczysta plaa. Hotele

    w popularnych kurortach wynagradzaj brak piaszczystej play wspaniaymi

    basenami.

    Naj