Witold Kozakiewicz - ?· są. (J. R. R. Tolkien Władca Pierścieni, tłum. M. Skibniewska) W 2012 roku…

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

Witold Kozakiewicz

Tendencje w rozwoju systemwbibliotecznych na przykadziewdroenia systemu Symphony wBibliotece Uniwersytetu Medycznegow odziForum Bibliotek Medycznych 6/2 (12), 483-492

2013

483Forum Bibl. Med. 2013 R. 6 nr 2 (12)

Mgr in. Witold Kozakiewiczd UM

TeNdeNCje W ROzWOju SySTeMW BiBLiOTeCzNyCh NA PRzykAdzie WdROeNiA SySTeMu SyMPhONy

W BIBLIOTECE UNIWERSYTETU MEDYCZNEgO W Odzi

Abstract

In 2012, Libraries of Lodz Academic Library Network implemented a new integrated library system SirsiDynixSymphony.Based on the system migration from the previously used Horizon 5.3 this article will present new opportunities for existing integrated library systems (ILS) and the perspectives of their development in the context of library users expectations and changes in their behaviors. This article will discuss issues of using mobile technologies and social media in contacts of patrons with their library

Streszczenie

W 2012 roku w bibliotekach dzkich uczelni wyszych zrzeszonych w dzkiej Akademickiej Sie-ci Bibliotecznej wdroono nowy zintegrowany system biblioteczny Symphony firmy SirsiDynix. Na przykadzie migracji z uywanego dotychczas systemu Horizon 5.3 zostan omwione nowe moliwoci istniejcych zintegrowanych systemw bibliotecznych oraz perspektywy ich rozwoju w kontekcie ocze-kiwa i zmian zachowa uytkownikw bibliotek. W artykule poruszone zostan kwestie wykorzystania w systemach bibliotecznych m.in. technologii mobilnych oraz mediw spoecznociowych w zakresie kontaktw czytelnika z bibliotek.

Niebezpiecznie wychodzi za wasny prg, mj Frodo powiada nieraz. Trafisz na gociniec i jeli nie powstrzymasz swoich ng, ani si spostrzeesz, kiedy ci ponio-s. (J. R. R. Tolkien Wadca Piercieni, tum. M. Skibniewska)

W 2012 roku w bibliotekach dzkich uczelni wyszych zrzeszonych w dzkiej Akademickiej Sieci Bibliotecznej wdroono nowy zintegrowany system biblioteczny Symphony firmy SirsiDynix. Na przykadzie migracji z uywanego dotychczas sys-temu Horizon 5.3 zostan omwione nowe moliwoci istniejcych systemw biblio-tecznych oraz perspektywy ich rozwoju w kontekcie oczekiwa i zmian zachowa uytkownikw bibliotek. W artykule poruszone zostan kwestie wykorzystania w sys-temach bibliotecznych m.in. technologii mobilnych oraz mediw spoecznociowych w zakresie kontaktw czytelnika z bibliotek.

484 Forum Bibl. Med. 2013 R. 6 nr 2 (12)

Aplikacje dla personelu bibliotek u gry Horizon, na dole Symphony

485Forum Bibl. Med. 2013 R. 6 nr 2 (12)

W poowie lat dziewidziesitych XXw. w wielu polskich bibliotekach nauko-wych wdroono nowoczesne (jak na owe czasy) komputerowe systemy biblioteczne. Ze wzgldu na wysokie koszty czsto powoywano konsorcja skupiajce biblioteki uczelniane z danego miasta w celu pozyskania dofinansowania. W taki wasne sposb w 1996 roku w odzi zostaa zawizana dzka Akademicka Sie Biblioteczna (AS-B)1 i dziki grantowi fundacji Mellona zosta wdroony Zintegrowany System Biblio-teczny o nazwie Horizon wraz z niezbdn infrastruktur (serwery, stacje robocze). System obejmowa 10 niezalenych od siebie baz dla kadego z czonkw konsorcjum obsugiwanych przez trzy serwery zlokalizowane w najwikszych bibliotekach Uni-wersytetu dzkiego, Politechniki dzkiej oraz Akademii Medycznej w odzi2. Po-cztkowo ze wzgldu na wymagania systemowe Horizona v. 4.x (32bitowa aplikacja) instalowany by system operacyjny OS/2. Kolejna wersja Horizon 5. Wsppracowa ju z Windows 95 i kolejnymi, co uatwio prac bibliotekarzy. W cigu kolejnych kilkunastu lat, na skutek zmian organizacyjnych, biblioteki konsorcjum byy obsu-giwane przez cztery serwery (U, WBP, P, UMed) i korzystay z systemu Horizon w wersji 5.3.g. Jedynie Uniwersytet dzki przeszed na najnowsz wersj 7.3.

Biorc pod uwag tempo zmian technologii informatycznych oraz co bardziej zna-mienne wpyw tych zmian na zachowania czytelnikw pod koniec pierwszej dekady XXIw zaczlimy w konsorcjum powanie rozwaa wymian systemu na nowszy. Dodatkowym czynnikiem skaniajcym nas do podjcia decyzji byy zmiany organi-zacyjne w strukturach producenta systemu. W 2005r. z poczenia dwch firm Sirsi (producenta systemu Unicorn), oraz Dynix (Horizon) powstaa firma SirsiDynix. Po-cztkowo zapowiadano dalszy rozwj systemu Horizon, jednake nowa polityka firmy zaowocowaa stworzeniem nowego systemu bibliotecznego o nazwie Symphony przy jednoczesnym wygaszeniu systemu Unicorn i stopniowym odchodzeniu od Horizona. Docelowo jedynym produktem miao pozosta Symphony. Te informacje w 2009 roku skoniy konsorcjum do podjcia decyzji o koniecznoci modernizacji posiadanego systemu. Rozwaano trzy opcje Horizon wersja 7 jako rozwizanie tymczasowe, Symphony lub inny system biblioteczny. ro analizy moliwych wariantw dostpnych na rynku systemw bibliotecznych i podjcia negocjacji z ich producentami. Osta-tecznie zdecydowano, e nastpc Horizona bdzie Symphony. Miaa to by pierwsza instalacja w Polsce, aczkolwiek system ju by wczeniej spolonizowany na potrzeby

1 W skad ASB obecnie wchodz biblioteki: Uniwersytetu dzkiego, Politechniki dzkiej, Uni-wersytetu Medycznego, Akademii Sztuk Piknych, Akademii Muzycznej, Pastwowej Wyszej Szkoy Filmowej Telewizyjnej i Teatralnej, Wyszego Seminarium Duchownego, Instytutu Medycyny Pracy, Centrum Bada Molekularnych i Makromolekularnych PAN oraz Wojewdzka Biblioteka Publiczna im. Marszaka Jzefa Pisudskiego

2 W 2002roku z poczenia Akademii Medycznej i Wojskowej Akademii Medycznej powsta Uniwersy-tet Medyczny w odzi

486 Forum Bibl. Med. 2013 R. 6 nr 2 (12)

bibliotek polonijnych w Chicago. Ostatecznie pod koniec 2011 roku podpisano umow i przyjto harmonogram wdroenia systemu Symphony w wersji 3.4.

Harmonogram przewidywa przejcie na nowy system w caym konsorcjum w wa-kacje 2012 roku. Powoany zesp wdroeniowy zoony z przedstawicieli wszystkich bibliotek konsorcjum rozpocz prace jesieni 2011 roku. W styczniu 2012 zaczto prace instalacyjne od przygotowania trzech serwerw po jednym dla U i WBP oraz wsplnego serwera dla pozostaych 8 bibliotek. kademu serwerowi produkcyjnemu towarzyszy serwer testowy z kopi bazy. (cznie w konsorcjum pracuje 6 serwerw). Od marca do maja trway szkolenia pracownikw, w kwietniu nastpia pierwsza mi-gracja, podczas ktrej usunite zostay najpowaniejsze bdy oraz przetestowano sam proces migracyjny. W lipcu nastpio ostateczne wyczenie systemu Horizon. Od tego momentu nie dokonywano adnych nowych operacji w systemie, nie wypoyczano ksiek, przyjmowano jedynie zwroty, bez odnotowywania tego w systemie. Czynny by jedynie katalog internetowy. Od poowy lipca do koca sierpnia biblioteki stop-niowo przechodziy na nowy system. Dla poszczeglnych serwerw operacja migracji trwaa okoo 2 tygodni. Po tym czasie biblioteki wznawiay prac testujc poprawno migracji i zgaszajc najpowaniejsze bdy uniemoliwiajce prawidow prac syste-mu. Najwikszym sukcesem byo to, e z rozpoczciem kolejnego roku akademickiego wszystkie biblioteki pracoway ju na nowym systemie, cho nadal bibliotekarze zga-szali szereg problemw i usterek. W cigu kolejnego roku sukcesywnie wszystkie do-strzeone bdy byy usuwane. Napotkane problemy wizay si najczciej ze zmian filozofii systemu niektre rozwizania znane z Horizona byy inaczej zaimplemento-wane w Symphony, np. znikno pojcie statusu egzemplarza (w magazynie, wypoy-czony, na pce, itp.) W Symphony t funkcj przeja lokalizacja. Egzemplarz moe mie np. lokalizacj Biblioteka X .. ale take do wczenia czy zarezerwowany. Ponadto dla wikszoci bibliotek konsorcjum nowoci by fakt posiadania wsplnej bazy rekordw bibliograficznych, oraz czytelnikw. Wsplna baza zdecydowane ua-twi czytelnikom przystanie z zasobw bibliotek czonkw ASB choby przez jedn wyszukiwark dla zasobw wszystkich bibliotek, czy jedno konto biblioteczne.

Sporym wyzwaniem byo przekonanie pracownikw bibliotek, e nowy system nie jest gorszy od starego. Jak kada zmiana przejcie na nowy system wywoywa opr. Trzeba byo si nauczy jego obsugi, czynnoci wykonywanych dotd automatycz-nie naleao wyuczy si na nowo. Tego procesu na pewno nie uatwiay dostrzeone bdy migracji. Z czasem jednak wszyscy zaakceptowali nowy system, a w niektrych dziaach nawet zaczto dostrzega jego przewagi nad poprzednim, cho do dzi wska-zywane s funkcjonalnoci, ktre mona by poprawi.

Kolejn rzecz, ktr musiano si zaj w konsorcjum bya konieczno dostosowa-nia lub stworzenia od nowa narzdzi dodatkowych, ktrymi przez lata zosta obudowa-ny Horizon. Ponadto dla potrzeb naszej, dzkiej instalacji SirsiDynix musia udostp-

487Forum Bibl. Med. 2013 R. 6 nr 2 (12)

Porwnanie katalogu bibliotecznego systemw Horizon (wersja starsza i nowsza) oraz Symphony

488 Forum Bibl. Med. 2013 R. 6 nr 2 (12)

ni pewne funkcje, ktre s niedostpne w standardowej instalacji. Najpowaniejsz zmian byo dodanie moduu zamwie z magazynu zamknitego.

Podsumowujc Proces migracji zakoczy si powodzeniem, wszystkie biblioteki konsorcjum korzystaj z nowego systemu, nikt nie zakada powrotu do starego. Zarw-no czytelnicy jak i personel bibliotek zaakceptowali nowy system.

Naley postawi w tym miejscu pytanie o to, czy zmiana systemu bibliotecznego bya konieczna z punktu widzenia funkcjonowania biblioteki. Horizon spenia oczeki-wania bibliotekarzy i czytelnikw w zakresie gromadzenia, opracowania czy udostp-niania zbiorw bibliotecznych. To, co lego u podstaw decyzji o zmianie systemu, to zmiany jakie obserwujemy w funkcjonowaniu bibliotek towarzyszce powszechnemu dostpowi do informacji elektronicznej dystrybuowanej w sieci. Horizon by systemem sigajcym swoimi korzeniami lat 80 XXw., czasw w ktrych podstawow funkcj zintegrowanych systemw bibliotecznych byo zarzdzanie zbiorami, gwnym modu-em wok ktrego budowano system byo katalogowanie. Dobrze zbudowany katalog w formie komputerowej bazy danych mia za zadanie uatwi w pierwszej kolejnoci prac bibliotekarzowi, a nastpnie dopiero suy czytelnikowi do znal