ZET dkmlerde FeSiMg dan tr curuf daha fazla olmaktadır .Curuftan dolayı nozzle

  • View
    215

  • Download
    2

Embed Size (px)

Transcript

  • TUNDSH POTA LE DKM YNTEM VE DER DKM

    YNTEMLERYLE KARILATIRILMASI

    Kbra KARAKUZULU, Yaln BADEM, Bur ARAL

    Erkunt Sanayi A., Ankara,

    E-mail: kubra.karakuzulu@erkunt.com.tr

    yalcin.badem@erkunt.com.tr

    burca@erkunt.com.tr

    ZET

    Dkm proseslerinde kalp dolumu Tundish Pota, Otomatik Dkm Oca , manuel ve

    devirmeli dkm arabas" vs gibi yntemler kullanlarak yaplmaktadr. Bu aratrmada

    yntem karlatrlarak; enerji boyutu, hat durular ve zaman kayplar, izolasyon ve s

    kayplar, analiz geileri, yksek hzda alan hatlara uyum, astarlama yntemleri ve

    malzemelerinin karlatrlmas, alyaj malzemesi kullanmlarnn kyaslanmas, cruf hatalar

    oran, dkm sreleri deikenlikleri ve teach-in (paraya adapte edilmi dkm) zellii ele

    alnmtr. Bu kyaslamalar yaplrken retim verimlilii, maliyet ve i gvenlii asndan

    deerlendirilmitir.

    Bu alma, Erkunt Sanayi A..nin 2013 ylndan itibaren kulland Tundish pota ile dkm

    yntemine gei yapma sebepleri ve kullanma balad gnden bu yana tecrbe ettii

    avantajlar ve dezavantajlar ortaya koymay hedeflemektedir.

    Anahtar Kelimeler: Erkunt, Tundish Pota, Dkm Yntemleri, retim Verimlilii, Maliyet,

    gvenlii

    POURING METHOD WITH TUNDISH LADLE AND COMPARING WITH OTHER

    METHODS

    ABSTRACT

    In melting casting processes ,some methods are used in pouring such as tundish ladle,

    automatic pouring furnace and manual pouring car.

    3 mentioned methods are compared at this study in point of energy usage, line stoppage, time

    losses, isolation and loss of heat, changing of chemical analysis, adapting to high speed of

    lines, coating methods and comparing of materials, ratio of slag defects, changing in timing of

    pouring and teach in (specialized pouring to castings).These comparisons have been

    investigated from the view of efficiency of production, cost and operational safety.

    mailto:kubra.karakuzulu@erkunt.com.trmailto:yalcin.badem@erkunt.com.trmailto:burca@erkunt.com.tr

  • This research is about tundish ladle system which has been ran in Erkunt since 2013 and the

    reasons why Erkunt choose using tundish ladle system and also determine advantages and

    disadvantages.

    Key words: Tundish Ladle System, Pouring Methods, Efficience of production, cost,

    operational safety.

    1.GR

    lerleyen teknolojilere paralel olarak dkm yntemlerinde tercih edilen yntemler de

    deimektedir. Sektrdeki rekabetle birlikte kaynaklarn iyi kullanlmas daha da nem

    kazanmaktadr. Dkmhanelerde yaplan ilerin standart hale getirilmesi iin eitli sistemler

    gelitirilmitir. Kalp doldurma yntemini standart hale getiren yntemlerden biri Tundish

    pota ile dkm yntemidir. Tundish pota ile dkm yntemi srece katk salayarak nemli

    rol oynamaktadr.

    Kullanlan kalp doldurma ynteminin standart hale getirilmesi,hat hzna uygun ekilde kalb

    doldurmas hat verimini,kaliteyi etkilemektedir.

    Tundish pota ile dkm yntemi;enerji boyutu,maden beklemeleri,astarlama asndan dier

    kalp doldurma yntemleriyle kyaslanarak avantaj ve dezavantajlar ortaya karlmaktadr.

    2. ENERJ BOYUTU

    Bilindii gibi dkm sektrnde en nemli maaliyetlerin banda enerji boyutu

    gelmektedir.Tundish pota ile dkm;pota refrakter malzemeleriyle birlikte s kaybn en aza

    indirgeyerek ocaktan alnan maden scakln drmekte bylelikle enerjiye byk katk

    salamaktadr.

  • Grafik 1: Ocakta llen Scaklk-Tundish Potada llen Scaklk liki Grafii

    Yukardaki grafikte grld zere ocaktan alnan madenle tundish potada llen scaklk

    arasnda ortalama 60Cscaklk d gzlemlenmektedir.

    Otomatik dkm oca kapasitesi 6 ton olup, 3 ton maden srekli iinde bulunmak

    zorundadr.ODO da stokta bulunan maden stld iin enerji tketimi;manuel dkm arabas

    ve tundish pota ile dkm yntemine kyasla daha fazladr.

    1390

    1400

    1410

    1420

    1430

    1440

    1450

    1460

    1470

    1480

    1490

    1500

    1510

    1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

    Scaklk

    Ocaktan alnan pota says

    OCAK C

    TUNDISH C

  • Grafik 2: Otomatik Dkm Oca Brt zgl Tketim Grafii

    Grafik 2. de otomatik dkm ocann ortalama 72,59 kwh/ton eneri harcad

    gzlemlenmektedir.

    Tundish pota ile dkm ynteminde;kendinden stmal bir sistem bulunmad iin enerjiden

    tasarruf salanmaktadr.Kullanlan refrakter malzemelerle birlikte pota astar sya dayanml

    olup; stmal bir sistem gerekliliini ortadan kaldrmaktadr.

    3.HAT DURULARI VE ZAMAN KAYIPLARI

    Gustav Zimmerman kalplama hattndaki paralarn ortalama arl 100-150 kg arasndadr.

    Para arl 120 kg ve st olan ar tonajl ve hat hz yksek olan dkm partilerinde,

    dkm arabas hat hzna yetiememektedir. Bu nedenle maden bekleme durular

    yaanmaktadr.

    Tundish pota ile dkm ynteminde; kalplama hatt zerindeki tundish pota; para arlna

    gre gri dkmlerde 1 ile 1,5 ton arasnda madenle hat srekli olarak beslenmekte; bylelikle

    hattn hzl olmasndan dolay meydana gelen maden bekleme durularnda retim plan

    uygunluuyla birlikte hedef deere yaklamaktadr.

    28252219161310741

    100

    90

    80

    70

    60

    50

    40

    Observation

    UCL=99,66

    LCL=45,53

    _X=72,59 kWh

    ODO BRT ZGL TKETM

  • Grafik 3: 2012-2014 Maden Bekleme Duru (%)

    Yukardaki grafikte 2012 yl ve 2014 yllar arasndaki maden bekleme duru yzdeleri

    grlmektedir. Grafikten de grld gibi tundish pota ile dkmde hat hz kaynakl maden

    bekleme durular azalmtr.

    Otomatik dkm oca ierisinde min.3 ton maden olmas gerektiinden hattn hzna

    yetiememek gibi bir maden bekleme nedeni yaanmamaktadr.

    4. TUNDSH POTA VE DER DKM YNTEMLER LE GR VE SFERO

    DKME DEMR DKM

    4.1. Tundish Potada Dkm

    Dkm yntemlerinin i kalite ve gvenliini arttrmas ayn zamanda da standart bir prosesi

    yakalamas istenir.

  • Resim 1: Tundish Pota le Dkm Sistemi

    4.1.1. Tundish Pota le Gri Dkm

    Tundish pota ile gri dkm, kalplama hat hzna uyum ve dkm sresini stabilize etmek iin

    olduka avantajldr. Gri dkme demirde bilindii gibi GG20,GG25,GG30 baz metal analizli

    paralar dklmektedir. Bu dkm yntemiyle maksimum verimi yakalayabilmek iin analiz

    geileri ve aralklar olduka nemlidir. Tundish pota ile dkm yntemine geildikten sonra

    btn para analizleri tekrar incelenmi ve mteri artnameleri dorultusunda analiz

    aralklar geniletilmitir. retim plannn uygunluu ise tundish pota ile dkmde verimli ve

    durusuz alabilmek iin en nemli etkendir. Vardiya baznda yaplan retim plannda

    analizler GG20 den balayarak GG30 a doru gitmektedir. Bylelikle tundish pota

    boaltlmadan 1 vardiya boyunca almas hedeflenmektedir. Hat durumuna gre tundish

    potaya 1200 kg maden ilavesi yaplmaktadr.

    Tundish pota operatr kabininde pota iindeki maden miktar, para dkm arl ve

    dkm sresini takip edebilecek otomasyon sistem bulunmaktadr. Tundish potadaki maden

    seviyesi maden scakl, hat hz ve para arl dnlerek operatr tarafndan

    ayarlanmaktadr. Gri maden analizi ncelikli olarak ocak analizi ile takip edilmekte potadan

    parti analizi iin numune alnmaktadr.

  • Grafik 4 : Tundish pota ierisindeki maden miktarna gre Scaklk-Sre likisi

    KW hattndaki tundish potada dklen bir parann analizi yukardaki grafikte gsterilmitir.

    Yukardaki grafikte de grld gibi hat zerindeki birok parann arlna gre analizler

    yaplm ve bylelikle potaya alnacak olan maden miktar belirlenmitir.

    4.1.2 Tundish pota ile sfero dkm

    Tundish pota ile sfero madeni dkm yntemi birok farkl deneme almalar yapldktan

    sonra seri retime alnmtr. Tundish pota ile dkm ynteminde edinilen alma ve dkm

    pratiiyle tundish pota alma pratii ve dier koullar gz nnde dkm srasnda pota

    iinde minimum 250 kg maden bulundurmak zorunludur.

    Sfero dkme demir prosesi parti baznda kontrol gerektirir. Pota iinde en az seviyede maden

    braklarak bir dier pota transferi gerekletirilmektedir.

    Ayn zamanda nceden sfero parti analiz takibi dkm arabas ile dklrken parti bandan

    yaplrken tundish potaya geildiinde parti sonlarndan analiz takibi yaplmaya

    balanlmtr.

    14:02

    13:59

    13:56

    13:5

    4

    13:5

    1

    13:4

    9

    13:4

    7

    13:4

    4

    13:4

    2

    13:4

    0

    13:3

    6

    13:30

    13:26

    13:23

    13:20

    13:16

    13:12

    1420

    1410

    1400

    1390

    1380

    Sre

    Sc

    aklk

    Sisu 3s 2v Kafa KW Sc.-Sre

    kg

    1200

    908

    729

    1618

    1310

    1200

    1460

    1166

    894

    580

    1380

    1067

    848

    584

    1200

    823

    480

  • izelge 1: Tundish potada gri ve sfero dkm ak emas

    4.2. Otomatik Dkm Oca le Dkm

    Otomatik dkm ocanda srekli olarak maden bulunmas gerektiinden analiz ayar ok

    nemlidir.

  • Ocakta alamlandrlan maden sonraki alnacak olan analizin para karakteristiine uygun

    olarak planlanmas gerekmektedir. Otomatik dkm ocanda sfero arj yaplmamaktadr.

    Resim 2: Otomatik Dkm Oca

    4.3. Dkm arabas ile dkm

    Dkm arabas ile dkme ynteminde gri dkme demir iin hat hzna yetiebildii takdirde

    herhangi bir sorun yaanmamaktadr.

    Sfero dkmde ise treatman zamanndan balayarak a etkinlii olarak alma pratiine gre

    baz alnan 7 dk sresini gememesi nemlidir. Buna karn dkm arabasnda hangi pota

    hangi partiler arasnda dkm yapld net olarak bilindiinden para baznda dkm

    kontroll olarak yapmak dkm sonras kontrol salamak asndan