Upload
garin
View
215
Download
1
Embed Size (px)
DESCRIPTION
TOPLUMSAL CİNSİYET VE GİRİŞİM. Dr. Fatma Güven Lisaniler Eğitim, çalışma atölyesi Düzenleyen: Üniversiteli Kadınlar Derneği 26 Ocak Cumartesi,2008. Biyolojik Cinsiyet. Toplumsal Cinsiyet. NED İR?. Cinsiyetini tahmin edin. Cinsiyetini tahmin edin. Cinsiyetini tahmin edin. - PowerPoint PPT Presentation
Citation preview
TOPLUMSAL CİNSİYET VE GİRİŞİM
Dr. Fatma Güven Lisaniler Eğitim, çalışma atölyesi
Düzenleyen: Üniversiteli Kadınlar Derneği
26 Ocak Cumartesi,2008
Toplumsal Cinsiyet
Biyolojik Cinsiyet
NEDİR?
Cinsiyetini tahmin edin
Cinsiyetini tahmin edin
Cinsiyetini tahmin edin
Toplumsal cinsiyetle biyolojik cinsiyet arasındaki fark nedir?/1
Biyolojik Cinsiyet:
Biyolojik bir farklılık, kişisel bir gerçekliktir.
Kişinin hangi üreme organıyla dünyaya geldiğini betimleyen bir kavramdır.
Toplumsal cinsiyetle biyolojik cinsiyet arasındaki fark nedir?/2
Toplumsal Cinsiyet • Herhangi bir biyolojik kökeni olmaksızın kadına ve
erkeğe atfedilen tüm:– karakter/kişilik yapılarını,– iş ve görevleri – beklentileri, – davranış kurallarını– alışkanlıkları ifade eder.
• Bağlayıcı değildir ancak kaçınılmazdır• Yönlendiricidir, alışılmışı ifade eder, önerir, tercihlerimizi
etkiler.
Ayrıştıralım
Aşağıda belirtilen görüşlerden hangisi biyolojik cinsiyeti hangisi toplumsal cinsiyeti betimlemektedir?– İnşaat işçilerinin çoğu erkektir.– Ev işleri çoğunlukla kadınlar tarafından yapılır.– Kadınlar daha uzun yaşar.– Erkekler olmasaydı savaşlar olmazdı.– Kadın vücüdunun kas kütlesi daha düşüktür.
Toplumsal Cinsiyet rollerinin yapılandırıldığı ana gruplar
• ÜREME
• ÖZEL ALAN
• EV
• ÜRETİM
• KAMUSAL ALAN
• ÇALIŞMA ALANI
ÜRETİM/ÜREME
Üretim• Emek gücünü
kullanma– çalışma– İmalat– Tarım– Balıkçılık– Ormancılık– Ödenekli iş
Üreme• Emek gücünün
yeniden üretimi—yeme, uyuma, eğlenme, insan ırkının yeniden üretimi– Çocuk bakımı– Alışveriş– Ev işleri– Ödeneksiz iş
ÜRETİM VE ÜREMENİN BİRBİRİNDEN AYRILIŞI
Sanayileşme öncesi toplumlar
• Üreme ve üretim birbiri içine geçmiş faliyetlerdi
• Aynı sosyal birim (komün) tarafından hayata geçirilmekteydiler
Sanayi toplumları ve kapitalism
• Sanayileşme üretimi evin dışına taşıdı
• Üretim ve üreme ayrı sosyal birimler tarafından hayata geçirilmeye başlandı
• Üretim—işyeri, iş ilişkileri
• Üreme- ev, aile
Üretimin aile/evden daha da uzaklaşması
Sanayileşme öncesi toplumda aile, toplumu yeniden üreten sosyal birim olmanın yanı sıra– Elbise– Yemek– Işık– Eğlence– Mobilya gibi
ailenin temel ihtiyaçlarının da üretildiği yerdi.
Sanayi toplumunda ise aile, toplumu yeniden üreten sosyal birim olmaya devam etmiştir ancak– Elbise– Yemek– Işık– Eğlence– Mobilya gibi
ev dışında üretilen malların tüketildiği yerlere dönümüştür.
Sonuç
Aile/ev –iş/işyeri farklı fonksiyonlar yüklenmiş birimler haline dönüştü ve ayrıştırıldılar.
KADININ NEREYE DÜŞTÜĞÜNÜ TAHMİN EDİN!!
KAMUSAL ALAN/ÖZEL ALAN
Kamusal
– Ortak yaşam
– Profesyonel
– İş ilişkileri
– Devlet
Özel
– Bireysel
– Kişi
– Aile
EV/İŞ YERİ
Ev– Yaşam
– Beslenme
– Şefkat
– Anlayış/sevecenlik
İş– Kazanç
– Rekabet
– Güç
– Girişkenlik
EvÖzel alan
Üreme
Üretim
İş yeri
Kamusal alan
Alanların ilişkilendirilmesi
EvÖzel alan
Üreme
Üretim
İş yeri
Kamusal alan
Alanların toplumsal cinsiyetle ilişkilendirilmesi
KADIN
ERKEK
Alanların coğrafi olarak ayrılması
• Üretimin ev/aile dışına kayması
• Yaşam ve üretim alanlarının ayrışması
• Yerleşim yerlerinde (meskun alan) üretimin yasaklanması
Alanların coğrafi olarak da ayrılmasını getirdi.
KADIN
KADIN
ERKEK
ÖZEL ALAN
EV
YERLEŞİM YERİ
ÜREME
KAMUSAL ALAN
ÜRETİM
İŞYERİ/FABRİKA
ALANLAR VE TOPLUMSAL CİNSİYET
SONUÇ
• AKTİVİTELERİN VE ALANLARIN AYRIŞTIRILMASI
• KADINLARIN, ÜRETİM, KAMUSAL VE ÇALIŞMA YAŞAMINDAN KOPMASI– Devlet gücünden– Ekonomik güçten– Yasal güçten yoksun kalması
KADINLAR GERİ DÖNÜYOR
• Kadınların işgücüne katılımı 1950’lerden itibaren artan bir hızla yükselmeye başlamıştır.
• Ancak toplumsal cinsiyet rolleri istihdam şekillerini belirlemeye devam etmiştir/etmektedir.
– Ev sorumluluklarının kadının birincil sorumluluğu olmaya devam etmesi – Emek piyasasında mesleki ayrışmanın (kadın işleri /erkek işleri
ayrışmasının) devam etmesi. Kadınların sekreterlik, hemşirelik, özel hizmetler, tekstil sektörü vb. alanlarda yoğunlaşması
• Düşük maaş. Kadınlara erkeklerden daha düşük maaş ödenmesi
• Kadınların eğitimlerine yaptıkları yatırımın erkekler in gerisinde kalması
• Kadınların yarı zamanlı ya da göreceli daha düzenli çalışma saatleri olan işlerde yoğunlaşması
• Kadın kazancının ailenin ek geliri olarak görülmesi
GİRİŞİM / GİRİŞİMCİLİK
KADINLAR*
ERKEKLER*
GİRİŞİM NEDİR?
Bir ekonomik ortamda talebin sezilmesi ve bunun karşılanması için üretim araçlarını derleyip harekete geçirme, cesaret ve başarısının gösterilmesidir.
GİRİŞİMCİLİK NEDİR?• Risk alma,
• Yenilikleri yakalama,
• Fırsatları değerlendirme ve tüm bunların hayata geçirilme süreci olarak anlamlandırılabilir.
• Girişimcilik için en temel üç faktör; yetenek, cesaret ve bilgidir
• Girişimcilik sadece kişinin kendi işini kurması değildir.
• Mevcut işin revize edilmesi veya yeni bir sektöre açılması da girişimcilik kapsamındadır.
• Örneğin, yıllardır sektörde var olan bir malın üretimine geçilmesi bir girişimcilik örneği değil, fakat sektördeki diğer malı farklılaştırarak sunmaktır girişimciliktir.
BİZ GİRİŞİMCİLİKTEN NE ANLIYORUZ?Girişimcilik size neyi anımsatır? Evet Hayır
Açgözlülük 4.6% 95.4%
Cesaret 52.0% 48.0%
Yenilik 26.3% 73.7%
Dinamiklik 13.1% 86.9%
Cimrilik 0.4% 99.6%
Zorluk 5.4% 94.6%
Kolaylık 3.2% 96.8%
GİRİŞİMCİ KİMDİR?• Girişimci, mal ve hizmet üretiminin yapılabilmesi için,
üretim öğelerini en iyi koşullar altında bir araya getiren kişidir.
• Girişimcide olması gereken özellikler:
• • Kendisine güvenen, • Geri adım atabilen ve yeniden başlayabilen,
• Sonuçları değerlendirebilen. • Yaratıcı,
• Cesaretli, • Bireysel ve aynı zamanda da toplumsal, • İyimser ve fikir sahibi, • Sürükleyici ve güdüleyici, • Başarı için yönlenmiş, • Fırsatlardan yararlanabilen, • Yeniliklere açık, • İşini seven.
• RİSK ÜSTLENEBİLEN
GENEL
Kesinlikle katılmıyorum Katılmıyorum
Ne katılıyorum ne katılmıyorum Katılıyorum
Kesinlikle katılıyorum
%
Kadınlar erkeklere kıyasla daha az girişimcidir 4,2%
51,6%(55%)
7,0% 35,7%1,4%(37%)
Kadınlar erkeklere kıyasla daha çok girişimcidir 0,8%
41,4%(42%)
12,0% 42,2%3,6%(46%)
Girişimciler ülke ekonomisine katkı sağlar 0,8% 8,5% 7,2% 71,6% 11,9%
Girişimciler yeni iş olanakları yaratır
0,4% 5,6% 6,6% 77,4% 10,0%
GİRİŞİMCİ KİMDİR?
KADINKesinlikle katılmıyorum Katılmıyorum
Ne katılıyorum ne katılmıyorum Katılıyorum
Kesinlikle katılıyorum
Kadınlar erkeklere kıyasla daha az girişimcidir 6,3% 51,7% 5,6% 35,8%
0,7% (36,5%)
Kadınlar erkeklere kıyasla daha çok girişimcidir 34,4% 11,1% 48,6%
5,9%(55%)
Girişimciler ülke ekonomisine katkı sağlar 1,0% 9,4% 10,5% 67,6% 11,5%
Girişimciler yeni iş olanakları yaratır 0,3% 6,6% 8,3% 76,4% 8,3%
GİRİŞİMCİ KİMDİR?
(ERKEK)
Girişimci kimdir )? Kesinlikle katılmıyorum Katılmıyorum
Ne katılıyorum ne katılmıyorum Katılıyorum
Kesinlikle katılıyorum
Kadınlar erkeklere kıyasla daha az girişimcidir
1,4% 51,2% 9,1% 35,9%2,4% (38%)
Kadınlar erkeklere kıyasla daha çok girişimcidir
1,9% 50,7% 13,4% 33,5%0,5%(34%)
Girişimciler ülke ekonomisine katkı sağlar
0,5% 7,2% 2,9% 77,0% 12,4%
Girişimciler yeni iş olanakları yaratır 0,5% 4,3% 4,3% 78,6% 12,4%
GİRİŞİMCİ KİMDİR?
GİRİŞİMCİ OLMAK İSTİYORMUYUZ?/1
ÇalışmamakKendi işim olmasıÜcretli çalışan olmak
Seçme şansınız olsa idi aşağıdakilerden hangisini seçerdiniz?
80,0%
60,0%
40,0%
20,0%
0,0%
Perc
ent
4,81%
77,35%
17,84%
GİRİŞİMCİ OLMAK İSTİYORMUYUZ?/2
ÇalışmamakKendi işim olmasıÜcretli çalışan olmak
Seçme şansınız olsa idi aşağıdakilerden hangisiniseçerdiniz?
100,0%
80,0%
60,0%
40,0%
20,0%
0,0%
Perc
ent
5,24%
83,81%
10,95%4,51%
72,57%
22,92%
Erkek
KadınCinsiyet
NE KADAR GİRİŞİMCİYİZ?
Çalışmıyorum veiş aramıyorum
İşsizim, işarıyorum
Kendim içinçalışıyorum
Ücretli çalışan
Şu anki mesleğinizi nasıl tanımlarsınız?
60,0%
50,0%
40,0%
30,0%
20,0%
10,0%
0,0%
Perc
ent
25,36%
3,83%
31,58%
39,23%
59,86%
6,57%10,73%
22,84%
Erkek
KadınCinsiyet
KADINLARIN İŞTEKİ STATÜLERİDÜNYA GENELİ
Düşük statülü işlerde kadınların oranı daha Yüksek
Kadın Erkek
Ücretli ve maaşlı işler
İşveren
Ücretsiz aile işçisi
Kadınların toplam istihdamdaki paylarının işteki statülerine göre dağılımı
BM, Millenium Development Goal Report, 2006
(%)
BULUNDUĞUMUZ STATÜDEN MEMNUN MUYUZ?/1
Çalışmıyorum veiş aramıyorum
İşsizim, işarıyorum
Kendim içinçalışıyorum
Ücretli çalışan
Şu anki mesleğinizi nasıl tanımlarsınız?
60,0%
50,0%
40,0%
30,0%
20,0%
10,0%
0,0%
Per
cent
37,5%
4,17%
16,67%
41,67% 43,12%
4,94%
22,08%
29,87%
56,18%
7,87%8,99%
26,97%
Çalışmamak
Kendi işim olması
Ücretli çalışan olmak
Seçme şansınız olsaidi aşağıdakilerden
hangisini seçerdiniz?
BULUNDUĞUMUZ STATÜDEN MEMNUN MUYUZ?/2
ÇalışmamakKendi işim olmasıÜcretli çalışan olmak
Seçme şansınız olsa idi aşağıdakilerden hangisiniseçerdiniz?
100,0%
80,0%
60,0%
40,0%
20,0%
0,0%
Perc
ent
5,24%
83,81%
10,95%4,51%
72,57%
22,92%
Erkek
KadınCinsiyet
NEDEN GİRİŞİMCİ OLMAK İSTİYORUZ?
DiğerDiğer ailemensuplarınınbirçoğu kendiişine sahip
Diğer işolanaklarının
cazip olmaması
Çalışmasaatlerinin
esnek olması
Daha iyi gelirsağlaması
Bir iş olanağısağlaması
Bağımsızlık
Kendi işinin olmasını tercih edenlerin nedenleri
50,0%
40,0%
30,0%
20,0%
10,0%
0,0%
Perc
ent
6,51%4,69%3,39%
9,9%
26,04%
6,77%
42,71%
GİRİŞİMCİ OLMAYA NE KADAR İSTEKLİYİZ?
Hiç isteklideğilim
İstekli değilimİstekliyimÇok istekliyim
Önümüzdeki 5 sene içerisinde kendiişinize sahip olma istekliliğiniz var nedir?
50,0%
40,0%
30,0%
20,0%
10,0%
0,0%
Perc
ent
13,93%16,42%
38,81%30,85%
13,99%17,83%
45,45%
22,73%
Erkek
KadınCinsiyet
Engeller KADIN(Evet deyenlerin oranı)
ERKEK (Evet deyenlerin oranı)
Mali engeller 22,9%(2.)
17,9% (3.)
Bürokratik engeller17,9%
27,1% (2.)
Eğitim eksikliği 20,4%(3.)
13,0%
Kalifiye çalışan eksikliği9,7%
13,5%
Teşvik eksikliği13,6%
11,6%
Yasaların yeterli olmaması 26,2%(1.)
28,5% (1.)
Diğer9,7%
10,6%
GİRİŞİMCİLİĞİN ÖNÜNDEKİ ENGELLER NELERDİR?
SONUÇ OLARAK• Girişimcilik ve girişimci hakkında olumlu düşünüyoruz, istekliyiz.
• Ancak girişimcilik ve girişimci konusunda belirgin bir bilgi ve bilinç eksikliğimiz var. Girişimcilik kavramı bizim için henüz çok yeni bir kavram,
• Ancak iş aramakta olan kesim öncelikle ücretli çalışan olmayı tecih ediyor.
• Erkekler daha girişimci/girişimci olmaya daha istekli
• Girişimci olmayı daha bağımsız olmak ve daha iyi kazanç elde etmek için istiyoruz.
• Kadınlar, eğitim eksikliğini ve ev işlerinin fazlalığını kendi işine sahip olma olasılığının düşüren nedenler olarak görüyor.
• 35 yaş ve üstü girişimcilik konusunda daha az istekli
• Girişimciliğe en istekli yaklaşanLar orta okul ve üniversite mezunları
Seçme şansım olsa çalışmazdımKKTC’de kadınların işgücüne katılımı
• 1996 32.4 (DPÖ,1996 Nüfus Sayımı Raporu)
• 2001 41 (ÜKD, (2001) Egitim ve İstihdam Profili alan araştırması Özet Raporu)
• 2004 42.2 (DPÖ, (2004) Hanehalkı işgücü Anketi Özet Raporu)
• 2007 40.14 (İşkadınları Derneği, (2007) Girişimcilik Alan Araştırması Özet Raporu)
NEDEN İŞGÜCÜNE KATILMIYOR?
DiğerEv işleri çokfazla
Çalışmayaihtiyacım
yok
Tecrübemyeterli değil
Eğitimimyeterli değil
Maaşlaruygun değil
Çalışmamayı tercih edenlerin nedenleri
40,0%
30,0%
20,0%
10,0%
0,0%
Per
cent
27,27%
0,0%
36,36%
9,09%
0,0%
27,27%
40,0%
20,0%
30,0%
0,0%
10,0%
0,0%
Erkek
KadınCinsiyet
Yü
zde
ANAHTAR SORULAR1. Toplumsal Cinsiyetle biyolojik cinsiyetin farkı nedir?2. Toplumsal cinsiyet rollerine örnek veriniz.3. Girişimci olmak için ne gibi özellikler gerekir?4. Kadınlar başarılı girişimciler olabilirler mi? Cevabınızı açıklayınız.5. Gözlemlerinize dayanarak girşimciliğin önündeki engelleri
sıralayınız.6. Girişim, girişimcilik, girişimci kavramlarından ne anlıyorsunuz? 7. KKTC sürmekte olan üç toplumsal cinsiyet eşitsizliğini kısaca
belirtiniz.8. Toplumsal eşitliğin sağlanmasında devletin rolü nedir?9. Tipik bir Kıbrıslı Türk kadınının üretim ve toplum aktivitelerine
örnek veriniz.10. Tipik bir Kıbrıslı Türk kadınının üreme aktivitelerine örnek veriniz.
DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER
SIKILMADIĞINIZI UMARIM