of 20/20
- 1 - INSTRUKCJA OBSŁUGI INWERTOROWEGO PÓŁAUTOMATU SPAWALNICZEGO MIG 350 IGBT MIG 350T IGBT MIG 500T IGBT

MIG 350 IGBT MIG 350T IGBT MIG 500T IGBT - Eltrex.net.pl · Urządzenie MIG 350 IGBT posiadają funkcje VRD. Funkcja VRD (Voltage Reduction Device™) wyłącza zasilanie w ciągu

  • View
    255

  • Download
    1

Embed Size (px)

Text of MIG 350 IGBT MIG 350T IGBT MIG 500T IGBT - Eltrex.net.pl · Urządzenie MIG 350 IGBT posiadają...

- 1 -

INSTRUKCJA OBSUGI INWERTOROWEGO PAUTOMATU

SPAWALNICZEGO

MIG 350 IGBT MIG 350T IGBT

MIG 500T IGBT

2

Spis treci 1. UWAGI OGLNE ....................................................................................................... 3 2. OGLNA CHARAKTERYSTYKA ............................................................................ 3 3. DANE TECHNICZNE ................................................................................................. 4 4. OPIS PANELI .............................................................................................................. 4 4.1 MIG 350 IGBT ........................................................................................................... 4 4.2 MIG 350T IGBT, MIG 500T IGBT ........................................................................... 7 5. ZAKADANIE PRZEWODW SPAWALNICZYCH MIG/MAG ........................... 8 5.1. ZAKADANIE DRUTU ELEKTRODOWEGO ...................................................... 9 5.2. PODCZENIE GAZU OCHRONNEGO ............................................................... 9 5.3. URUCHOMIENIE .................................................................................................... 9 6. ZAKADANIE PRZEWODW SPAWALNICZYCH MMA.................................. 10 7. DOBR PARAMETRW SPAWANIA ................................................................... 11 8. KONSERWACJA ...................................................................................................... 11 9. ZAKCENIA W PRACY SPAWARKI .................................................................. 12 10. WADY SPOIN ......................................................................................................... 13 11. PRZYGOTOWANIE KRAWDZI W METODZIE MIG/MAG ............................ 15 12. TECHNOLOGIA SPAWANIA METOD MIG/MAG........................................... 17 13. ZALECENIA PRAKTYCZNE PRZY SPAWANIU METOD MIG/MAG .......... 17 14. SPOSOBY PRZENOSZENIA METALU W UKU ELEKTRYCZNYM .............. 18 15. GAZY OCHRONNE ................................................................................................ 19 16. BEZPIECZESTWO UYTKOWANIA ................................................................ 19

- 3 -

1. UWAGI OGLNE

Uruchomienia, instalacji i eksploatacji pautomatu spawalniczego mona dokona tylko po dokadnym zapoznaniu si z niniejsz instrukcj obsugi. Nieprzestrzeganie zalece zawartych w

tej instrukcji moe doprowadzi do uszkodzenia samego urzdzenia oraz narazi uytkownika na

powane obraenia ciaa a nawet mier. Nie mona dopuszcza dzieci w poblie miejsca pracy urzdzenia. Osoby z wszczepionym rozrusznikiem serca nim podejm prac z urzdzeniem, powinny

skonsultowa si ze swoim lekarzem. Obsuga serwisowa i naprawy urzdzenia mog by prowadzone przez

wykwalifikowany personel z zachowaniem warunkw bezpieczestwa pracy obowizujcych dla urzdze elektrycznych.

Przerbki we wasnym zakresie mog spowodowa zmian cech uytkowych urzdzenia lub pogorszenie

parametrw spawalniczych. Wszelkie przerbki urzdzenia, we wasnym zakresie, powoduj nie tylko utrat

gwarancji, ale mog by przyczyn pogorszenia si warunkw bezpieczestwa uytkowania i naraenia

uytkownika na niebezpieczestwo poraenia prdem. Niewaciwe warunki pracy oraz niewaciwa obsuga

mog spowodowa uszkodzenie urzdzenia i utrat gwarancji.

UWAGA:

Urzdzenie oparte na podzespoach elektronicznych. Szlifowanie i cicie metali w pobliu spawarki moe powodowa zanieczyszczenie opikami wntrza urzdzenia,

doprowadzajc tym samym do jego uszkodzenia.

Wyej wymienione uszkodzenie nie podlega naprawie gwarancyjnej!

W przypadku koniecznoci pracy w takim rodowisku naley dokonywa czyszczenia urzdzenia przez przedmuchanie wntrza spawarki spronym

powietrzem.

Zgodnie z Dyrektyw Europejsk 2002/96/EC dotyczc Pozbywania si zuytego Sprztu

Elektrycznego i Elektronicznego i jej wprowadzeniem w ycie zgodnie z midzynarodowym prawem,

zuyty sprzt elektryczny musi by skadowany oddzielnie i specjalnie utylizowany. Jako waciciel

urzdze powiniene otrzyma informacje o zatwierdzonym systemie skadowania od naszego

lokalnego przedstawiciela. Nie wyrzuca osprztu elektrycznego razem z normalnymi odpadami!

Stosujc te wytyczne bdziesz chroni rodowisko i zdrowie czowieka!

2. OGLNA CHARAKTERYSTYKA

Urzdzenia z serii IGBT s profesjonalnymi pautomatami spawalniczymi przeznaczonymi do spawania stali niskowglowej, niskostopowej (MAG), stali stopowych (MIG) oraz aluminium i jego stopw. Urzdzenia

posiadaj moliwo spawania elektrodami otulonymi (rutylowe, zasadowe, kwane). Znajduj zastosowanie

w warsztatach lusarskich, warsztatach naprawczych, przemysowych itp.

rdo prdu zostao zbudowane na tranzystorach IGBT zapewniajcych minimum zakce

elektromagnetycznych, mae straty mocy w ukadach podstawowych, umoliwiajce zwikszenie wydajnoci i niezawodnoci rda prdu. Bardzo wysoka wydajno, przekadajca si bezporednio na mniejsze zuycie

energii oraz wysoka czstotliwo przeczania, zapewniaj byskawiczne dostosowanie prdu do zmian

parametrw w czasie spawania. Wyej wymienione urzdzenia maj moliwo spawania metod dotykow TIG LIFT. Zapalanie uku

odbywa si przez lekkie potarcie elektrody nietopliwej o spawany materia.

Urzdzenie MIG 350 IGBT posiadaj funkcje VRD. Funkcja VRD (Voltage Reduction Device) wycza zasilanie w cigu milisekund po zakoczeniu spawania i

redukuje napicie na elektrodzie otulonej do bezpiecznego poziomu. Ponowna prba rozpoczcie spawania

4

uruchamia urzdzenie i pozwala zajarzy uk elektryczny. System redukcji napicia VRD zapewnia dodatkowe

bezpieczestwo spawaczowi w szczeglnoci w rodowisku, w ktrym istnieje zwikszone prawdopodobiestwo

poraenia prdem np.: rodowisko gorce i zawilgocone.

3. DANE TECHNICZNE

TYP URZDZENIA MIG 350 IGBT MIG 350T IGBT MIG 500 IGBT

Napicie zasilania 400 [V] 400 [V] 400 [V]

Pobr mocy 15 [KVA] 15 [KVA] 24,7 [KVA]

Wspczynnik mocy

Power factor 0,93 0,93 0,93

Zabezpieczenie zasilania 25 [A] 25 [A] 32 [A]

Prd spawania MIG/MAG 50350 [A] 50350 [A] 50500 [A]

Prd spawania MMA 20350 [A] 20350 [A] 20500 [A]

Napicie spawania

MIG/MAG 1538 [V] 1536 [V] 1548 [V]

Napicie biegu jaowego 59 [V] 60 [V] 75 [V]

Prdko podawania drutu 1,515 [m/min] 1,516 [m/min] 1,518 [m/min]

rednica drutu 0,8/1,0/1,2 [mm] 0,8/1,0/1,2 [mm] 1,0/1,2/1,6 [mm]

Sprawno 60% 60% 60%

Zabezpieczenie obudowy IP21S IP21S IP21S

Cykl pracy bazuje na procentowym podziale 10 minut na czas, w ktrym urzdzenie moe spawa na

znamionowej wartoci prdu spawania, bez koniecznoci przerywania pracy. Cykl pracy 60% oznacza, e po

6 minutach pracy urzdzenia, wymagana jest 4 minutowa przerwa w celu ostygnicia urzdzenia. Cykl pracy 100% oznacza, e pautomat moe pracowa w sposb cigy, bez przerw.

4. OPIS PANELI

4.1 MIG 350 IGBT

1. Gniazdo uchwytu MIG/MAG Euro-gniazdo 2. Regulator prdu spawania dla funkcji MMA 3. Regulator napicia spawania dla MIG/MAG 4. Dioda funkcji VRD 5. Dioda zasilania 6. Dioda przegrzania 7. Przycisk wysuwu drutu 8. Pokrto regulacji prdkoci podawania drutu

5

9. Wywietlacz woltomierza 10. Pokrto regulacji indukcyjnoci 11. Wywietlacz amperomierza 12. Przecznik metody spawania TIG/MMA/MIG 13. Przecznik uchwytu STANDARD/SPOOL GUN 14. Gniazdo sterowania SPOOL GUN 15. Gniazdo wyjciowe + 16. Wtyk zmiany polaryzacji (spawania bez gazu) 17. Gniazdo wyjciowe - 18. Wentylator 19. Gniazdo zasilania podgrzewacza gazu 20. Wyjcie kabel zasilajcy 21. Gwny przecznik zasilania 22. Wejcie gazu osonowego 23. Regulacja upalania drutu

7

1

2

3

4 5 6

17

1615

141312

11

10

8 9

TIG

MIG

STANDARD

SPOOL GUN

MMA

A

V

U0

6

TY

BOK-KOMORA PODAJNIKA

7

4.2 MIG 350T IGBT, MIG 500T IGBT

O.C

MIG 350

FRONT

1. Regulator prdu wypenienia krateru 2. Regulator napicia wypenienia

krateru

3. Przecznik dwutakt/czterotakt 4. Test wypywu gazu 5. Wywietlacz amperomierza 6. Dioda zasilania 7. Dioda sygnalizacyjna przegrzania 8. Dioda sygnalizacyjna bdn

nastaw parametrw spawania.

9. Przecznik metody spawania MMA/MIG-MAG

10. Wywietlacz woltomierza 11. Regulator indukcyjnoci 12. Regulator prdu spawania dla

metody MMA

13. Gniazdo wyjciowe + 14. Gniazdo wyjciowe TY

15. Regulator upalania drutu 16. Wyjcie kabla zasilajcego 17. Tabliczka znamionowa 18. Wycznik gwny 19. Gniazdo sterowania podajnika

zewntrznego

20. Gniazdo wyjciowe + do podczenia zewntrznego

podajnika

21. Wentylator

8

V

5. ZAKADANIE PRZEWODW SPAWALNICZYCH MIG/MAG

1. Przed podczeniem urzdzenia do sieci zasilajcej, naley upewni si czy wycznik gwny jest w pozycji wyczonej.

2. Sprawdzi czy urzdzenie i instalacja jest uziemiona i zerowana a przewd masowy zakoczony zaciskiem kleszczowym lub rubowym.

3. Wtyk przewodu masowego podczy w znajdujce si na przednim panelu urzdzenia gniazdo (wcisn i przekrci). Zbyt lune podczenie wtyku powoduje przedwczesne wypalenie wtyku i gniazda prdowego.

4. Przed zaoeniem przewodu spawalniczego upewni si czy zaoony jest odpowiedni pancerz prowadzcy do odpowiedniej rednicy i gatunku drutu elektrodowego. Dla uatwienia producenci pancerzy

prowadzcych, znakuj je odpowiednimi kolorami. Dla drutu o rednicy do 0,8 mm, posiada kolor

niebieski, dla drutu o rednicy 1,0 1,2 mm, kolor czerwony, a dla drutu elektrodowego o rednicy 1,6 mm, kolor ty. Do spawania stali stopowych i aluminium, stosujemy pancerze teflonowe. Do spawania

stali niskowglowej, niskostopowej, miedzi, brzw itp., stosuje si pancerze ze spirali metalowej.

Pamita naley o wyposaeniu uchwytu spawalniczego w kocwk prdow waciw do gatunku i rednicy drutu elektrodowego.

22. 23 Pokrta regulacji napicia i prdkoci podawania drutu

24. Wysuw drutu 25. Euro-gniazdo 26. 27.28 Gniazda do podczenia

wtyku sterujcego, gazu

osonowego, przewodu

prdowego.

rdo - ty

9

5. Wtyk przewodu spawalniczego wprowadzi do gniazda znajdujcego si na przednim panelu urzdzenia lub podajnika zewntrznego, nastpnie dokrci nakrtk rk.

5.1. ZAKADANIE DRUTU ELEKTRODOWEGO

1. Upewni si czy rolki zamontowane w zespole napdowym odpowiadaj rodzajowi i rednicy wprowadzonego drutu. W razie rnicy rowka rolki ze rednic drutu elektrodowego dopasowa rowek, poprzez odwrcenia lub wymian rolki. Dla drutw stalowych naley uywa rolek z rowkami w ksztacie

V, za dla drutw aluminiowych z rowkami w ksztacie U.

2. Naoy szpul z drutem elektrodowym na mechanizm mocowania szpuli, zwracajc uwag by kierunek odwijania drutu by zgodny z kierunkiem wejcia drutu do zespou napdowego.

3. Zablokowa szpul przed spadniciem, dokrcajc nakrtk na korpusie szpuli. 4. Koniec drutu nawinitego na szpuli, naley wyprostowa lub odci zagity odcinek, nastpnie spiowa,

tak eby nie by ostry.

5. Dla umoliwienia wprowadzenia drutu do podajnika, naley zwolni docisk rolek podajcych. 6. Koniec drutu wsun do prowadnicy znajdujcej si w tylniej czci podajnika i przeprowadzi go nad

rolkami napdowymi i wetkn do krca prowadzcego do uchwytu spawalniczego.

7. Docisn drut w rowki rolek napdowych poprzez dokrcenie docisku. 8. Zdj dysz gazow i odkrci kocwk prdow. 9. Wczy urzdzenie, nastpnie pokrto regulacji posuwu drutu ustawi w pooeniu rodkowym. 10. Uchwyt rozwin tak aby by w prostej linii, nastpnie nacisn przycisk na uchwycie a do momentu

pojawienia si drutu w wylocie (ok. 20 mm), zwolni przycisk.

11. Nakrci kocwk prdow, zaoy dysz gazow. 12. Wyregulowa si docisku poprzez obrt pokrta dociskowego. Zbyt maa sia docisku, powodowa

bdzie lizganie si rolki napdowej. Zbyt dua sia docisku, powoduje zwikszenie oporu podawania i

odksztacanie drutu co w efekcie moe powodowa jego skrawanie.

5.2. PODCZENIE GAZU OCHRONNEGO

1. Butl z odpowiednim gazem ochronnym naley ustawi na pce pautomatu i zabezpieczy j przed przewrceniem si, mocujc j do wspornika przy pomocy acucha.

2. Zdj zabezpieczajcy j kopak i na moment odkrci zawr butli w celu usunicia ewentualnych zanieczyszcze.

3. Zamontowa reduktor tak aby manometry byy w pozycji pionowej. 4. Poczy pautomat z butl odpowiednim wem. 5. Odkrci zawr reduktora tylko przed przystpieniem do spawania. Po zakoczeniu spawania, zawr butli

naley zakrci.

6. Naley unika spawania na otwartej przestrzeni lub w przecigu podmuch powietrza moe zakci strumie gazu osonowego i pozbawi pynny metal ochrony.

5.3. URUCHOMIENIE

1) Po zainstalowaniu zgodnie z powyszym opisem, przecznik tylnym panelu przestawi w pozycj on

Otwrz zawr butli, ustaw na reduktorze odpowiedni wypyw gazu.

10

2) Ustaw odpowiedni uk poprzez regulacj indukcyjnoci. Aby ustawi nisz indukcyjno twardy uku

przekr pokrto przeciwnie do ruchu wskazwek zegara. Aby ustawi wysz indukcyjno mikki uk

przekr pokrto indukcyjnoci zgodnie z ruchem wskazwek zegara.

Oglnie rzecz biorc, naley ustawi twardy uk pod mniejszy prd, a wybra bardziej mikki uk pod

wikszy prd.

3) Wybierz odpowiednie napicie i prd spawania (prdko podawania drutu) przez regulacj odpowiednimi pokrtami.

4) Wybierz 2T lub 4T trybu pracy. W trybie 2T, uk zapala si przez nacinicie spustu pistoletu, uku wygasa

zwalniajc spust. W trybie 4T spawanie jest kontynuowane po naciniciu i zwolnieniu spustu i wyganie po ponownym

naciniciu i zwolnieniu spustu.

Ponadto w trybie 4T mona regulowa prd i napicie wypenienia krateru. Funkcja ta aktywuje si przy drugim naciniciu spustu uchwytu spawalniczego i trwa do momentu zwolnienia spustu.

Wypyw gazu po spawaniu jest ustawiony fabrycznie na 1 sekund.

6. ZAKADANIE PRZEWODW SPAWALNICZYCH MMA

1. Przed podczeniem urzdzenia do sieci zasilajcej, naley upewni si czy wycznik gwny jest w pozycji wyczonej.

2. Sprawdzi czy urzdzenie i instalacja jest uziemiona i zerowana a przewd masowy zakoczony zaciskiem kleszczowym lub rubowym.

3. Wtyk przewodu masowego podczy w znajdujce si na przednim panelu urzdzenia gniazdo (wcisn i przekrci).

4. Wtyk uchwytu elektrodowego podczy w znajdujce si na przednim panelu urzdzenia gniazdo (wcisn i przekrci). Przy wyborze polaryzacji naley kierowa si zaleceniami producenta elektrod

spawalniczych. W wikszoci przypadkw bdzie to + . Naley zadba o waciwy poczenie wtykw z gniazdami. Zbyt lune podczenie wtyku powoduje

przedwczesne wypalenie wtyku i gniazda prdowego.

11

7. DOBR PARAMETRW SPAWANIA

Podstawowymi parametrami procesu spawania metod MIG/MAG s: napicie spawania i prdko

podawania drutu elektrodowego. Zwikszenie napicia spawania powoduje zwikszenie przetopu (gbokoci

wtopienia) i wyduenie uku. Zwikszenie prdkoci podawania drutu elektrodowego powoduje, e uchwyt

zostaje odpychany ku grze od spawanych elementw. Spowodowane jest to zbyt maym napiciem

spawania. Gdy prdko podawania drutu elektrodowego jest zbyt maa albo napicie spawania jest za wysokie, na kocu drutu elektrodowego tworz si due krople. Zbyt due rozpryski, wiadcz o zbyt maym

napiciu spawania lub zbyt duej prdkoci podawania drutu elektrodowego. Przy spawaniu w pozycjach

naciennych i puapowych, mona zmniejszy napicie spawania o ok. 14 V. Przy wykonywaniu spoin wypeniajcych, dla uzyskania gadkiego lica, mona zwikszy napicie spawania.

8. KONSERWACJA

Stopie ochrony tego urzdzenia to IP21S, wic nie wolno uytkowa urzdzenia na deszczu, ani naraa na

dziaanie wilgoci.

Aby przeduy ywotno i niezawodn prac urzdzenia, naley przestrzega kilku zasad:

1. Urzdzenie powinno by umieszczone w dobrze wentylowanym pomieszczeniu, gdzie wystpuje swobodna cyrkulacja powietrza.

2. Nie umieszcza urzdzenia na mokrym podou. 3. Uywa drutu o rednicy i ciarze szpuli zgodnej z umieszczon na tabelce. 4. Butl z gazem ochronnym ustawi na pce znajdujcej si z tyu pautomatu i zabezpieczy przy pomocy

acucha przed moliwoci przewrcenia.

5. Sprawdzi stan techniczny urzdzenia oraz przewodw spawalniczych. 6. Usun wszelkie atwopalne materiay z obszaru spawania. 7. Do spawania uywa odpowiedniej odziey ochronnej: rkawice, fartuch, buty robocze, mask lub

przybic.

12

Planujc konserwacj urzdzenia naley bra pod uwag intensywno i warunki eksploatacji. Prawidowe

korzystanie z urzdzenia i regularna jego konserwacja pozwol unikn zbdnych zakce i przerw w pracy.

Codziennie:

Oczyci uchwyt masy oraz dysz gazow z odpryskw, smarowa rodkami przeciw rozpryskowymi. Sprawdzi, czy kable s dokadnie podczone. Sprawdzi stan przewodw. Wymieni uszkodzone przewody. Upewni si, e wok urzdzenia zapewniony jest swobodny przepyw powietrza. Wymieni lub naprawi uszkodzone lub zuyte czci.

Co miesic:

Sprawdzi stan pocze elektrycznych wewntrz rda. Utlenione powierzchnie naley oczyci, a poluzowane czci dokrci. Oczyci wntrze urzdzenia za pomoc spronego powietrza.

9. ZAKCENIA W PRACY SPAWARKI

Objawy Przyczyna Postpowanie

Brak podawania drutu

elektrodowego (silnik

podajnika pracuje)

Za sabo dokrcony docisk Dokrci docisk prawidowo

Zanieczyszczona prowadnica drutu

w uchwycie

Wyczyci prowadnic drutu

elektrodowego

Rowek zaoonej rolki nie

odpowiada rednicy drutu

Doprowadzi do zgodnoci rolki ze

rednic drutu

Zablokowany drut elektrodowy

w kocwce prdowej Wymieni kocwk prdow

Brak podawania drutu elektrodowego (silnik

podajnika nie pracuje)

Uszkodzony silnik Przekaza pautomat do serwisu

Uszkodzony ukad sterowania Przekaza pautomat do serwisu

Nieregularny posuw drutu elektrodowego

Uszkodzona kocwka prdowa Wymieni kocwk na now

Rowek rolki podajcej jest brudny,

jest uszkodzony lub nie odpowiada

rednicy drutu

Wymieni kocwk na now

Wymieni rolk lub dobra rolk do

rednicy stosowanego drutu

uk nie zajarza si Brak waciwego styku zacisku

przewodu powrotnego Poprawi styk zacisku

uk zbyt dugi

i nieregularny

Napicie spawania za wysokie Zmniejszy napicie spawania

Prdko podawania drutu za maa Zwikszy prdko podawania

drutu

uk zbyt krtki

Napicie spawania za niskie Zwikszy napicie spawania

Prdko podawania drutu za dua Zmniejszy prdko podawania

drutu

Po wczeniu zasilania

lampka sygnalizacji nie

wieci si

Brak napicia zasilania Podczy zasilanie

Uszkodzony bezpiecznik w

zasilaniu sieciowym

Wymieni bezpiecznik na taki sam

sprawny

Uszkodzony wycznik Wymieni wycznik gwny

Uszkodzona sygnalizacja Wymieni lampk

13

10. WADY SPOIN

Brak przetopu powstanie wwczas, jeeli kt ukosowania bdzie za may, odstp midzy brzegami blach

(rur) bdzie za may lub prg bdzie za wysoki. Jeeli natenie prdu spawania bdzie zbyt mae

w stosunku do gruboci blach, przetop nie moe by wykonywany prawidowo. Szybko spawania musi by tak dobrana, aby stapia mona byo rwnomiernie krawdzie brzegw spawanych i uzyska jeziorko

(oczko), co gwarantuje waciwy przetop. Wysokie kwalifikacje spawacza, wieloletnia praktyka

gwarantuj prawidowe wykonanie zcza w tym wzgldzie. W zczach odpowiedzialnych (naraonych w eksploatacji na naprenie dynamiczne) w miejscach braku przetopu naley dokona wycicia

spoiny i powtrnego spawania lub - jeeli jest to moliwe ze wzgldw technicznych - przetop

naley wyszlifowa i dokona tzw. podpawania grani, czyli wykonania przetopu po przeciwnej stronie lica.

Nadmierny przetop wystpi, jeeli odlego midzy brzegami blach (rur) bdzie zbyt dua, natenie prdu jest za due i prdko spawania zbyt maa. Jeeli jest to moliwe - naley miejsce nadmiernego

przetopu szlifowa.

Nierwno lica wystpi przy duej szerokoci rowka spawalniczego i ma miejsce, jeeli spoiwo

podawane jest nierwnomiernie, szybko spawania jest rna, uk posiada zmienn dugo.

Nadmierny nadlew lica powstanie, jeeli ma miejsce zbyt maa prdko spawania przy

nadmiernym podawaniu spoiwa i za niskim nateniu prdu spawania przy wykonywaniu warstwy

licowej. Trzeba pamita take o prawidowym dobraniu iloci warstw, ktre naley wykona w zczu

tak, aby ostatnia warstwa nie stanowia nadmiernego nadlewu.

Podtopienia wystpuj na granicy (obustronnie) materiau rodzimego i lica spoiny lub grani spoiny. Wystpowanie tej wady jest skutkiem za duego natenia prdu spawania, zbyt dugiego uku

14

elektrycznego, ruch elektrody jest zbyt zakosowy, a podawanie spoiwa za wolne. Za maa rednica

spoiwa te moe by przyczyn powstawania tej wady.

Krater powstaje w wyniku nieumiejtnego zakoczenia spoiny (za wolne podawanie spoiwa w kocowej

fazie spawania), za wysokiego natenia prdu spawania. Problem krateru nie istnieje, jeeli urzdzenie

spawalnicze wyposaone jest w wypeniacz krateru. Dziaa on w taki sposb, e pod koniec wykonywania spoiny zmniejsza si natenie prdu spawania. W kraterze powstaj pknicia mogce by pocztkiem

uszkodzenia caego zcza. Przy braku wypeniacza krateru, podczas zakoczenia wykonywania spoiny

naley stosowa krtkie przerwy w spawaniu w celu wypenienia wgbienia. Spawanie konstrukcji wykonywanych z grubszych elementw wymaga stosowania pytek wybiegowych, ktre po

wykonaniu zcza naley usun.

Przepalanie wystpi, jeeli wykonuje si spoin wilociegow i przy nakadaniu drugiej warstwy -

w zwizku ze zbyt duym nateniem prdu lub za wolnym spawaniem - przepalaniu ulega

pierwszy cieg - przetop. Miejsca przepalone naley wyci i wykona powtrnie spawanie.

Wklso lica zmniejsza przekrj zcza, co obnia w tym miejscu jego wytrzymao. Naley w zwizku z tym pooy jeszcze jedn warstw, pamitajc aby nie wykonywa jej w taki sposb,

e powstanie w efekcie nadmierny nadlew lica. T dodatkow warstw trzeba uoy przed

ostygniciem zcza. Unikamy w ten sposb powstawania dodatkowych niekorzystnych napre, zmniejszajcych wytrzymao spoiny.

Niesymetryczno spoiny to wada, ktra tym si charakteryzuje, e o spoiny nie ley w osi rowka spawalniczego lub (spoiny pachwinowe) prostej poprowadzonej do miejsca styku dwch blach.

Wada ta zasadniczo zmniejsza wytrzymao zcza i nie moe mie miejsca. Spoin tak naley

dokadnie wyszlifowa i powtrnie wykona prawidowo, cho zabieg ten (powtrny) zmniejsza

zasadniczo wytrzymao zcza przez wielokrotne grzanie i studzenie zcza.

15

11. PRZYGOTOWANIE KRAWDZI W METODZIE MIG/MAG

16

- 17 -

12. TECHNOLOGIA SPAWANIA METOD MIG/MAG

Proces spawania GMA polega na stapianiu spawanego metalu i materiau elektrody topliwej ciepem uku elektrycznego jarzcego si midzy elektrod a spawanym przedmiotem, w osonie gazu obojtnego lub

aktywnego. Metal spoiny formowany jest wic ze stapiajcego si materiau elektrody i nadtopionych

brzegw spawanych przedmiotw. Podstawowe gazy ochronne stosowane do spawania GMA to gazy obojtne: argon, hel oraz gazy aktywne: CO2, H2, O2, N2 i NO, stosowane oddzielnie lub tylko jako dodatki

do argonu czy helu. Elektroda topliwa ma posta drutu penego, zwykle o rednicy 0,6 4,0 mm, i jest

podawana w sposb cigy przez specjalny system podajcy, z prdkoci od 2,5 do nawet 50 m/min. Palniki GMA mog by chodzone wod lub powietrzem. Spawanie GMA jest prowadzone gwnie prdem staym

z biegunowoci dodatni. Dokadna osona uku spawalniczego jarzcego si midzy elektrod topliw a

spawanym materiaem zapewnia, e spoina jest formowana w bardzo korzystnych warunkach cieplnych i metalurgicznych. Spawanie GMA moe by wic zastosowane do wykonywania wysokiej jakoci pocze

wszystkich metali, ktre mog by czone za pomoc spawania ukowego. Nale do nich: stale wglowe i niskostopowe, stale odporne na korozj, stale specjalne, aluminium, magnez, mied, nikiel i ich stopy, jak

rwnie tytan i jego stopy. Spawanie moe by prowadzone w warunkach warsztatowych i montaowych we

wszystkich pozycjach.

13. ZALECENIA PRAKTYCZNE PRZY SPAWANIU METOD MIG/MAG

Spoiny czoowe w pozycji podolnej naley wykonywa technik "pchaj" dla elementw cienkich i technik

"cignij" dla elementw grubszych. Spoiny czoowe w pozycji pionowej dla elementw cienkich naley wykonywa od gry do dou. Spoiny pachwinowe w pozycji nabocznej naley wykonywa technik "pchaj",

ale z uwzgldnieniem dodatkowego pochylenia uchwytu spawalniczego w paszczynie prostopadej do

kierunku spawania. W przypadku wypeniania szerokich rowkw w pozycji podolnej lub pionowej, kocem uchwytu naley wykonywa poprzeczne ruchy wahadowe. Podczas spawania uchwyt spawalniczy powinien

by prowadzony pod odpowiednim ktem w stosunku do spawanych elementw -zbyt duy kt pochylenia

moe powodowa zasysanie powietrza do jeziorka ciekego metalu (kt odchylenia uchwytu od pionu

18

powinien by 10). Spawanie ukiem dugim zmniejsza gboko wtopienia - spoina jest szeroka i paska,

a spawaniu towarzyszy zwikszony rozprysk.

Spawanie ukiem krtkim (przy tej samej gstoci prdu) zwiksza gboko wtopienia - spoina jest wsza,

a rozprysk materiau staje si mniejszy. Prdko spawania jest parametrem wynikowym przy danym

nateniu prdu i napiciu uku oraz zachowaniu waciwego ksztatu ciegu spoiny i gdy prdko spawania

ma by nawet nieznacznie zmieniona, naley odpowiednio zmieni natenie prdu lub napicie uku. Wzrost prdkoci spawania sprawia, e spoina jest wsza i maleje gboko wtopienia, a przy dalszym wzrocie

pojawiaj si podtopienia lica. Najwiksze prdkoci spawania, bez podtopie, mona uzyska przez

zwikszenie wolnego wylotu elektrody i pochylenie przedmiotu z gry na d lub pochylenie palnika w kierunku spawania. Mae prdkoci spawania powoduj, e zwiksza si gboko wtopienia, szeroko lica i

wysoko nadlewu.

Nadmierne wyduenie lub skrcenie uku moe

spowodowa niestabilne jarzenie si uku i z jako

spoiny.

L1, L2 - dugo uku

Na gboko wtopienia znaczcy wpyw ma take

kierunek spawania - prowadzenie uchwytu

spawalniczego.

H1, H2 gboko wtopienia

14. SPOSOBY PRZENOSZENIA METALU W UKU ELEKTRYCZNYM

Ze wzgldu na rodzaj zastosowanego gazu osonowego oraz parametry elektryczne procesu spawania

(napicie i natenie) rozrnia si trzy sposoby zmiany stanu skupienia metalu w uku spawalniczym:

GRUBOKROPLOWY

- stosowany w metodzie MIG/MAG przy maych gstociach prdu i dugim uku

- niezalecany w pozycjach przymusowych NATRYSKOWY

- stosowany w metodzie MAG z mieszankami gazu

- niezalecany w pozycjach przymusowych

ZWARCIOWY

- stosowany w metodzie MAG z krtkim ukiem - zalecany do spawania elementw o maej gruboci

i w pozycjach przymusowych

- 19 -

15. GAZY OCHRONNE

Gaz ochronny decyduj o sprawnoci osony obszaru spawania, ale i o sposobie przenoszenia metalu w uku, prdkoci spawania i ksztacie spoiny. Gazy obojtne, argon i hel, cho doskonale chroni cieky metal spoiny

przed dostpem atmosfery, nie s odpowiednie we wszystkich zastosowaniach spawania GMA. Przez

zmieszanie w odpowiednich proporcjach helu lub argonu z gazami aktywnymi chemicznie uzyskuje si zmian charakteru przenoszenia metalu w uku, zwiksza si stabilno uku i pojawia si moliwo

oddziaywania na procesy metalurgiczne w jeziorku spoiny. Jednoczenie moliwe jest znaczne ograniczenie

lub cakowite wyeliminowanie rozprysku.

Gaz ochronny Dziaanie chemiczne Spawane metale

Ar

obojtny Zasadniczo wszystkie metale poza stalami wglowymi

He obojtny Al, Cu, stopy Cu, stopy Mg, zapewniona du energia

liniowa spawania

Ar + 20-80% He obojtny Al, Cu, stopy Cu, Mg, zapewnione due energie liniowe

spawania, maa przewodno cieplna gazu

Ar + 25-20% N2 redukujcy Spawanie miedzi z du energi liniow uku, lepsze

jarzenie si uku ni w osonie 100% N2

Ar+1-2% O2 sabo utleniajcy Zalecana gwnie do spawania stali odpornych na korozj

i stali stopowych

Ar + 3-5% O2 utleniajcy Zalecana do spawania stali wglowych i niskostopowych

CO 2 utleniajcy Zalecana wycznie do spawania stali niskowglowych

Ar + 20-50% CO2 utleniajcy Zalecana wycznie do spawania stali wglowych i niskostopowych

Ar+1 0 %CO 2 +5% O2 utleniajcy Zalecana wycznie do spawania stali wglowych

i niskostopowych

CO2 + 20% O2 utleniajcy Zalecana wycznie do spawania stali niskowglowych

i niskostopowych

90% He + 7,5% Ar + 2,5%CO2

sabo utleniajcy Stale odporne na korozj, spawanie ukiem zwarciowym

60% He + 35% Ar +

5% CO2 utleniajcy

Stale niskostopowe o wysokiej udarnoci, spawanie

ukiem zwarciowym

16. BEZPIECZESTWO UYTKOWANIA

PORAENIE ELEKTRYCZNE MOE ZABI: Urzdzenia spawalnicze wytwarzaj wysokie napicie. Nie dotyka uchwytu spawalniczego ani podczonego materiau

spawalniczego, gdy urzdzenie jest wczone do sieci. Wszystkie elementy tworzce obwd

prdu spawania mog powodowa poraenie elektryczne, dlatego powinno unika si dotykania ich go rk ani przez wilgotne lub uszkodzone ubranie ochronne. Nie wolno

pracowa na mokrym podou, ani korzysta z uszkodzonych przewodw spawalniczych.

UWAGA: Zdejmowanie oson zewntrznych w czasie, kiedy urzdzenie jest

podczone do sieci, jak rwnie uytkowanie urzdzenia ze zdjtymi osonami jest

zabronione !

20

Kable spawalnicze, przewd masowy, zacisk uziemiajcy i urzdzenie spawalnicze

powinny by utrzymywane w dobrym stanie technicznym, zapewniajcym bezpieczestwo pracy.

OPARY I GAZY MOG BY NIEBEZPIECZNE: W procesie spawania wytwarzane s

szkodliwe opary i gazy niebezpieczne dla zdrowia. Stanowisko pracy powinno by odpowiednio wentylowane i wyposaone w wycig wentylacyjny. Nie spawa

w zamknitych pomieszczeniach. Naley unika wdychania oparw i gazw. Powierzchnie

elementw przeznaczonych do spawania powinny by wolne od zanieczyszcze

chemicznych, takich jak substancje odtuszczajce (rozpuszczalniki), ktre ulegaj

rozkadowi podczas spawania wytwarzajc toksyczne gazy.

PROMIENIE UKU MOG POPARZY: Niedozwolone jest bezporednie patrzenie

nieosonitymi oczami na uk spawalniczy. Zawsze stosowa mask lub przybice ochron z odpowiednim filtrem. Osoby postronne, znajdujce si w pobliu, chroni przy pomocy

niepalnych, pochaniajcych promieniowanie ekranami. Chroni nieosonite czci ciaa

odpowiedni odzie ochronn wykonan z niepalnego materiau.

POLE ELEKTROMAGNETYCZNE MOE BY NIEBEZPIECZNE: Prd

elektryczny pyncy przez przewody spawalnicze, wytwarza wok niego pole

elektromagnetyczne. Pole elektromagnetyczne moe zakca prac rozrusznikw serca. Przewody spawalnicze powinny by uoone rwnolegle, jak najbliej siebie.

ISKRY MOG SPOWODOWA POAR: Iskry powstajce podczas spawania mog

powodowa poar, wybuch i oparzenia nieosonitej skry. Podczas spawania naley mie na sobie rkawice spawalnicze i ubranie ochronne. Usuwa lub zabezpiecza wszelkie

atwopalne materiay i substancje z miejsca pracy. Nie wolno spawa zamknitych

pojemnikw lub zbiornikw w ktrych znajdoway si atwopalne ciecze. Pojemniki lub zbiorniki takie winny by przepukane przed spawaniem w celu usunicia atwopalnych

cieczy. Nie spawa w pobliu atwopalnych gazw, oparw lub cieczy. Sprzt

przeciwpoarowy (koce ganicze i ganice proszkowe lub niegowe) powinien by usytuowany w pobliu stanowiska pracy w widocznym i atwo dostpnym miejscu.

ZASILANIE ELEKTRYCZNE: Odczy zasilanie sieciowe przed przystpieniem do

jakichkolwiek prac, napraw przy urzdzeniu. Regularnie sprawdza przewody spawalnicze.

Jeeli zostan zauwaone jakiekolwiek uszkodzenie przewodu czy izolacji, bezzwocznie powinny by wymienione. Przewody spawalnicze nie mog by przygniatane, dotyka

ostrych krawdzi ani gorcych przedmiotw.

BUTLA MOE WYBUCHNC: Stosowa tylko atestowane butle i poprawnie dziaajcym reduktorem. Butla powinna by transportowana i sta w pozycji pionowej.

Chroni butle przed dziaaniem gorcych rde ciepa, przewrceniem i uszkodzeniami

mechanicznymi. Utrzymywa w dobrym stanie wszystkie elementy instalacji gazowej: butla, w, zczki, reduktor.

SPAWANE MATERIAY MOG POPARZY: Nigdy nie dotyka spawanych

elementw niezabezpieczonymi czciami ciaa. Podczas dotykania i przemieszczania

spawanego materiau, naley zawsze stosowa rkawice spawalnicze i szczypce.

ZGODNO Z CE: Urzdzenie to spenia zalecenia Europejskiego Komitetu CE.