of 11/11
1 WYPOCZYNEK BLISKO NATURY w Polsce północnej PRZEWODNIK TURYSTYKI PRZYJAZNEJ NATURZE

WYPOCZYNEK BLISKO NATURY - natura2000.org.plnatura2000.org.pl/wp-content/uploads/2016/02/Polnoc.pdf · 2 3 Spis treści 1. Wprowadzenie5 2. Blisko Natury – jakość w turystyce

  • View
    216

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of WYPOCZYNEK BLISKO NATURY -...

1

Dofinansowano ze rodkwNarodowego Funduszu Ochrony rodowiska i Gospodarki Wodnej

WYPOCZYNEK BLISKO NATURY w Polsce pnocnej

PRZEWODNIK TURYSTYKI PRZYJAZNEJ NATURZE

Niniejszy materia zosta opublikowany dziki do nansowaniu ze rodkw NFOiGW. Za jego tre odpowiada Fundacja Instytut na Rzecz Ekorozwoju.

2 3

Spis treci1. Wprowadzenie 5

2. Blisko Natury jako w turystyce przyrodniczej 6

3. Rekomendowane atrakcje przyrodnicze 8

4. Propozycje turystyczne 16

Opracowanie: Krzysztof Konieczny, Barbara Utracka, Cezary Molski, Anna Nawrot, Katarzyna Dmochowska, Marcel Kwaniak

Projekt graficzny i skad: Agnieszka Rejowska

Zdjcia: B. Utracka, E. Ahmad, G. Jdro, zdjcia archiwum - Park Krajobrazowy Dolina Supi.

Szczeglne podzikowania nale si fotografom za udostpnienie zdj.

Opracowanie zostao zrealizowane przez Fundacj Instytut na rzecz Ekorozwoju w ramach projektu Agroturystyka przyjazna Naturze 2000 (cykl szkole) dofinansowanego ze rodkw Narodowego Funduszu Ochrony rodowiska i Gospodarki Wodnej.

Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju (InE) jest pozarzdow organizacj typu think-tank powsta w 1990 r. InE zajmuje si promowaniem i wdraaniem zasad oraz rozwiza sucych zrwnowaonemu rozwojowi Polski.

4 5

WprowadzenieTurystyka przyrodnicza to ciekawy sposb poznawania regio-nw turystycznych, zwaszcza wszystkimi zmysami poprzez agroturystyk lub turystyk wiejsk. Nie trzeba by spe-cjalist, entuzjast czy hobbyst by odnale przyjemno w odkrywaniu osobliwoci przyrody, znajdujcych si na wy-cignicie rki wok miejsc zakwaterowania gospodarstw agroturystycznych, na obszarach Natura 2000. Warunkiem koniecznym korzystania z tej formy wypoczynku jest potrze-ba relaksacji w harmonii z wybranym otoczeniem. To wanie ta przyroda stanowia i stanowi to wydarze, jest wiadkiem historii danych terenw oraz zmian zachodzcych w spoecz-noci tu mieszkajcej.

Turystyka przyrodnicza to nie tylko poznawanie ciekawostek i odkrywanie rzeczywistych cudw natury, ale w wydaniu agroturystyki i turystyki wiejskiej zrozumienie czym ta przy-roda bya i jest dla czowieka, take w wymiarze praktycz-nym. To wanie tu moliwe jest poznanie, od autentycznych mieszkacw, jak ta przyroda wpywaa i moe wpywa na jako ycia, a zwaszcza na jako wypoczywania.

W niniejszym folderze pragniemy przedstawi nie tylko cie-kawostki stanowice powd do wyjazdu weekendowego lub urlopowego, ale przede wszystkim odpowiedzialny sposb na delektowanie si przyrod podczas wyjazdu turystyczne-go. Sprawdzone i rekomendowane przez naszych specjali-stw miejsca oraz aktywnoci pozwol nie tylko na przeycie wielu pozytywnych emocji w kontakcie z licznymi atrakcjami lokalnymi, ale take na odpowiedzialne z nich korzystanie. Dla nas prawdziwy wypoczynek jest zawsze Blisko Natury.

fot.

K. K

onie

czny

Lobelia

Fot.

Arch

iwum

PKD

S

6 7

Dla kogo jest certyfikat Blisko Natury?

Dla obiektw turystyki wiejskiej (czonkw organizacji/stowarzysze agrotury-stycznych i turystycznych) oferujcych poszerzony, gbszy i przemylany kon-takt z natur. Jednym sowem dla tych, ktrzy posiadaj lub tworz ofert tury-styki przyrodniczej, a samo gospodarstwo czy inny obiekt turystki wiejskiej nie jest uciliwy dla rodowiska.

Jakie wymagania stawia certyfikat: oferta przyrodnicza i dostpno sprztu niezbdnego do jej realizacji

funkcjonowanie obiektu w sposb przyjazny dla rodowiska w zakresie: - energii i ogrzewania, - zarzdzania odpadami, - gospodarowania wod i ciekami, - ywnoci, - stanu oglnego obiektu. Co daje certyfikat?

BlISKO NATURy - jako w turystyce przyrodniczej

Jak znale ciekawe propozycje?

Czy spord tysicy propozycji nie warto wyrni wyjtkowych pomysw?

Skd wiedzie, ktrzy gospodarze interesuj si przyrod, chc prowadzi swj obiekt w taki sposb, aby jak najmniej wpywa negatywnie na otoczenie?

U kogo znajd ywno lokaln i dowiem si o miejscowych tradycjach a kto poczstuje mnie jedzeniem z hipermarketu i zaoferuje wycznie nocleg?

Czy z mojej podry przyjad bogatszy o wiedz i doznania?

Zmczeni gwarem, haasem i cierpicy od smogu mieszkacy miast tskni za chwil wytchnienia. Jedni chc pow-drowa szlakami inni pozbiera zioa, podglda ptaki, nietoperze czy popy-n pikn tras kajakow.

Przyroda jest zasobem nie do przece-nienia. Istniej setki sposobw korzy-stania z niej. W Polsce powstao tysice gospodarstw agroturystycznych i innych obiektw, ktre oferuj pobyt na wsi i niemal kady z nich proponuje jak form kontaktu z natur.

Takie pytania przewiecay twrcom certyfikatu Blisko Natury, ktry jest pierwszym i jedynym ekocertyfikatem w Polsce, ktry skupia si na ofercie przyrodniczej.

6

warto dodan do obecnie posiadanych usug poprzez utworzenie i wdroenie oferty turystyki przyrodniczej (w ramach projektu eksperci ds. przyrody udzielili rekomendacji)

wyrnienie obiektu na tle innych

promocja obiektu w publikacjach i na stronach internetowych

uatwienie pozyskania nowych klientw, uzyskanie wikszych dochodw oraz lepszy zwizek z klientami dotychczasowymi dziki nowym propozycjom.

Certyfikat Blisko Natury nadawany jest na okres 2 lat przez Fundacj Instytut na rzecz Ekorozwo-ju w ramach projektu Agroturystyka przyjazna Naturze 2000 (cykl szkole) dofinansowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony rodowiska i Gospodarki Wodnej.

Szczegy dotyczce procedur, wymogw oraz regulamin certyfikatu, a take inne informacje dotyczce turystyki na obsza-rach Natura 2000 znajduj si na stronie www.natura2000.org.pl

8 9

Rekomendowane atrakcje przyrodnicze

Bryza znad morza i charakterystyczne mewy to jed-ne z najpikniejszych przyrodniczych symboli woje-wdztwo pomorskiego. Wyrnia si na tle innych re-gionw urozmaicon rzeb terenu. To tu wystpuj cztery z szeciu typw krajobrazw w Polsce strefa brzegowa morza, doliny i delty Wisy, niziny przymor-skie oraz pojezierza. Taka rnorodno krajobrazu gwarantuje bogat rnorodno przyrodnicz. To wanie tu ekosystemy zachoway niejednokrotnie swoj naturalno. W pasie nadmorskim wystpuj kamieniste i piaszczyste plae, wydmy ruchome, klify odsonite przepastne urwiska, lub poronite po-morsk buczyn. To one pamitaj morskie sztormy sprzed 4 tysicy lat Unikatowe w skali nie tylko kra-ju s dwie mierzeje Helska i Wilana, wdzierajce si piaszczyste way w to morsk. Spacery plaami to oczywisto, zbieranie bursztynw to ju przyjem-no, ale dopiero poszukiwanie belemnitw tajem-niczych gowonogw sprzed milionw lat to ekscy-

tacja tylko dla wtajemniczonych. Tu za wybrzeem rozcigaj si niziny przymorskie obfitujce w tajem-nicze bagna czy torfowiska. Std o wicie trbi fan-farami urawie i ogaszaj gono swoje ciche rewiry. W gr wznosi si morena poronita lasami buko-wymi. Urozmaicony krajobrazowo pas pojezierza charakteryzuje si rozlegymi powierzchniami le-nymi, rwninami moreny dennej uytkowanej rolniczo oraz gbokimi dolinami polodowcowymi z mnogoci jezior i zbiornikw wodnych. W kierun-ku poudniowym, teren wyrwnuje si i przechodzi w piaszczyste pola sandrowe Borw Tucholskich. Pas pojezierny dzieli dolina Dolnej Wisy, ktrej szeroko waha si od kilku do kilkunastu kilometrw. Unikato-wy jest obszar uaw Wilanych z krajobrazem stwo-rzonym przez natur i czowieka. Wyjtkowo tego terenu podkrelaj powoane formy ochrony przyrody parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobra-zowe czy liczne obszary europejskiej sieci Natura 2000.

Jeziora lobeliowe czyli jakie?Obie ostoje europejskiej sieci Natura 2000 pooo-ne s w okolicach miasta Bytw. Powstay m.in. dla ochrony cennego siedliska przyrodniczego, jakim s jeziora lobeliowe. Nazwa siedliska pochodzi od reliktowej roliny lobelii jeziornej. Pikno tej roli-ny dostrzeg Adam Mickiewicz, ktry w balladzie wite tak ja opisa: Biaawym kwieciem, jak biae motylki unosz si nad topiel . Kadego, kto signie po kwiaty lobelii mier gwatowna ugadza, poniewa lobelia jest rolina trujc. Gatu-nek ten zachowa si tylko w nielicznych zbiornikach, niewiele zmienionych od czasu swojego powstania. Woda w jeziorach lobeliowych jest bardzo czysta, wyrnia si przejrzystoci, a dno jest przewanie piaszczyste, niekiedy usane kouchem torfowcw. S to zazwyczaj niewielkie jeziora, bezodpywowe, otoczone lasami. W Polsce jest ok. 7 000 jezior, jednak lobeliowych okoo 170. Poza Skandynawi i Szkocj wanie na Pomorzu jest najwiksza kon-centracja tego cennego siedliska. W obydwu osto-jach oprcz jezior spotykamy jeszcze inne cenne i tajemnicze ekosystemy, mianowicie torfowiska. Dla Bytowszczyzny charakterystyczne s niewiel-kie, pooone w obnieniach terenu kocioki toro-wisk przejciowych i rzadkich torfowisk wysokich. Wytwarzaj one swoisty mikroklimat - pooenie w terenie, specyficzna rolinno i zapach kwitncego bagna zwyczajnego powoduje uczucie wyjtkowoci

tego miejsca. Torfowiska to bardzo stare ekosys-temy. Pamitaj czasy zamierzche, a dodatkowo skrywaj w pokadach torfu pamitki z czasw kie-dy si tworzyy fragmenty rolin, nasiona, skorup-ki miczakw itp. Torfowiska przejciowe i wyso-kie to miejsca wystpowania jednych z nielicznych w naszym kraju rolin owadoernych rosiczek. Naj-pospolitsz spord nich jest rosiczka okrgolistna, do czsto spotykana w tym regionie. To niewielka rolina, ktra poprzez apanie i trawienie drobnych owadw uzupenia deficyt pokarmu, ktrego jest bardzo mao w skpoywnym podou torfowym. W bliskim ssiedztwie jezior lobeliowych rozciga si najwiksze jezioro w Parku Krajobrazowym Do-lina Supi jezioro Jasie. Ono z kolei stanowi atrak-cje dla tych, ktrzy lubi obserwowa ptaki. Jasie to ostoja tracza nugrogsia i ggoa. Dla ochrony rybi-twy rzecznej poprzez stworzenie jej moliwoci bez-piecznego odbycia lgw przyrodnicy zamontowali tratwy pywajce po jeziorze. Wiosna przy odrobinie szczcia mona na nich wypatrze najpierw jajka, a potem pisklaki. Ta cz wojewdztwa pomor-skiego na pewno jest wielk atrakcj dla mionikw przyrody zwizanej z wodami i terenami podmo-kymi, ktre pamitaj zamierzche czasy i skrywaj w sobie pamitki historii. Tu, mona zaszy si z lor-netka na dugie spacery ukraszone ptasimi gosami i uton w zapach niezwykych rolin bagiennych.

9Nadmorski klif Fot. Ar

chiw

um P

KDS

Rosiczka okrgolistna i urawina botna

Fot.

Elw

ira A

hmad

10 1110

Morze Kaszubskie a Batyckie Jeziora Wdzydzkie wchodz w skad tzw. Ka-szubskiego Morza, ktre jest najwikszym kompleksem jeziornym Pomorza. Cztery jezio-ra rozcigajc na cztery strony wiata tworz tzw. Krzy Jezior Wdzydzkich. S to: jezioro Gou, Radolne, Jelenie i Wdzydze. Rynny je-ziorne tn ten obszar z pnocy na poudnie na dugoci 11 km oraz z zachodu na wschd - na dugoci 9 km. Pomimo, i jeziora cz si ze sob zachoway swj niezaleny cha-rakter. Jelenie i Radolne otoczone s klifowy-mi brzegami, poronitymi borem sosnowym. Charakteryzuje je cisza i spokj. Jeziora Gou, Wdzydzkie oraz sam Krzy s poddane wik-szej presji turystycznej. Na uwag zasuguje osiem wysp Krzya Jezior Wdzydzkich. Naj-wiksza z nich Ostrw Wielki, o dugoci ok. 3 km i powierzchni 90,66 ha, jest drug co do wielkoci wysp jeziorn w Polsce. Najmniej-sza to zaledwie kpa trzcin. Wszystkie wyspy s ostojami ptakw wodno-botnych. Gniaz-duj na nich i odbywaj lgi takie gatunki jak: abd niemy, kaczka krzywka, czernica, perkoz dwuczuby, kormoran, tracz nurog, ggo, brodziec piskliwy, g ggawa czy cza-pla siwa. Jeszcze do niedawna perek Jezior Wdzydzkich by szlachar, rzadki gatunek kacz-ki. Pod wzgldem botanicznym najbardziej interesujca jest wyspa Glonek. Porastaj j cenne siedliska lene takie jak grdy czy gi. Wiosn w runie zakwitaj cenne gatunki rolin przylaszczka pospolita, pierwiosnek lekarski i ywiec cebulkowy. latem przepiknie kwitnie lilia zotogw. Na wyspach nie brakuje te ro-dzimych storczykw, do ktrych nale listera jajowata, kukuka szerokolistna czy kruszczyk botny. W obszarze Natura 2000 jest take siedem jezior ramienicowych. S to: Wdzydze Poudniowe, Kotel, Kramsko Mae, Sominko, Pocice, Wielkie Pocice i Kukwko. Charakte-ryzuj si one czyst wod, o szmaragdowo-

zielonej barwie. Ten niezwyky kolor nadaj im dua przezroczysto wody oraz zasobno w wglany, wap i magnez. Dno takich jezior porastaj podwodne ki ramienic. Jeziora ra-mienicowe zachwycaj bogactwem ycia, kt-re dziki duej przezroczystoci wody moemy podziwia z powierzchni. Zdarza si, e s one miejscem bytowania takich gatunkw ryb jak sieja czy sielawa oraz bardzo rzadkiego skoru-piaka raka szlachetnego, gatunku zagroone-go wymarciem. Najwikszym jeziorem ramie-nicowym ostoi s Wdzydze Poudniowe.

Przez obszar Jezior Wdzydzkich przepywaj rze-ki Wda, nazywana Czarna Wod i jej lewobrze-ny dopyw - Trzebiocha. Oba cieki pyn przede wszystkim malowniczymi dolinami z kwietnymi kami. Zarwno Wda jak i Trzebiocha s miej-scem wystpowania tarlisk endemicznego ga-tunku ryby, zamieszkujcego Jeziora Wdzydzkie, a mianowicie troci jeziorowej, zwanej troci wdzydzk. Ryby te spdzaj wikszo swoje-go ycia w jeziorze, ktre opuszczaj jedynie na krtki okres tara. To ostatnie odbywa si na wi-rowo-kamienistym dnie rzeki, gdzie samica tro-ci buduje gniazdo tarowe. W listopadzie, przy odrobinie szczcia, na wasne oczy mona zoba-czy ten wspaniay spektakl.

Odwiedzajc t cz Pomorza warto zatrzyma si na chwile we Wdzydzach Kiszewskich, gdzie znajduje si najstarsze w Polsce muzeum na wol-nym powietrzu Kaszubski Park Etnograficzny. Ma on w swoich zbiorach ponad 40 obiektw z rejonu Kaszub i Kociewia. Wntrza obiektw s wiernie zachowane, wyposaenie autentycz-ne, a otoczenie obiektw zachowuje tradycyjny charakter kaszubskiej przyrody. I tutaj mona znale kawaek wiata tylko dla siebie, z lunet na skraju jeziora bdziemy mogli przyjrze si skrzydlatym mieszkacom i w ciszy odda si niepiesznemu wypoczynkowi.

11Lilia zotogw Fot. Ba

rbar

a U

trac

ka-M

inko

12 1313

Lasy, puszcze, a moe bory?Bory Tucholskie to duy i zwarty kompleks leny jeden z najwikszych w Polsce. Gatunkiem pa-nujcym jest tu sosna zwyczajna, ktra tworzy rnego typy zbiorowiska borowe. Dominuje br sosnowy wiey, ale na uwag zasuguje rzadki rodzaj boru br chrobotkowy. Wyksztaca si on na skrajnie suchych i jaowych glebach pia-skach wydm rdldowych i piaskach sandro-wych. Bory chrobotkowe to ubogie florystycznie siedliska lene. W drzewostanie wystpuje jedy-nie sosna, a uwag przyciga dno lasu. Krzaczko-wate porosty, gwnie szarozielone chrobotki nadaj specyficzny charakter temu zbiorowisku. Wdrujc borem chrobotkowym w okresie su-chym towarzyszy nam chrzst kruszcych si porostw. Tym ostatnim towarzysz krzaczko-wate roliny zielne, takie jak: borwka brusznica, wrzos zwyczajny, rzadziej borwka czernica czy mcznica lekarska. Dla osb wdrujcych z lor-netk atrakcj moe by wypatrzenie lelka oraz skowronka borowego zwanego lerk.

Na wilgotnych glebach torfowych, czsto w s-siedztwie samych torfowisk, uwag przycigaj bory bagienne. S to tajemnicze lasy, ktre po-wstay na dawnych torfowiskach. Drzewa tworz-ce br bagienny s czsto niskie, skarowaciae

i niekiedy powykrzywiane. Ich wygld moe by mylcy dla obserwatora, poniewa zazwyczaj s starsze ni moglibymy przypuszcza. W Borach Tucholskich nie brakuje samych torfowisk, zwasz-cza tych, ktre rozwiny si w bezodpywowych zagbieniach terenu tzw. torfowisk wysokich. Zarwno w borach bagiennych jak i na torfowi-skach kouch torfowcw opleciony jest gazkami urawiny botnej - roliny o wysokich walorach smakowych i zdrowotnych, nie wspominajc ju o nalewkach robionych na jej jagodach.

Boty Tucholskie rozcigaj si w obrbie dorzeczy trzech rzek Wdy, Brdy i Mtawy. Na tak duym terenie nie brakuje rwnie jezior. Wrd tych najcenniejszych naley wymieni jeziora lobelio-we, ramienicowe oraz niewielkie powierzchnio-wo jeziorka dystroficzne. Z tymi ostatnimi czsto zwizane jest wystpowanie torfowisk przejcio-wych i wysokich. Charakteryzuje je to-brzo-wy kolor wody, wynikajcy z zawartoci w wo-dzie humusu, torfu lub butwiny. To wanie one nadaj wodzie kwany odczyn. Wok jeziorek dystroficznych rozwija si zazwyczaj pas torfow-cw, ktry moe tworzy pywajcy kouch. Jego oderwane fragmenty wystpuj w obrbie tych zbiornikw w postaci pywajcych wysp.

Pywajce wyspy na jeziorku dystroficznym

Fot.

Barb

ara

Utr

acka

-Min

ko

14 1514

Urozmaicona rzeba terenu, bogata sie hydro-logiczna oraz rnorodno siedlisk przyrodni-czych gwarantuje wystpowanie wielu rzadkich i zagroonych wyginiciem gatunkw zwierzt. Dua liczba rdlenych i rdpolnych oczek wod-nych sprawia, e Bory Tucholskie s miejscem bytowania wszystkich 13 gatunkw nizinnych pazw. Poza czsto spotykanymi abami brunat-nymi trawn i moczarow, zielonymi wodn, jeziorkow i mieszk, stwierdzono wystpowa-nie trzech gatunkw ropuch pospolitej ropuchy szarej, ropuchy zielonej oraz rzadkiej paskwki. Tu rwnie w okresie godowym moemy zobaczy oraz usysze odgosy wydawane przez grzebiusz-k ziemn, kumaka nizinnego czy rzekotk drzew-n. Wystpuj rwnie traszki grzebieniasta oraz zwyczajna. Wrd gadw uwag warto skierowa na bytujcego w ssiedztwie zbiornikw wodnych zaskroca. Gad ten posiada charakterystyczne te plamy na skroniach, ktre pozwalaj odr-

ni go od mii zygzakowatej. Bory Tucholskie to raj dla ornitologw, zarwno tych zawodowych jak i amatorw. Awifauna reprezentowana jest przez 135 gatunkw. Na szczeglna uwag zasuguje zi-morodek turkusowy klejnot zwizany z rzekami. Urwiste brzegi rzek i zbiornikw wodnych s miej-scem jego gniazdowania. Natomiast stare drze-wostany, ssiadujce z terenami otwartymi lub torfowiskami zamieszkuje najwiksza w Polsce sowa - puchacz.

Bory Tucholskie to raj dla grzybiarzy, to tu cigle jeszcze zbiera si pachetki kopakowate, o kt-rych w innych rejonach Polski mao kto sysza. Na ryby, grzyby czy podgldanie przyrody war-to w Borach Tucholskich uywa roweru, zapach sosnowych terpenw z pewnoci przyczyni si do wzmocnienia grnych drg oddechowych.

Odkryj Pomorze na nowo, jego dziko ukryt w niezwykym krajobrazie polodowcowym.

Zimorodek

Fot.

G. J

dro

Lobelia jeziorna

Fot.

Arch

iwum

PKD

S

Kumak nizinny

Fot.

Arch

iwum

PKD

S

16 17

Propozycje turystyczne

W tym rozdziale proponujemy konkretne sposoby na spdzenie czasu wolnego w oparciu o dostpne oferty turystyki przyrodniczej w regionie. Przykadowe oferty turystyczne pozwol zaplanowa peen emocji pobyt wypeniony aktywnociami zwizanymi z poznawaniem atrakcji przyrodniczych oraz kultu-rowych. Te wzorcowe programy stanowi punkt wyjciowy dla kadego turysty, ktry pragnie zobaczy wicej, poczu bardziej i usysze lepiej co oferuje ten region Polski.

Kociewski wiat przyrody

Dla kogo?Oferta skierowana jest przede wszystkim dla przedszkolakw i uczniw gwnie w ramach jednodniowych zielonych szk, take z moliwoci wyjazdw pod namioty.

LokalizacjaObszar Borw Tucholskich miejscowo Cis (80km od Gdaska)

Aktywno turystycznaZ PrZyrod Za PaN Brat

Praktyczne aspekty dbaoci o rodowisko: zobaczy z czego powstaje kompost i do czego suy? czy mona i po co przechowywa deszcz? jak segregowa mieci i co mona wyczarowa ze zbdnych plastikw? jak i po co oszczdzamy energi w domu?

Wasna cieka przyrodniczo-edukacyjna Praktyczne poznawanie i ochrona ptakw:

Budowanie karmnikw oraz budek lgowych; Poznawanie zwyczajw i odgosw ptakw;

Warsztaty darw natury wypiek ciasta i herbaty z domowego ogrdka

Czas trwania wycieczki: okoo 6 godz.

Pomoce dydaktyczne: foldery, mapy, przewodniki, lornetki

16

ladami bobrw

Dane kontaktowe:

Mieczysawa Cierpio; [email protected]

17

Warto zobaczy / Warto skorzysta PJezioro Pieszczenko uytek ekologiczny dostpny take jako kpielisko; Pomnik przyrody 140 letnia lipa; Postoje urawi i bocianw.

Dla kogo?Oferta skierowana jest dla rodzin z dziemi , ktre pragn pobobrowa i odpocz w kontakcie z przyrod.

LokalizacjaObszar obejmuje jezioro onowo, jezioro Sudomie oraz jezioro Mielnica.

Aktywno turystycznaPodgldaNie BoBrw

Trasa obecnoci i dziaalnoci bobrw ma czn dugo ok. 5 km. Na trasie oprcz ladw bobrw spotka mona bukowy starodrzew. Grupy drzew i pojedyncze buki,

ktre stanowi o atrakcyjnoci krajobrazu tego zaktka Kaszub; Czas trwania wycieczki: okoo 4 godz. Pomoce dydaktyczne: mapy, lornetki

PodgldaNie Ptakw Kormorany moliwo podgldania siedlisk i typowych dla tych ptakw pooww ryb w formie

pikowania;

urawie moliwo podziwiania rybowstwa statycznego oraz niesamowitej wielkoci podczas lotu

Dane kontaktowe:

Agnieszka Pniewska; [email protected]

18 19

Inne propozycje

18

wok jeZiorDane kontaktowe: Andrzej Jocher; [email protected]

loBelia - Z cZym to si jeDane kontaktowe: Magorzata Nowotnik; [email protected]

5 jeZior doliN suPiDane kontaktowe: Gabriela Helta; [email protected]

sZlak sZmaragdowych skrZyNekDane kontaktowe: Daniel Ebertowski; [email protected]

1 lo

t serce kasZu

B Sycow

a Huta 29, 83-406 Wglikow

ice

2 Fu

Nd

acja rePu

Blika ma

rZe

84-424 lipusz, ul. Derdowskiego 4

3 Po

wiato

we sto

wa

rZysZeNie a

gro

- ka

sZuBy Byt

w

77-100 Bytw, ul. Maachow

skiego 20

4 g

da

skie sto

wa

rZysZeNie

ag

rotu

ryZmu

83-210 CIS 1A

5 lo

kalNa o

rgaN

iZacja turystycZN

a serce kasZu

B Pocice 7a, 83-424 lipusz

6 Po

wiato

we sto

warZysZeN

ie ag

ro-kasZu

By Pow

iatu Byto

wskieg

o

77-100 Bytw, Pomysk W

ielki 61

stowarzyszenia agroturystyczne uczestniczce w

programie

Blisko Natury

20 20

Dofinansowano ze rodkwNarodowego Funduszu Ochrony rodowiska i Gospodarki Wodnej

WYPOCZYNEK BLISKO NATURY w Polsce pnocnej

PRZEWODNIK TURYSTYKI PRZYJAZNEJ NATURZE

Niniejszy materia zosta opublikowany dziki do nansowaniu ze rodkw NFOiGW. Za jego tre odpowiada Fundacja Instytut na Rzecz Ekorozwoju.