of 16/16
blisko zd rowia www.luxmed.pl Magazyn Pacjentów Centrów Medycznych Grupy LUX MED nr 4/47 rok XII kwartalnik zima 2010 ISSN 2081-1039 Przepis na zdrowie s. 6 Bardzo męskie kłopoty s. 9 sposoby na zimową chandrę s. 7 4

Blisko Zdrowia 4/10

  • View
    214

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Blisko Zdrowia 4/10

  • bliskozdrowiawww.luxmed.plMagazyn Pacjentw Centrw Medycznych Grupy LUX MED

    nr 4

    /47

    rok

    XII

    kwar

    taln

    ik z

    ima

    2010

    ISSN 2081-1039

    Przepis na zdrowie s. 6

    Bardzo mskie kopoty s. 9

    sposobyna zimow chandr s. 7 4

  • 2 b l i s k o z d r o w i a 4 / 2 0 1 0 z i m a

    W n u m e r z e

    wita Boego Narodzenia oraz Nowy Rok to czas ycze ipostanowie.

    Wtym numerze przygotowalimy artykuy, wktrych nasi eksperci dora-

    dzaj, ktre zpostanowie szczeglnie warto podj. Rodzicw najmod-

    szych Pacjentw zachcamy do przeczytania tekstu o profilaktyce stoma-

    tologicznej udzieci. Czytelnikom wkadym wieku polecamy artyku, jak

    dba owosy ipaznokcie wzimie. Wkwartalniku publikujemy take ma-

    teria dotyczcy neurorehabilitacji, bardzo wanej dla osb zuszkodze-

    niem ukadu nerwowego. Szczeglnie panom, ale te ich partnerkom po-

    lecamy tekst oproblemach zerekcj iczasami bardzo prostych sposobach

    radzenia sobie znimi. Warto te zapozna si zartykuem oniedoczyn-

    noci tarczycy. Obardzo wanej relacji lekarzPacjent, wramach Wieci

    zRady Naukowej, wypowiada si prof. Jan Tato. Na koniec, wrubryce

    Nasi Lekarze, opowiada osobie dr n. med. Joanna Perkowicz-Szulczyk,

    Doradca Prezesa ds. Bezpieczestwa Pacjenta iSzpitalnictwa, zwizana

    zLUX MED od kilkunastu lat.

    yczymy Zdrowych, Radosnych wit, Szczliwego Nowego Roku isuk-

    cesw wrealizacji noworocznych postanowie.

    Redakcja

    Ak tu A l no c i 3 Ju 400 operacji za nami 3 Ze Zwierciadem

    po zdrowie 3 Na scenie Polskiego 3 Supermarki 3 Konferencja dla lekarzy

    t e m at n u m e r u4 Ograniczmy ryzyko, rbmy

    badania5 Wracam do swojej wagi6 Przepis na zdrowie7 Cztery sposoby na zimow

    chandr8 Prezent dla palacza

    porAdn i k9 Bardzo mskie kopoty10 Tarczyca ma ksztat motyla11 eby zdrowe zby mie,

    trzeba tylko chcie12 Kosmetyczne metody

    na chody13 Szansa na utracon

    sprawno

    r a d a n a u k o Wa14 Wszystko wynika z mioci

    nA s i l e k Ar z e15 W yciu jestem empirykiem

    Ad res re dak cji: ul. Postpu 21c, 02-676 War sza wa tel. 22 450 42 69 e -ma il: [email protected] xmed.plWydawca: LUX MED Sp. z o.o. z siedzib: ul. Postpu 21c 02-676 Warszawa

    Projekt redakcyjny, graficzny i realizacja: Mediapolis Sp. z o.o. tel. 22 313 22 00 www.mediapolis.com.pl

    Foto w numerze: archiwum LUX MED, Shutterstock, FotoliaFoto na okadce: Shutterstock. Data wydania grudzie 2010 rok.

    Czy istnieje wieczna modo? Z pewnoci nie. Ale przed przedwczesn staroci moe nas ustrzec aktywno intelektualna.

    Spis treci

    Zalecamy diet rdziemnomorsk, bogat wwitaminy iskadniki dziaajce przeciwnowotworowo.

    Niezdolno lub obniona sprawno seksualna mczyzn moe przejawia si w rny sposb.

    porAdn i k s. 9t e m at n u m e r u s. 5

    t e m at n u m e r u s. 6

    szanownipastwo!

  • 4 / 2 0 1 0 z i m a b l i s k o z d r o w i a 3

    AktuA lno c iG r u p a L U X M E D

    k r t k o

    Po raz kolejny marki CM LIM iLUX MED zostay wyrnione prestiowym tytuem Superbrand Polska, przyznawanym najsilniejszym markom na polskim rynku.

    Wostatni weekend listo-pada odbya si XII konfe-rencja Akademii Medycyny Rodzinnej Grupy LUX MED.

    Podczas dwch dni uczestnicy mogli wysu-cha kilkudziesiciu prelekcji zorganizowa-nych wramach trzech sesji tematycznych: ogl-nomedycznej, pedia-trycznej oraz stomatolo-gicznej. Wspotkaniu wzia udzia rekordowa liczba osb okoo 450.

    Supermarki

    konferencjadla lekarzy

    na scenie Polskiego

    zezwierciadempozdrowie

    Anty-Edyp pod patronatem Grupy LUX MED.

    Dziki akcji profilaktycznej Pikno w Zdrowiu mona zrobi wane

    dla Pacjentw badania.

    Grupa LUX MED bya partnerem medycznym spektaklu utalentowa-

    nych polskich twrcw Barbary Wysockiej iMichaa Zadary pt. Anty-Edyp. Projekt ten po-czy sztuki wizualne, muzyk, fi-lozofi, medycyn iteatr. Podsta-w literack spektaklu stanowiy fragmenty tragedii Sofoklesa Krl Edyp, pisma Freuda oEdypie

    oraz cytaty zksiki Anty-Edyp DeleuzeaiGuattariego. Wprzedstawieniu wystawionym na deskach Teatru Polskiego wWar-szawie wzili udzia: Barbara Wy-socka oraz dr Ewa Piotrowicz (USG serca), dr Izabela Chwalibogow-ska (USG podu), Leszek Lorent (perkusja), Micha Grczyski (klarnet), Jacek Budy Szymkie-wicz (bas).

    Miesicznik Zwierciado po raz drugi zorganizo-wa oglnopolsk akcj

    profilaktyczn Pikno wZdrowiu. Grupa LUX MED jest partnerem akcji. Osoby, ktre od 21 padzier-nika do 31 grudnia 2010 r. udadz si do Centrw Medycznych

    Grupy LUX MED wcaej Polsce zkuponami zlistopadowego nu-meru Zwierciada, otrzymaj spe-cjalne zniki. Rabat w wysokoci 30 proc. na badania (morfologia zrozmazem, lipidogram, glukoza na czczo, mocz, transaminaza GPT/ALT, TSH) oraz 10 proc. na kon-

    sultacj lekarsk, podczas ktrej mona omwi wyniki wczeniej zrobionych bada.Akcj zainaugurowaa konferencja prasowa, wktrej wzili udzia eks-perci Grupy LUX MED, lek. med. Inga Dugo oraz dr n. med. Grze-gorz Juszczyk.

    Ju400operacjizanami

    Wrd licznie zgromadzo-nych goci znaleli si m.in. przedstawiciele

    wadz Warszawy, dzielnicy Ursynw, nasi Klienci, osobistoci ze wiata me-dycyny, atake reprezentanci organi-zacji zrzeszajcych przedsibiorcw ioczywicie pracownicy Grupy.Wcigu pierwszych dwch miesi-cy dziaalnoci Szpital Grupy LUX MED przyj ponad 700 Pacjentw, wykonujc dziennie rednio kilka-nacie zabiegw wznieczuleniu oglnym imiejscowym wwarun-kach operacyjnych iambulatoryj-nych. cznie wykonano ok. 400 operacji. Blisko 22 proc. zrealizo-wanych wiadcze zostao sfinan-sowanych ze rodkw NFZ.

    17 listopada 2010 r. odbyo si uroczyste otwarcie Szpitala Grupy LUX MED.

    Anna Rulkiewicz-Kaczyska, Prezes Grupy LUX MED, przecia zielon wstg, uroczycie inaugurujc dziaalno Szpitala Grupy LUX MED. Towarzyszyli jej od lewej: lek. med. Dariusz Ku, Dyrektor Szpitala, Matthew Strassberg, Partner wMid Europa Partners, oraz prof. dr hab. n. med. Jerzy Szczerba, Przewodniczcy Rady Naukowej Grupy LUX MED.Wicej o szpitalu: www.luxmed.pl

  • t e m at n u m e r u z n o w y m r o k i e m

    4 b l i s k o z d r o w i a 4 / 2 0 1 0 z i m a

    Identyfikacj czynnikw ry-zyka chorb iich elimina-cj nazywamy profilaktyk pierwotn, ajej zastosowa-nie ma najwikszy wpyw

    na spadek zachorowalnoci iumie-ralnoci.

    marsz na badaniaNajlepiej poznane s czynniki ry-zyka chorb ukadu krenia. Jest ich ok. 300. Warto wic zwrci uwag na: palenie, diet, obci-enie rodzinne, aktywno rucho-w, wskanik masy ciaa (BMI) norma do 25, obwd brzucha wpasie (WHR) norma um-czyzn do 94 cm, ukobiet do 80 cm, skurczowe cinienie ttnicze (mak-symalnie 140 mmHg lub rozkur-czowe maksymalnie 90 mmHg), poziom cholesterolu (maksymal-nie 190 mg%, czyli 5 mmol/l), glukozy (maksymalnie 110 mg%, czyli 6 mmol/l) we krwi ylnej. Nie-ktre parametry zaleca si ocenia nie rzadziej ni raz wroku (cinie-nie ttnicze), inne raz na trzy lata (BMI, WHR, poziom glukozy), ajeszcze inne co pi lat (poziom cholesterolu). Podana aktywno ruchowa to 3040 minut marszu trzy, cztery razy wtygodniu. Na-tomiast zalecana aktywno fizycz-

    na pozwalajca na zahamowanie pro-cesu miadycowego to wydatek ener-getyczny okoo 2000 kcal/tydzie, co odpowiada codziennemu 60-mi-nutowemu marszowi zszybkoci 5 km/godz.

    profilaktyczneszczepieniaWograniczeniu ryzyka zachoro-wania na choroby nowotworowe rwnie podstawowe znaczenie ma ocena ieliminacja czynnikw ry-zyka. Warto tu wspomnie oszczepie-niu przeciw wirusowi brodawcza-ka ludzkiego HPV. Zalecane s szczepienia dziewczynek przed roz-

    poczciem aktywnoci seksualnej. Uzasadnione jest rwnie szcze-pienie modych kobiet (bez wcze-niejszej oceny zakaenia), gdy moe ono zmodyfikowa przebieg zakaenia. Podobnie rzecz si ma ze szcze-pieniem przeciw WZW typu B, gdy rak wtroby wystpuje gw-nie uosb przewlekle zakaonych wirusami hepatotropowymi.

    profilaktyka wtrnaPamitajmy, e wykonywanie wik-szoci bada profilaktycznych ma-jcych na celu wykrycie choroby we wczesnej fazie to ju profilaktyka wtrna, anajbardziej skuteczne s dziaania eliminujce czynniki ry-zyka. Nie wszyscy uwiadamiamy sobie fakt, e jednym znajistotniej-szych czynnikw ryzyka zachoro-wania na nowotwr poza paleniem tytoniu jest nadwaga iotyo. Od-

    powiada ona za powstanie 11 proc. nowotworw jelita grubego, ok. 25 proc. nerki ipcherzyka ciowe-go, 37 proc. przeyku i39 proc. trzo-nu macicy. Kolejny fakt to zwizek nowotwo-rw znisk aktywnoci fizyczn oraz niewaciw diet. Inne mo-liwe do ograniczenia czynniki ry-zyka to promieniowanie UV oraz promieniowanie jonizujce ina-raenie na czynniki rakotwrcze.

    kalendarzbadaWedug zalece europejskich co trzy lata powinno si wykonywa badania cytologiczne ukobiet od 25. do 59. r.., badania mammo-graficzne w grupie wiekowej 5069 lat co dwa lata oraz bada-nia kolonoskopowe dla osb po 50. r.. co 10 lat. Badania te po-zwalaj nie tylko na wykrycie in-wazyjnych postaci chorb, ale na wykrycie stanw przedrakowych (jak obecno komrek atypowych czy polipw) iograniczonych do bony luzowej, czyli tzw. nowo-tworw in situ. Wykonywanie niektrych specja-listycznych bada ma ustalon sku-teczno wwszych grupach osb opodwyszonym ryzyku. Naley do nich m.in. badanie wkierunku genu BRCA 1 i2 dla rodzinnego wystpowania raka piersi czy po-szukiwanie markerw mutacji genw MSH 2 iMLH 1 (dla raka jelita grubego itrzonu macicy) oraz genu APC dla rodzinnego wyst-powania raka jelita grubego. Wprzy-padku licznych zachorowa na no-wotwory wrd bliskiej rodziny (co najmniej trzy) naley zasign porady lekarza, ktry powinien skie-rowa Pacjenta do poradni gene-tycznej.

    ograniczmy ryzyko, rbmy badania

    Zblia si nowy rok, czas wielu postanowie. Warto, aby wrd nich znalazy si rwnie te

    dotyczce profilaktyki zdrowotnej.

    n a S z e k S P e rtdr n. med. adam kowal,specjalista chorb wewntrznych, Dyrektor CM LIM, Wrocaw

    WArto W i e d z i e

    Podstawowe badania majce sens dla kadego znas to: okreso-wo wykonane badanie poziomu glukozy icholesterolu, pomiar cinienia ttniczego krwi, ocena wskanikw otyoci (BMI iWHR) oraz kolonoskopia, adla kobiet ponadto mammografia icytologia.

    Zlecenie innych testw powinno wiza si z ocen ryzyka ibadaniem lekarskim. Zachcam do odwiedzenia lekarza przynaj-mniej raz wroku iustalenia kalendarza bada oraz oceny czynni-kw ryzyka.

    W7080%klucz dozdrowialey

    wnaszychrkach.

    Wtrosce ozdrowie warto zatroszczy si o regularne badania.

    Fot.: Fotolia

  • 4 / 2 0 1 0 z i m a b l i s k o z d r o w i a 5

    t e m at n u m e r uz n o w y m r o k i e mz n o w y m r o k i e m

    Nie tramy jednak nadziei, przecie wielu osobom uda-o si pokona tzw. wewntrznego le-

    niuszka (a czasami nawet wielkie-go lenia), czyli wedug coachingu wewntrznego sabotayst, kt-ry przeszkadza w deniu do re-alizacji marze i wanych celw. Nowy rok to tradycyjny ju mo-ment, z ktrym wiemy niezwy-ke nadzieje na to, e tym razem si uda!

    Bezspecjalisty ani ruszBardzo czsto stawiany cel to przy-wrcenie prawidowej wagi lub co najmniej denie do jej istotnego zmniejszenia. I tu najczciej wy-bieramy drog na skrty, nieprofe-sjonalne pjcie na atwizn, czyli zastosowanie modnej aktualnie die-

    ty uzyskanej od znajomej lub z gazety. A tymczasem leczenie otyoci, nadwagi wymaga profesjo-nalnego podejcia. Skuteczno te-rapii zaley w duej mierze od le-karza specjalisty, ktry jak dowiad-czony przewodnik poprowadzi nas do celu. Naley pamita, e na pro-gram terapii odchudzajcej skada si szereg elementw, a najwa-niejszym celem jest zmniej-szenie masy tuszczowej, zachowanie masy mi-niowej i tem-

    pa przemian biochemicznych (przy zbyt restrykcyjnych, niedoborowych dietach ulegaj niekorzystnemu zmniejszeniu) oraz wprowadzenie na stae elementw zdrowego sty-lu ycia, czego nie uczymy si, sto-sujc samoterapi. Dlatego tak jak przy innych chorobach, bo nadwa-

    ga to wanie cho-roba, tak i w

    tym

    przypadku pjdmy po rad do eks-perta, ktry zastosuje odpowiedni terapi. Pamitajmy, e czsto sto-sowane i modne ostatnio diety ma-j nie tylko zalety spadek kilogra-mw (czasem chwilowy), ale te wady. Warto zatem pozna za i prze-ciw, zanim rozpoczniemy terapi.

    Wracam do swojej wagi

    n a S z e k S P e rtlek. med. Barbara Jerschina,internista, ekspert wdziedzinie odchudzania,autorka programu Poegnanie znadwag LUX MED

    W nA s z e J g rup i eWcentrachMedycznych

    LUX MED od lat prowadzony jest program Poegnanie znadwag. Wopiek nad Pacjentem zaangaowani s specjalici: lekarz specjalista odchudzania, dietetyk, jeli istnieje potrzeba psycholog.

    napocztkuterapii przeprowadzone s odpowiednie badania, dziki ktrym dopasowujemy indywidualn, dobrze zbilansowan diet, atake wysiek fizyczny ijeeli jest to konieczne farmakoterapi.

    uWAgA d i e tA

    Diety niepenowartociowe nie zabezpieczaj wszystkich potrzebnych organizmowi skadnikw, mog by ubogie wwitaminy, mikroelementy oraz inne aktywne skadniki.

    Wkadym czowieku jest wewntrzne pragnienie wprowadzenia wswoim yciu zmian na

    lepsze. Amimo to, kto znas nie pamita postanowie iobietnic dawanych samemu sobie,

    zktrych nic nie wyszo...

    Dieta Dukana wady: niepenowartociowa, nieracjonal-na, zawiera do 70% biaka!!! (norma do 20%), obciajca nerki iukad krenia, ryzykow-na wprowadzeniu bez kontroli lekarskiej. zalety: oszczdza mas miniow, co za-pobiega niekorzystnemu zwolnieniu przemian metabolicznych wtrakcie odchudzania.

    Dieta Montignaca wady: niepenowartociowa, nadmiar so-kw owocowych, nie wykorzystuje ewo-lucyjnej przewagi przewodu pokarmowe-go uczowieka.zalety: posiada pewne elementy zdrowej diety.

    Dieta Atkinsa, Kwaniewskiego wady: niepenowartociowa, nieracjo-nalna, zawiera zbyt duo niekorzystnych tuszczw wielonienasyconych, przy-spiesza powstawanie zmian miadyco-wych.

    Dieta Kopenhaska, Diamondw, Hollywoodzka

    wady: zbyt restrykcyjne, niedoborowe, nieracjonalne. Przy ich stosowaniu do-chodzi do niekorzystnego spadku masy miniowej iwody oraz zmniejszenia za-potrzebowania na kalorie, co powoduje szybki efekt jo-jo po powrocie do daw-nych nawykw.

    Dieta South Beach wady: zbyt duo wglowodanw, niedo-borowa, moe prowadzi do nadmierne-go spadku wagi, ryzykowna do stosowa-nia bez kontroli lekarskiej.

    Dieta rdziemnomorska absolutnie zalecana, zdrowa, penowarto-ciowa, bogata wwitaminy iwiele aktywnych biologicznie skadnikw dziaajcych prze-ciwmiadycowo iprzeciwnowotworowo.

    Fot. na kolumnie: Shutterstock

  • t e m at n u m e r u z n o w y m r o k i e m

    6 b l i s k o z d r o w i a 4 / 2 0 1 0 z i m a

    Styl ycia, podejcie do aktywnoci ru-chowej iintelektualnej powielamy naj-czciej po rodzicach iprzekazujemy naszym dzieciom. Dlatego trzeba si nad nimi zastanowi ipopracowa,

    eby nie powiela zych nawykw. Warto te zadba onasz umys. Train the brain mwi Ame-rykanie. wiczmy wic pami, dbajmy otowa-rzyskie kontakty, ruszmy si z kanapy. Takie podejcie do ycia sprzyja nie tylko zdrowiu, ale idobremu samopoczuciu.

    Porozmawiaj z nimiWutrzymaniu sprawnoci intelektualnej po-mog nam rozmowy zbliskimi.

    Wich trakcie przywoywane s zdarzenia, kt-re pamitamy, mobilizujemy te inne funkcje poznawcze, weryfikujemy przekazywane wia-domoci. Przebywanie wodosobnieniu, bez kontaktu zinnymi ludmi grozi pogorsze-niem pamici. Liczne kontakty towarzyskie

    zmuszaj nas do staej aktywnoci izawsze sprzyjaj naszemu umysowi.

    nigdyniejestzapnoUczenie si nowych rzeczy (np. wierszy), doskona-lenie jzyka ju znanego lub opanowanie nowego.

    Przepis na zdrowieCzy istnieje co takiego jak wieczna modo? Z pewnoci nie. Ale przed przedwczesn staroci mog

    nas ustrzec ruch oraz aktywno intelektualna. Oto kilka sposobw na to, jak sami sobie moemy pomc.

    Fot.

    : Sh

    utte

    rsto

    ck

    pAm i n A s z s tk !Oto doskonae wiczenie, ktre moesz wykona ze swoim dzieckiem. Usidcie razem przy stole. We kartk i dugopis. Napisz na kartce dziesi rzeczownikw. Przeczytaj je wol-no swojemu dziecku. Nastpnie popro, aby je powtrzyo. Sprawd, ile wyrazw zapami-tao. Przy wiczeniu pomaga wizualizacja, umieszczenie wymienionych przez ciebie rze-czownikw w wyobrani w konkretnym miejscu, np. mebli w pokoju. Nie wstyd si, jeeli twoje dziecko bdzie w tej zabawie lepsze od ciebie, to normalne

  • 4 / 2 0 1 0 z i m a b l i s k o z d r o w i a 7

    t e m at n u m e r uz n o w y m r o k i e mz n o w y m r o k i e m

    Gry izabawy towarzyskie: szachy, warcaby, scrab-ble znakomite dla modszych istarszych, wicz intelekt ispostrzegawczo. Podobnie rozwizywa-nie krzywek, rebusw iamigwek. Warto te rozpocz studia. Na rynku mona znale oferty dla ludzi wkadym wieku. Zreszt nie musimy po-dejmowa od razu decyzji ostudiach. Moe warto zapisa si na jaki kurs czy warsztaty. Bardzo po-pularne staj si te formy edukacji osb starszych. Uniwersytet Trzeciego Wieku ale bardzo pro-sz! Dlaczego nie. Upowszechnianie inicjatyw edu-kacyjnych, aktywizacja intelektualna, psychiczna, spoeczna ifizyczna osb starszych, poszerzanie wie-dzy iumiejtnoci seniorw nie tylko uatwiaj kon-takty zinstytucjami takimi jak suba zdrowia, orod-ki kultury, orodki rehabilitacyjne itp., ale iangauj suchaczy waktywno na rzecz otacza-jcego ich rodowiska, podtrzymuj wizi spoeczne ikomunikacj midzyludzk wrd seniorw.

    uczmysiprzezcaeycieKada motywacja do rozpoczcia studiw jest dobra. Studiujemy wic po to, aby zainwesto-

    wa wsiebie, pomaga nam to wkarierze za-wodowej, ale nie tylko. Studiowanie poszerza horyzonty, pozwala pozna ciekawych ludzi. To nie tylko inwestycja, ktra musi przeoy si na pienidze, to przede wszystkim inwe-stycja wnas samych, wnasz osobowo, eru-dycj, atrakcyjno towarzysk. Im starsi je-stemy, tym bardziej moemy sobie pozwoli na to, aby nasze studia nie przekaday si na ycie zawodowe. Czasem dopiero wpnym wieku tak naprawd przychodzi czas na pa-sje, na zainteresowania

    ruszsiAle pamitajmy otym, e nasze ycie to nie tylko aktywno intelektualna, ale take, amo-e przede wszystkim, aktywno fizyczna. Ruch, wsparty waciw dla naszego organi-zmu diet, jest profilaktyk wielu chorb, wspo-maga leczenie tych ju nabytych. Pomaga wuzyskaniu iutrzymaniu atrakcyjnoci. War-to wic polubi sport iwpaja zainteresowa-nie nim naszym dzieciom.

    Przyjaciel potrzebnyodzarazWszelkie formy aktywnoci isamodoskonale-nia nie tylko pomog nam wzachowaniu zdro-wia iurody, ale przede wszystkim zazwyczaj wi si zpoznawaniem ludzi! Dziki temu, e wyjdziemy zdomu, oderwiemy si na chwi-l od telewizora czy internetu, mamy szans na poznanie ciekawych ludzi izaprzyjanie-nie si znimi. Nasze ycie bdzie wtedy bo-gatsze iciekawsze, amy sami szczliwsi.

    pomcszczciuInie zapominajmy otym, e wnaszym yciu najwaniejsi jestemy my sami. To wanie od pracy nad sob, nad wasnym zdrowiem iinte-lektem zaczyna si uszczliwianie innych. Tyl-ko jeli sami bdziemy mieli co do zaoferowa-nia, moemy liczy, e bdziemy atrakcyjni dla innych, bdziemy mogli zaproponowa im swo-je towarzystwo, zarazi ich swoj pasj. Idlate-go warto pracowa nad sob.

    Magorzata Szczeniak

    pasjeposzerzajhoryzonty

    ipozwalajpoznaciekawych ludzi.

    4 sposobyna...zimowchandr

    n a S z e k S P e rtmgr karolina Pejka-Balcer,psycholog, instruktor sportuLUX MED,Bydgoszcz

    1Istnieje wiele dowodw nauko-wych na to, e istotnym czynni-kiem zagraajcym naszemu zdrowiu, take psychicznemu, jest niedostatecz-na aktywno fizyczna. Ruch polep-sza nasze samopoczucie. Gdy wiczy-my, swoj uwag powicamy przede wszystkim treningowi. Wszelkie pro-blemy dnia codziennego odsuwamy na dalszy plan. Aktywno pozwala nam cho na chwil uciec od stresu inapicia. Wpywa take pozytywnie na prawidowe funkcjonowanie umy-su. Podnosi poziom endorfiny wor-ganizmie, dziki ktrej osigamy dobre samopoczucie. Uprawiajc sport, zapobiegamy spad-kowi nastroju oraz rozadowujemy napicia prowadzce zreguy do przy-gnbienia czy frustracji.

    2Nie ma niczego lepszego jak space-ry w ostrym, zimowym socu ubo-ku bliskiej osoby, zktr moemy porozma-wia od serca.

    3Warto take otoczy si intensyw-nymi kolorami (r, ziele, poma-racz) wyzwalaj one wnas pozytyw-ne emocje.

    4Bardzo wanym elementem wza-pobieganiu sezonowej depresji jest umiejtno znalezienia wcigu dnia chwi-li na relaks, by mc wspokoju obejrze film, poczyta dobr ksik, anastpnie wzi rozgrzewajc kpiel zdodatkiem olejkw eterycznych (dziaanie uspokaja-jce maj olejki: lawendowy i rany).

    Najlepsz walk z sezonow depresj jest jej zapobieganie.

  • 8 b l i s k o z d r o w i a 4 / 2 0 1 0 z i m a

    t e m at n u m e r u z n o w y m r o k i e m

    Ronie akcyza, a wic icena papierosw, wme-diach pojawia si mo-da na obrzydzanie ipo-tpianie palenia. Wszy-

    scy wiemy, e szkodzi, e podtruwa osoby wdychajce biernie dym, m.in. dlatego pastwo ustawowo zakazuje palenia wmiejscach publicznych.

    dobryczasnazmianNasta dobry czas, aby odstawi pale-nie izachci do tego najbliszych.Naley pamita, e nag nikotyno-wy jest silnym uzalenieniem tak fizycznym, jak ipsychicznym. Bez mo-tywacji ichci jego odstawienia aden palacz nie przestanie pali tylko dlate-go, e kto tego sobie yczy.Szkodliwo palenia jest zwizana zjego dwoma elementami: nikotyn isubstancjami smolistymi zawartymi wdymie. Nikotyna prowadzi do uza-lenienia fizycznego ipsychicznego. Dym tytoniowy zawiera ok. 4 tys. sub-stancji toksycznych (m.in. zwizki wglowodorowe, cyjanki, siarczki). Sub-stancje te dziaaj toksycznie na wszyst-

    kie komrki, zktrymi si stykaj bez-porednio drogi oddechowe (mog wywoa nowotwr zoliwy jamy ust-nej, garda, krtani, puc), jak ipored-nio zkomrkami wewntrz organi-zmu, zktrymi s transportowane przez ukad kre-nia (nowotwory zo-liwe przeyku, p-cherza moczowego, trzustki, nerek). Mao kto ma wiadomo, e wdobie walki zdopalaczami papierosy s je-dynym rodkiem rakotwrczym iuza-leniajcym legalnie sprzedawanym wPolsce ina wiecie.

    preczznaogiemRzucenie palenia to bardzo dobre po-stanowienie iprezent dla nas inaszych bliskich na nowy rok. eby jednak pro-ces ten by jak najmniej uciliwy, war-to wiedzie, jakie sposoby mog wspo-mc nasze niepalenie. Silna wola nie pal od dzisiaj iju! za pierwszym razem udaje si to dwmczterem oso-bom na 100. Pozornie najtaszy spo-sb, nie wymaga wydania pienidzy,

    ale ile moe kosztowa stresu oto-czenie, wiedz tylko ci, ktrzy ju mie-li zt metod do czynienia.S skuteczne metody pozwalajce wyj znaogu fizycznego. Natomiast naj-

    wiksz trudnoci jest uwolnienie si od uzalenienia psychicznego nie-stety nie dysponu-

    jemy rodkiem pozwalajcym na jego cakowite zwalczenie. Niewiele trze-ba, by do naogu powrci wystar-czy zapaliDlatego warto zwrci uwag, e obok licznych metod skutecznego rzuca-nia palenia dla palacza najwaniej-sze jest wsparcie najbliszych. Cierpli-wo iwyrozumiao jest tym, czego najbardziej potrzebujemy, szczeglnie na pocztku walki znaogiem. Pamitajmy, e wielu ludziom udaje si rzuci palenie, dziki czemu s szcz-liwsi izdrowsi, tak jak ich rodziny. Nawet jeli komu nie powiedzie si tym razem, zawsze mona sprbowa jeszcze raz ijeszcze raz. A do skutku byle zdy przed chorob.

    prezent dla palaczaPalenie stanowi przyczyn okoo 30 proc. zgonw spowodowanych przez

    nowotwory. Dziesiciokrotnie zwiksza ryzyko wystpienia nowotworu puc

    wporwnaniu do niepalcych.

    n a S z e k S P e rtlek. med. piotrmusik,internista, specjalista chorb puc, Kierownik Medyczny CM LIM, Wrocaw

    5 pomyswna...prezent dlakogo, ktochce rzucipalenie

    1terapia psychologicznaSkuteczno (wzalenoci od formy iorodka) 7090 proc. Koszt ok. 1000 z.

    2Akupunktura,elektrostymulacjaEfektywno oceniana na mniej wicej 60 proc., Hipnoza 1015 proc. Koszt zabiegu 50200 z, czsto je-den zabieg nie wystarczy.

    3nikotynowaterapiazastpczaOdzwyczajanie od nikotyny przez podawanie jej wzmniejszajcych dawkach w postaci plastrw, gum, sprejw do nosa, tabletek efektywno przy penej kuracji (10 tyg.) do 30 proc. Koszt ok. 250 z.

    4FarmakoterapiaStosowanie rodkw far-makologicznych dziaajcych na struktury wmzgu powo-dujce osabienie chci pale-nia. Kuracja 512 tyg. wzale-noci od rodzaju tabletek. Efek-tywno do 50 proc. Koszt 150450 z.

    5metodyalternatywne:biorezonansSkuteczno nawet do 90 proc., koszt 5060 z za seans.

    W Polsce pali ponad 30proc.kobiet

    i50proc.mczyzn.

    Osoba przebywajca w zadymionym pomieszczeniu wdycha w cigu godziny rwnowarto samodzielnie wypalonego papierosa. Fo

    t. n

    a ko

    lum

    nach

    : Sh

    utte

    rsto

    ck

  • 4 / 2 0 1 0 z i m a b l i s k o z d r o w i a 9

    Zaburzenie erekcji (erec-tile dysfunction) obec-nie nie jest ju nazy-wane impotencj. Faktycznie jest to nie-

    mono osignicia iutrzymania wzwodu czonka wsytuacjach intym-nych. Czonek nie reaguje, mimo podniecenia mczyzny, nawet piesz-czoty erotyczne ipsychiczne nic nie zmieniaj. Najczstszym problemem jest nie-pena erekcja lub erekcja sabn-ca. Jej cakowity brak wystpuje najwyej uco dziesitego mczy-zny zgaszajcego si ztym pro-blemem do seksuologw.

    skdtosibierze?Historia ludzkoci to take histo-ria prb przywracania modoci, poprawy piknoci imskoci. Zdolno do odbywania stosun-

    kw seksualnych wpodtekcie jest take zdolnoci do posiadania po-tomstwa. Od czasu, kiedy wduej mierze udao si oddzieli seksu-alno od prokreacji, zdolno do odbywania stosunkw seksualnych to przede wszystkim rdo wielu pozytywnych odczu iwrae, atak-e sposb podtrzymywania wi-zw midzy kobiet imczyzn. Nic wic dziwnego, e mczyzna (szczeglnie wtzw. sile wieku) ma-jcy trudnoci (lub niemono) odbywania stosunkw, odczuwa to jako powan niesprawno, cza-sami traci zainteresowanie pci przeciwn, anawet wykonywaniem zwykych czynnoci iwypenia-niem obowizkw.Niezdolno lub obniona spraw-no seksualna mczyzn moe przejawia si wrny sposb, wtym materiale skupimy si na zaburze-

    niach erekcji. Umczyzn po pi-dziesitce podoem takich kopo-tw mog by choroby. Najczst-sze przyczyny to choroby ser-ca, nadcinie-nie ttnicze, choroby neuro-logiczne icu-krzyca. Jak podaj sta-tystyki, prawie 80 proc. wszyst-kich przypadkw zaburze erek-cji ma swoje rdo wchorobach, urazach, zaburzeniach hormonal-nych istosowaniu lekw. Zwasz-cza leki psychotropowe ileki sto-sowane wchorobach ukadu kr-enia mog upoledza wydolno seksualn umczyzn. Ale problemy te dotykaj rwnie zdrowych mczyzn, nieprzyjmu-

    jcych lekw. Wtakich przypad-kach podoem zaburze erekcji prawdopodobnie jest styl ycia. Zjednej strony siedzca praca, bier-ny wypoczynek przed telewizorem, niewaciwa dieta i papierosy, azdrugiej strony stres iwycig szczurw wpracy. Palenie papie-rosw dwukrotnie zwiksza ryzy-ko wystpienia zaburze erekcji, podobne dziaanie moe mie al-kohol, narkotyki, atake sterydy, nawet te stosowane wmaych daw-kach dla poprawy wygldu iumi-nienia.

    Jaksobieradzi zproblemem?Po pierwsze zmiana trybu ycia. Wicej zaj na wieym powie-trzu, ruchu, ale iwicej snu. Zja-dospisu naley wykluczy uyw-ki oraz cikostrawne, tuste dania. Wzamian naley zwik-szy ilo spoywanych owocw (niesodkich!) iwarzyw. Oliwa za-miast tuszczw zwierzcych, ryby zamiast wieprzowiny. Wszyst-ko, co sprzyja naszym naczyniom krwiononym isercu, przyczynia si te do poprawy wydolnoci sek-sualnej.Jeeli zmiana trybu ycia jest nie-wystarczajcym rozwizaniem, by moe bdzie trzeba skorzy-sta ze wsparcia farmakologicz-nego (stosowane wczeniej apa-raty prniowe iimplanty teraz wychodz ju zuycia). Najpierw naley jednak wykluczy przyczy-

    ny anatomicz-ne. Na przy-kad przerost prostaty mo-e te obja-wia si zabu-rzeniami erek-cji. Niektre leki na po-tencj do-

    stpne s bez recepty. Przewanie jednak te najskuteczniejsze sprze-dawane s wycznie ze wskaza lekarskich. Awic nie ma powo-dw do wstydu. Jeeli jest problem, trzeba si zgosi do lekarza, np. internisty, ktry znajdzie sposb na waciwe ibezpieczne rozwi-zanie problemu (lub tylko popra-wy stanu rzeczy).

    porAdn i ks f e r a i n t y m n a

    przyczynyzaburzeerekcji

    tom.in.chorobyserca,nadcinieniettnicze,choroby neurologiczne

    i cukrzyca.

    z n o w y m r o k i e m

    Bardzo mskie kopoty

    Szacuje si, e w Polsce problem zaburze erekcji dotyczy ponad

    miliona mczyzn.

    n a S z e k S P e rtdr n. med. medard Lech,ginekolog- -poonik Konsultant LUX MED, Warszawa

    Mczyni ze swoimi problemami niezbyt chtnie zgaszaj si do specjalisty.

  • 1 0 b l i s k o z d r o w i a 4 / 2 0 1 0 z i m a

    porAdn i k e n d o k r y n o l o g

    Tarczyca jest jednym z gruczow we-wntrzwydzielni-czych, tzn. wydzie-lajcych hormony

    bezporednio do krwi. Pooona jest wobrbie szyi, przed tchawi-c, ima ksztat motyla. Hormo-ny tarczycy bior udzia we wszyst-kich procesach metabolicznych or-ganizmu. Niedoczynno tarczy-cy to choroba, ktra polega na nie-dostatecznym wydzielaniu hor-

    monw tarczycy, prowadzca do spowolnienia procesw metabo-licznych.

    niedoczynno dzielimyna: Pierwotn gdzie uszkodzenie

    wystpuje na poziomie tarczycy, ktra moe by wrodzona (1 na 5000 noworodkw) lub nabyta (najczciej wystpujca).

    Wtrn gdzie uszkodzenie wy-stpuje na poziomie przysadki mzgowej (np. guzy przysadki, po operacji przysadki).

    Trzeciorzdow gdzie uszko-dzenie wystpuje na poziomie podwzgrza.

    Wyodrbnia si dwie postaci kli-niczne niedoczynnoci: utajon, inaczej zwan skpoobjawow, oraz jawn.

    Przyczynami niedoczynnoci pierwotnejs: Choroba Hashimoto przewle-

    ke autoimmunizacyjne zapale-nie tarczycy (najczstsza przy-czyna);

    Inne rodzaje zapalenia tarczycy;

    Operacja usunicia caej lub cz-ci tarczycy;

    Leczenie radiojodem, na-promieniowaniem, amio-daronem, interferonem, wglanem litu ilekami przeciwtarczycowymi wzbyt duych dawkach;

    Niedobr jodu.

    diagnozowanie i leczenieNiedoczynno diagnozuje si wba-daniach laboratoryjnych. TSH jest podwyszone wpierwotnej niedo-czynnoci iobnione we wtrnej, wystpuj niskie wartoci FT3 iFT4,

    podwyszone wartoci przeciwcia przeciwtarczyco-wych, podwyszony

    poziom choleste-rolu oraz niedo-krwisto. Dodatkowym badaniem za-

    lecanym przez lekarzy endokry-

    nologw w dia-gnostyce niedoczyn-

    noci jest usg tarczycy. Leczenie polega na uzupenianiu hormonw tarczycy (L-tyroksy-na) w indywidualnie dobranej dawce dobowej.

    tarczyca ma ksztat motyla

    Niedoczynno

    tarczycy wystpuje

    uobu pci, ale pi

    razy czciej ukobiet.

    Ryzyko zachorowania

    wzrasta zwiekiem.

    n a S z e k S P e rtlek. med. Alichahrour,specjalista chorb wewntrznych, endokrynolog

    LUX MED, Warszawa

    Fot.

    na

    kolu

    mna

    ch:

    Shut

    ters

    tock

    istotneznaczeniewprofilaktyce niedoczynnocitarczycyodgrywajod.dlategowartokorzystazdugich

    nadmorskichspacerw. nacodziedoskonaymrdemjodu

    mogbyrybyijodowanasl.

    Kiedy zalecane jest zrobienie badania TSH? u noworodkw w 35 dniu

    ycia (badanie przesiewowe) jeeli u czonkw rodziny wy-

    stpuj choroby tarczycy w trakcie ciy i po porodzie u osb z chorobami autoim-

    munologicznymi, np. cu-krzyca typu 1, reumatoidalne zapalenia staww, bielactwo, tocze rumieniowaty

    u osb z zespoem Downa u kobiet z zaburzeniami mie-

    siczkowania i podnoci

    BAdAn i A

    WArto W i e d z i e

    objawyniedoczynnocipierwotnej: uczucie zimna przyrost masy ciaa sucha, uszczca si skra amliwo wosw ipaznokci obrzk luzowaty obrzk powiek iokolicy oczodow obnienie gosu, chrypka uboga mimika zwolniona czynno serca zaparcia wzdcia ble brzucha uczucie zmczenia senno trudnoci wkoncentracji zabu-rzenia pamici osabienie libido zaburzenia miesiczkowania niepodno nadcinienie ttnicze depresja.Niedoczynno udzieci najczciej objawia si zaburzeniami rozwoju fizycznego iumysowego.

  • 4 / 2 0 1 0 z i m a b l i s k o z d r o w i a 1 1

    Pierwsze lata ycia dziec-ka to czas intensywne-go rozwoju fizycznego oraz psychicznego. Jest to okres odkrywania ota-

    czajcego wiata, panujcych wnim regu iwynalazkw. Rodzice przyka-dem iwzorem wprowadzaj mode-go czowieka wtajniki ycia codzien-nego. Z ca pewnoci wiedza wzakresie zdrowia jest niezbdna, a ju na pewno bardzo wskazana. Wszelkie dobre nawyki ywieniowe ibehawioralne, ktre zostan zaszcze-pione wwieku dziecicym, obficie za-owocuj wprzyszoci.

    szczotko,szczotko,hejszczoteczkoSzeroko pojta profilaktyka dotyczy take zbw. Uzbienie mleczne po-winno suy dziecku przez dziesi lat, wzwizku ztym niezmiernie wa-na jest nauka prawidowego dbania onie. Podstawow metod zapobie-gania prchnicy jest waciwa higiena

    jamy ustnej, awszczeglnoci szczot-kowanie zbw dwa razy dziennie, naj-lepiej past zfluorem. Stomatolodzy zalecaj rozpoczcie higieny jamy ust-nej jeszcze przed pojawieniem si pierw-szego zbka. Bez-zbny wyrostek nie-mowlcia naley przemywa jao-wym gazikiem na-winitym na palec izwilonym prze-gotowan letni wo-d. Wpodobny sposb myje si po ka-dym (zwaszcza nocnym) posiku pierw-sze zbki. Gdy pojawi si zby bocz-ne, naley wprowadzi delikatne szczot-kowanie zbw, bo tylko wten sposb mona skutecznie wyczyci bruzdy.

    BotobardzowanarzeczPo pojawieniu si pierwszych zb-kw udziecka powinna nastpi pierwsza wizyta ustomatologa dzie-cicego. Lekarz nie tylko sprawdzi

    stan jamy ustnej, ale rwnie udzie-li wskazwek dotyczcych higie-ny czy diety. Po ukoczeniu pierw-szego roku ycia mona rozpocz profesjonaln profilaktyk fluoro-

    w. Wczesny i niepoczony zblem kontakt dziecka z leka-rzem wpynie na lepszy stan zbw dziecka wprzy-szoci. Regular-

    ne przegldy stomatologiczne co trzy miesice, stosowanie si do wskazwek stomatologa rwnie zapobiegn powstaniu udziecka lku przed wizyt wgabinecie sto-matologicznym dentofobii. Zwaszcza e gabinety dziecice s urzdzane zmyl omaych Pacjentach. Dziki odpowiednio zorganizowanym wntrzom, zabawkom inierzadko ekranom zbajkami dziecko moe czu si dobrze.

    ebyzdrowe zbymieZby mleczne wprawdzie zostan wymienione na stae, ale nieleczo-ne czy zaniedbane mog dziecku przysporzy wiele cierpienia. Gdy tylko pojawi si ubytki prchni-cowe, naley niezwocznie podj leczenie stomatologiczne. Istnieje szeroka gama moliwoci. Do ubyt-ku wzbie mona zaoy rne wypenienia biae lub kolorowe. Bardzo zniszczone zby mona za-bezpieczy koronami dziecicymi (s metalowe imog zabezpieczy przed postpem prchnicy). Gdy zniszczenie zba jest bardzo due, mona jeszcze sprbowa impregnacji, czyli lapisowania. Minusem tego zabiegu jest trwae przebarwienie zba na czarno. Z-by zawsze warto jest wzmacnia lakierami ielami fluorkowymi.

    Tytu irdtytuy pochodz zpiosenki zespou Fasolki.

    Dbajmy ozby

    naszych dzieci.

    Niech dziecice

    nawyki zwizane

    zwaciwym dbaniem

    ozby towarzysz im

    take wdorosoci.

    porAdn i k

    piknyumiechtoskarb,zaktry

    kiedynaszedziecinampodzikuj.

    n a S z e k S P e rtlek.stom.aleksandra chmielak,

    LUX MED Warszawa

    Uzbienie mleczne powinno suy dziecku przez dziesi lat.

    eby zdrowe zby mie, trzeba tylko chcie

    s t o m a t o l o g

  • 1 2 b l i s k o z d r o w i a 4 / 2 0 1 0 z i m a

    porAdn i k d e r m a t o l o g

    W sezonie zi-mowym sk-ra naszego ciaa dwa ra-zy szybciej

    ni latem traci wilgo, przesusza si, co prowadzi do szorstkoci, usz-czenia si, widu ipodranienia.

    skrawoaopomocSpadek produkcji oju, zmniejszo-ne ukrwienie predysponuje do prze-mroe, anawet odmroe. Zale-ca si codzienne mycie skry preparatami bezalkoholowymi, bez myda. Dobrym sposobem na od-budow warstwy lipidowej naskr-ka jest stosowanie specjal-nych oliwek, py-nw czy emulsji (na przykad cie-

    ka parafina) dostpnych wapte-kach do pielgnacji suchej skry, ktre si wlewa do wanny lub sto-suje pod prysznicem. Po umyciu dobrze jest wetrze natuszczajcy balsam do ciaa. Do oczyszczania twarzy uywamy mleczka lub mietanki. Zim przed wyjciem na powietrze naley sto-sowa kremy zfiltrem, tuste do cery suchej, aptuste do tustej. Na noc polecane s kremy regene-rujce iodywcze. Bdc wpo-mieszczeniach, nie zapominajmy onaoeniu dodatkowej warstwy kremu nawilajcego.Wan, czsto pomijan, okolic jest wraliwa skra wok oczu.

    Wybierajmy kremy obardziej tustej, odywczej konsy-

    stencji, gdy to miejsce

    szczeglnie jest prawie pozbawio-ne podciki tuszczowej.

    donie tonaszawizytwkaCienka tkanka tuszczowa, maa ilo gruczow ojowych idua ilo gruczow potowych to wszyst-ko predysponuje do szybszego od-wodnienia ipkania. Zimow au-r ciepe rkawice to podstawa ochrony, ale ona nie wystarczy. Przy wykonywaniu prac domo-wych naley chroni rce przed detergentami, zakadajc ochron-ne rkawiczki. My rce wciepej, anie gorcej wodzie, delikatn, natuszczajc emulsj, najlepiej zgliceryn. Donie naley osu-sza, anie wyciera. Po kadym myciu powinno si wetrze na-

    wilajcy krem do rk, aprzed wyj-ciem na dwr specjalny, bardziej tusty krem na zim. Noc to do-bra pora na grubsz warstw kremw odywczych, najlepiej zpantenolem igliceryn pod ba-weniane rkawiczki.Przesuszone paznokcie czsto rozdwajaj si is amliwe. Do-brym sposobem na polepszenie ich kondycji jest raz wtygodniu moczenie wciepej oliwie zoli-wek isystematyczne stosowanie odywek, ktre oprcz waciwo-ci odywczych chroni je przed utrat wilgoci. Piujmy paznok-cie pilniczkami szklanymi lub pa-pierowymi wjednym kierunku. Kremu do pielgnacji rk nie a-ujmy wokolicach waw paznok-ciowych.

    kosmetyczne metody na chody

    Zima to trudny czas dla naszej skry, wosw ipaznokci. Naraone na niekorzystny wpyw takich

    czynnikw jak wiatr, mrz, gorce isuche powietrze wpomieszczeniach, wymagaj od nas

    wikszej uwagi iszczeglnego postpowania.

    n a S z e k S P e rtlek. med. agnieszka adamowska,dermatolog, wenerolog CM LIM, Warszawa

    WArto W i e d z i e

    7 sposobwna...zdrowewosyzim

    1. Nie wychod zdomu zmokr gow. Grozi to przemroeniem skry gowy, wna-stpstwie wypadaniem wosw. Woda zaabsorbowana przez wosy podczas mycia zamarza, rozszerza si, co moe prowadzi do zniszczenia struktury wosa.

    2. Susz wosy dokadnie, najlepiej chodnym powietrzem, ktre zamyka usk wosa.

    3. Stosuj delikatne szampony do codziennej pielgnacji.

    4. Na koce wosw uywaj nawilajcych odywek.

    5. Uywaj szczotek igrzebieni znaturalnego wosia, by zapobiec elektryzowaniu si wosw.

    6. No okrycia gowy, najlepiej baweniane lub zdelikatnych niesyntetycznych mate-riaw.

    7. Odpowiednia dieta, bogata wwitaminy zgrupy B icynk, zapobiega nadmiernemu przetuszczaniu si wosw, wzmacnia je.

    Fot.

    : Sh

    utte

    rsto

    ck

  • 4 / 2 0 1 0 z i m a b l i s k o z d r o w i a 1 3

    Neurorehabilitacja to rehabilitacja cho-rych zuszkodze-niem centralnego i obwodowego

    ukadu nerwowego. Najwiksz grup Pacjentw wymagajcych tej specjalistycznej formy terapii sta-nowi osoby po udarze mzgu, ura-zach czaszkowo-mzgowych, ze stwardnieniem rozsianym ichoro-b Parkinsona. Rocznie udar m-zgu dosiga ok. 70 tys. Polakw.

    plastycznomzguGwnym celem Pacjentw iich rodzin jest jak najszybsze odzyska-nie niezalenoci wprzemieszcza-niu si icodziennych czynnociach. Niejednokrotnie jest to bardzo skom-plikowane idugotrwae, wymaga cierpliwoci, systematycznoci izdy-scyplinowania.Dynamiczny rozwj rehabilitacji na przestrzeni ostatnich kilkudziesi-ciu lat przyczyni si do powstania szeregu koncepcji ijeszcze bar-dziej skutecznych metod tera-pii. Dziki temu moemy od-powiedzie na pytania dotycz-ce pochodzenia problemw to-warzyszcych Pacjentom zcho-robami neurologicznymi, takich jak zesp odpychania czy zesp za-niedbywania poowiczego. Moliwe stao si rwnie okrelenie dziaa podejmowanych wcelu ich rozwi-zania. Przeomowym momentem byo odkrycie zjawiska plastyczno-ci mzgu, czyli jego zdolnoci do pobudzania nieaktywnych neuro-nw itworzenia, wwyniku odpo-wiedniej stymulacji, nowych po-cze synaptycznych. Ta wyjtkowa zdolno mzgu do regeneracji iod-zyskiwania utraconych funkcji stwa-rza nieocenion szans na popraw samodzielnego funkcjonowania.

    Szybko iintensywnieAby mogo doj do wykorzystania potencjau regeneracyjnego mzgu, musz zosta spenione odpowied-nie warunki, tj. intensywno tera-pii, czas, jaki upyn od zachoro-wania, odpowiednio dobrany po-ziom aktywnoci oraz wykorzysta-nie odpowiednich metod ikoncep-cji reedukacji nerwowo-minio-wej. Najbardziej uznanymi meto-dami wwiecie s: koncepcja Bo-bath oraz metoda PNF. Podczas ich stosowania, oprcz profesjonalizmu idowiadczenia terapeuty, niezbd-na jest waciwa intensywno te-rapii. Kolejnym warunkiem zapew-nienia moliwie najszybszego tem-pa zmian jest czas od zachorowa-nia. Wpocztkowym okresie cho-roby (pierwsze sze miesicy do roku) potencja naprawczy mzgu jest najwikszy iwtedy rekomen-duje si zmaksymalizowanie wysi-ku Pacjenta. Naley jednak pod-

    kreli, e proces plastycznoci

    nie podlega zczasem zahamowa-niu. Warto zatem podj terapi nawet kilka czy kilkanacie lat od zachorowania. Zmianie ulega je-dynie tempo istopie wymaganej intensywnoci stymulacji, aby ten proces aktywowa. Dodatkow zalet podejmowania wczesnych iintensywnych dziaa wprocesie neurorehabilitacji jest zminimali-zowanie potencjalnych problemw wpywajcych na tempo poprawy sprawnoci Pacjentw. Do najczst-szych nale: niekontrolowany wzrost napicia miniowego otypie spa-stycznoci, patologiczne wzorce ru-chowe istrategie kompensacyjne oraz charakterystyczne dla tej gru-py Pacjentw zespoy odpychania czy zaniedbywania.

    Podsumowujc, aby neurorehabi-litacja przyniosa jak najlepsze efek-ty, naley jak najszybciej skorzysta zprofesjonalnej i indywidualnie dobranej dla danego Pacjenta terapii.

    Nie warto zwleka. Najlepsze efekty przynosi rehabilitacja rozpoczta wpierwszych miesicach po urazie.

    porAdn i k

    n a S z e k S P e rtmgrmagorzataadamkiewicz,Kierownik Poradni Rehabilitacyjnej PROFEMED

    Szansa na utracon sprawno

    r e h a b i l i t a c j a

    Choroby neurologiczne, tj. udar czy uraz czaszkowo-mzgowy, przychodz nieoczekiwanie

    imog dotkn kadego znas bez wzgldu na wiek ipe.

    W nA s z e J g rup i e Grupa LuX med uruchomia

    poradni rehabilitacyjn PROFEMED. Wjej ofercie znajduje si m.in. neurorehabilitacja. Indywidualnie dobierane programy terapii istosowanie specjalistycznych metod reedukacji nerwowo- -miniowej pozwalaj uzyskiwa najlepsze efekty.

    Wysoko wykwalifikowani specjalici podczas terapii wykorzystuj m.in. koncepcj Bobath oraz metod PNF.

    rocznieudarmzgudosigaok.70tys.

    polakw.

  • r a d a n a u k o Wa

    1 4 b l i s k o z d r o w i a 4 / 2 0 1 0 z i m a

    tytupanawykadulekarzaspo-eczestwowXXiwieku,wygo-szonegopodczasostatniegospo-tkaniaradynaukowej,sugeruje,ew ostatnim czasie zachodzzmianywrelacjachlekarzpacjent.coleyupodstawtychzmian?Jantato: Relacje pomidzy medy-cyn aspoeczestwem dziel si na dwie grupy niezmienne oraz zale-ne od warunkw zewntrznych, czy-li zmienne. Te pierwsze wynikaj zistoty medycyny wielowtkowe-go zbioru nauk, dowiadcze idzia-a majcych na celu zachowanie zdrowia czowieka, polepszanie jego losw oraz obiektywnych isubiek-tywnych wartoci ycia. Medycyna imisja lekarzy nioscych pomoc lu-dziom cierpicym zpowodu zagro-e biologicznych, psychoemocjonal-nych lub spoecznych wywodzi si pierwotnie zinstynktu samozacho-wawczego istanowi organiczny czyn-nik istnienia czowieka. Wtym sen-sie nic si nie zmienia od tysicy lat. Mona powiedzie, e medycyna jest ucywilizowan sublimacj jednego zpodstawowych instynktw ludzkich. Potrzeba tworzenia istosowania me-dycyny wynika zsamej natury ycia

    ludzi, zorganizacji ich bytu. Jest in-stynktown nadziej iniezbywaln koniecznoci.

    Jesttopodejcie,ktrenakadanalekarzyolbrzymiodpowiedzial-noipresjspoeczn.J.t.:Praca zosobami chorymi po-woduje, e kady lekarz wnika za-rwno wbiologiczn, jak ipsycho-emocjonaln oraz spoeczn proble-matyk Pacjenta. Jego zadaniem jest uczynienie tej egzystencji zpowro-tem lepsz, szczliwsz dla tych, ktrzy si oto do niego zwracaj. Lekarz jest badaczem natury zdro-wia ichoroby wykorzystujcym, dla dobra ludzi, najbardziej skuteczne metody naukowe, jest promotorem szybkiego wykorzystywania wyni-kw bada wpraktyce do celw za-pobiegania chorobom, usuwania ich,

    ograniczania skutkw lub niekiedy tylko do agodzenia ich wpywu na ludzkie ycie. Obiektywne dowody naukowe ijednoczenie subiektyw-ne uczucia kieruj rk operujc nowoczesnymi narzdziami tech-nicznymi, atake coraz skuteczniej-szymi metodami prewencji ilecze-nia. Omnia procedit ex amore, (wszystko wynika zmioci) mwi mdra maksyma. Lekarz czerpie si-y do dziaania ze wspczucia do ludzi szukajcych pomocy.

    czytomoliwie,abywobliczuna-stpujcychwduymtempiezmianspoecznychlekarzomudawaosizachowatakwysokiestandardymoralne?J.t.:Tu wracamy do relacji pomi-dzy medycyn aspoeczestwem, za-lenych od warunkw zewntrznych.

    Zmiany cywilizacyjne rodowisko-we, kulturowe itechnologiczne wy-twarzaj cigle nowe, specyficzne, zmienne warunki ipresje wpywaj-ce na ksztatowanie roli medycyny izawodu lekarza, na poziom jego au-torytetu irangi spoecznej. Te wsp-czenie oddziaujce presje s zregu-y uwarunkowane czynnikami syste-mowymi (konfliktem interesw rnych grup majcych wpyw na sys-tem opieki zdrowotnej), ekonomicz-nymi, informacyjnymi, naukowymi itechnicznymi. Presje tego rodzaju rzeczywicie znieksztacaj relacje me-dycyny i medykw z Pacjentami. Dlatego ich profesjonalne rozpozna-wanie iograniczanie ley winteresie Pacjentw, lekarzy oraz caego syste-mu opieki zdrowotnej.

    czyjesttomoliwebezwprowa-dzeniaradykalnychzmiansyste-mowych?J.t.:Myl, e upodstawy problemu ley komunikacja na linii lekarzePacjenci. Celem rodowisk medycz-nych powinno by badanie iwczesne rozpoznawanie zmian spoecznych od-dziaujcych na medycyn, ocena ich siy idynamiki, aby odpowiednio isku-tecznie komunikowa Pacjentom po-tencjalne medyczne nastpstwa prze-ksztace spoecznych. Dobra, oparta na dowodach naukowych imoralno-ci komunikacja suy najlepszym war-tociom ycia izdrowia zgodnie zza-sadami medycznej ispoecznej etyki opartej jednoczenie na dowodach na-ukowych isubiektywnych skadnikach duchowego przeywania choroby.dzikuj.

    Wszystko wynika z miociLekarz czerpie siy do dziaania ze wspczucia do ludzi szukajcych pomocy

    mwi prof. zw. dr hab. med. Jan Tato.

    potrzebatworzeniaistosowaniamedycynywynikazsamejnaturyycialudzi.Jestinstynktownnadziejiniezbywalnkoniecznoci.

    prof.Jantato,katedraiklinikachorbWewntrznychidiabetologii,iiWydzialekarski,Warszawskiuniwersytetmedyczny,szpitalBrdnowski,Warszawa

    Pacjent oczekuje od lekarza nie tylko wiedzy, ale rwnie empatii.

  • W yciu jestemempirykiemO sobie, dziecistwie, pasjach i pracy opowiada dr n. med. Joanna Perkowicz-

    -Szulczyk, Doradca Prezesa ds. Bezpieczestwa Pacjenta i Szpitalnictwa.

    dlaczegozawdlekarza?Joanna perkowicz-szulczyk:Najpierw chciaam zosta arche-ologiem lub astronomem, potem biologiem. Po dugich dyskusjach ztat (mam wrodzinie lekarzy do piciu pokole wstecz) wybraam jednak medycyn. Podczas studiw aktywnie dziaaam wAZS iZSP, azaangaowanie spoeczne ior-ganizacyjne zostao mi do dzi. Miaam te due osignicia wpy-waniu. Pocztkowo chciaam by psychiatr, po studiach pracowa-am jednak na endokrynologii, by wefekcie wybra kardiologi. Na moich oczach ta dziedzina zmie-nia si nie do poznania.

    kilka wspomnie z pracy wluXmed?J.p.-s.: Zfirm jestem zwizana od drugiego roku jej dziaalnoci. Wtym czasie byo mnstwo rado-ci: nowe kontrakty, innowacyjne rozwizania produkto-we czy organizacyj-ne. Dziki temu firma moga si rozwija.

    Byapanibardzozaangaowanawuruchomienienajmodszegodzieckagrupyszpitala,cooka-zaosinajwaniejsze?J.p.-s.: Wsppraca, bo jest to efekt pracy wielu osb. Przy jego budo-waniu kady dooy swoj sen-sown ceg iwszyscy staralimy si, aby efekt kocowy by jak naj-lepszy. Dyskusja toczya si nawet na temat koloru pocieli.

    copanidoktorwsobielubi?J.p.-s.:Szczero, otwarto, bez-porednio, atake tolerancj dla rnorodnoci. Dziecistwo spdziam na Cejlonie, dzi Sri Lan-ce, tam chodziam do szkoy. Uczy-am si wsplnie m.in. zmuzuman-kami czy Chinkami, dziki czemu rnorodno ludzi bya od najmod-szych lat dla mnie czym normal-

    nym. Po prostu lubi ludzi takimi, jacy s.

    Apacjentw?J.p.-s.:Uwaam,

    e Pacjent ma dale-ko wiksze prawa wre-

    lacjach z lekarzem ni nasze wynikajce z co-dziennego ycia zasady.

    Przecie tu chodzi ojego zdrowie iycie. Relacja lekarz

    Pacjent jest zawsze bardzo skom-plikowana, od ich wsppra-

    cy zale, w duej mierze, efekty lecze-nia. Pamitam wielu

    swoich Pacjentw, ktrzy mimo bardzo zych rokowa y-

    li dugo, bo obie strony chciay

    wsppracowa. Oni zawsze mieli umnie otwarte drzwi.

    do dzi hoduje pani zasadzieotwartychdrzwi,skdsitowzio?J.p.-s.: Jeszcze zmojego liceum. Pamitam pani dyrektor, jej gabi-net pomalowany by na szafirowy kolor, std te mj sentyment do tej barwy. Zawsze miaa otwarte drzwi, aby kady mg do niej przyj ze swoim problemem. Bya winiar-k Ravensbrck, pionierk szkol-nictwa polskiego wSzczecinie, praw-dziwa osobowo. WSzczecinie jest skwer jej imienia.

    czymsipanizajmuje,gdyjujesttrochwolnego?J.p.-s.:Hodowaniem marchew-ki, czyli ogrodnictwem. Wnim wida konkretne efekty pracy. Uwielbiam te czyta, bardzo r-ne pozycje, zarwno rosyjsk literatur klasyczn, jak idla roz-rywki kryminay czy powieci. Interesuje mnie te zwiedzanie, ale raczej nie tropikw, ktre wi-dziaam wdziecistwie, ale takie miejsca jak Islandia albo Bretania zjej niesamowitymi budowlami prehistorycznymi oraz przypy-wami iodpywami morza rni-cy 10 metrw.No ioczywicie narciarstwo i mo-je ukochane, niezwykle inteligent-ne koty. Od zawsze byy umnie wdomu, prawie wszystkie to da-chowce. Jeden znich nawet sam si wprowadzi. Siedzia pod drzwia-mi, nastpnie askawie wszed, obej-

    rza warunki lokalowe izosta na 17 lat. Teraz po raz pierwszy mam rasowe zwierz, kota tureckiego pywajcego Vana. Interesuje j ka-dy pyn, natychmiast musi wsadzi do niego ap isprawdzi.Lubi te je ieksperymentowa wkuchni.

    zawodoweplanynaprzyszo?J.p.-s.: Intensywnie pracujemy nad kolejnym, jeszcze wikszym szpi-talem, ktry chcemy otworzy wnaj-bliszych latach.

    prywatne?J.p.-s.:Oczywicie ogrodnictwo iro-bienie przetworw zwasnych plo-nw. Chc te wrci do rzeczy, kt-rych nauczyam si dawno temu, za-wsze lubiam je robi, ana razie nie mam czasu haftowanie iszyde-kowanie. Bardzo chciaabym te zwie-dzi wyspy wok Szkocji icz Nor-wegii (fjordy iLofoty).

    uwielbiambiaeszalestwo.zjadzkadegostoku,podwarunkiem

    eniebdzienanimlodu.

    curr i cu lum v i tA e

    ZLUX MED zwizana jest od 1995 roku, najpierw jako Kierow-nik Ambulatorium, nastpnie Dyrektor ds. Medycznych. Zwyksztacenia jest lekarzem, po ukoczeniu studiw medycz-nych pracowaa wKlinice Endo-krynologii Centrum Medyczne-go Ksztacenia Podyplomowego wWarszawie.

    W1977 roku bya te Zastpc Kierownika Stoecznej Konsultacyjnej Poradni Endokrynologicznej.

    W1982 roku obronia prac doktorsk izaja si organizacj dydaktyki wKlinice Kardiologii CMKP.

    Wlatach 19861988 bya ad-iunktem wKlinice Nadcinienia Ttniczego AM wWarszawie. Nastpnie pracowaa jako Kierownik Przychodni Kardiolo-gicznej wSzpitalu Grochowskim wWarszawie. Jednoczenie bya sekretarzem redakcji pisma Kardiologia Polska.

    dr n. med. Joanna Perkowicz- -Szulczyk

    nA s i l e k Ar z e

    4 / 2 0 1 0 z i m a b l i s k o z d r o w i a 1 5