Fiskalna politika – oporezivanje-

  • View
    180

  • Download
    5

Embed Size (px)

DESCRIPTION

seminarski rad

Text of Fiskalna politika – oporezivanje-

SVEUILITE/UNIVERZITET VITEZ U TRAVNIKUFAKULTET POSLOVNE INFORMATIKE

STUDIJ I CIKLUSA; GODINA STUDIJA: I CIKLUS: II GODINASMJER: POSLOVNA INFORMATIKA

FISKALNA POLITIKA OPOREZIVANJE S AKCENTOM NA PORESKI SISTEM U BiHSEMINARSKI RAD

Travnik, 2012.

20

SVEUILITE/UNIVERZITET VITEZ U TRAVNIKUFAKULTET POSLOVNE INFORMATIKE

STUDIJ I CIKLUSA; GODINA STUDIJA: I CIKLUS: II GODINASMJER: POSLOVNA INFORMATIKA

FISKALNA POLITIKA OPOREZIVANJE S AKCENTOM NA PORESKI SISTEM U BiHSEMINARSKI RAD

IZJAVA:

Potpis studenta:_____________

STUDENT: PREDMET: PROFESOR: ASISTENT: 22

SADRAJ

1. UVOD1 PROBLEM, PREDMET I OBJEKT ISTRAIVANJA............................1 SVRHA I CILJEVI ISTRAIVANJA.........................................................1 RADNA HIPOTEZA I POMONE HIPOTEZE.......................................2 ZNANSTVENE METODE...........................................................................3 STRUKTURA RADA....................................................................................32. FISKALNA POLITIKA.....................................................................42.1. OSTVARIVANJE FISKALNE POLITIKE.................................................7 2.1.1. Automatski stabilizatori.......................................................................7 2.1.2. Diskreciona fiskalna politika................................................................72.2. FISKALNA POLITIKA BOSNE I HERCEGOVINE.................................8 2.2.1. Funkcije fiskalne politike......................................................9 2.2.2. Vertikalna i horizontalna fiskalna ravnotea......................10 3. OPOREZIVANJE S AKCENTOM NA PORESKI SISTEM U BiH...............................................................12 POREZI ...........................................................................13 PODJELA POREZA...................................................................................14 3.2.1. Direktni i indirektni porezi................................................................14 POREZ NA DODATU VRIJEDNOST ( PDV )........................................15 PREDNOSTI I NEDOSTACI PDV-a...................................................184. ZAKLJUAK 20LITERATURA 22

1. UVOD

1.1. PROBLEM, PREDMET I OBJEKT ISTRAIVANJA

Ovaj seminarski rad, kome je tema Fiskalna politika oporezivanje sa akcentom na poreski sistem u BiH ima zadatak da pokae da je neupitan znaaj fiskalne politike u Bosni i Hercegovini ali ostaje pitanje da li je ona dovoljno prilagoena specifinim uslovima u kojima se sprovodi kao i da li moe zadovoljiti sve zahtjeve koji se pred nju postavljaju. Porez na dodatu vrijednost (PDV) je najrasprostranjeniji sistem oporezivanja prometa roba (dobara) i usluga u svijetu.U Bosni i Hercegovini, porez na dodatu vrijednost (PDV) se poeo primjenjivati 1. januara 2006. godine i to sa samo jednom jedinstvenom stopom od 17%.Ekonomski teoretiari navode i odreene nedostatke sistema PDV-a (kao npr. poveano administriranje i tokovi poreskog obveznika, izraena regresivnost, relativno izraeniji inflatorni potencijal, problem raspodjele sredstava), ali je oekivati da e brojne prednosti PDV-a dovesti do pozitivnih ekonomskih i finansijskih tokova u naoj zemlji.Predmet seminarskog rada je da se istrai i definie fiskalnu politiku, njeno obiljeje i vrste, porez i nain oporezivanja sa akcentom na poreski system u BiH.

Objekt istraivanja je poreski sistem BiH.

1.2. SVRHA I CILJEVI ISTRAIVANJA

Osnovni cilj seminarskog rada, a ujedno i istraivanja jeste da pokae da se fiskalna politika bavi nainima prikupljanja novca u dravnu blagajnu i njegovog troenja. Sastoji se od porezne politike i politike javnih rashoda. U vrijeme inflacije esto se primjenjuje kontrakcijska fiskalna politika u vidu poveanih poreza i smanjenja javnih rashoda.Fiskalni sistem svake zemlje odraz je ekonomskih potreba ali i brojnih neekonomskih uticaja. Za fiskalnu politiku Bosne i Hercegovine se moe rei da su je upravo ti neekonomski uticaji stavili u iu interesovanja.Ukoliko posmatramo poreski sistem savremenih drava, mogu se uoiti da su to razliite kombinacije direktnih i indirektnih poreza, obzirom da i jedna i druga grupacija poreza imaju i prednosti i nedostatke, te je neprihvatljivo davati prioritet bilo jednoj bilo drugoj grupaciji poreza. I u poreskom sistemu BiH zastupljena je kombinacija direktnih i indirektnih poreza. Porez na dodatu vrijednost je indirektni porez, to znai da se ne prikuplja direktno od lica koje je porezni obveznik, ve od lica koja se smatraju krajnjim potroaima.Prema redovnom i najeem sluaju oporezivanja, porez na dodatu vrijednost poreski obveznik plaa na promet svih dobara (proizvoda, robe, nekretnina isl.) i na sve usluge izvrene u Bosni i Hercegovini uz naknadu bavei se privrednom djelatnou.

1.3. RADNA HIPOTEZA I POMONE HIPOTEZE

Na osnovu problema i predmeta istraivanja postavlja se glavna (radna) hipoteza ovog seminarskog rada:Poreska politika u BiH, a samim time i poreska politika indirektnih poreza na nivou drave idu u tom pravcu da omogue da BiH postane zemlja poduzetnitva iji ekonomski razvoj nee zavisiti od meunarodne pomoi.

Na osnovu svrhe i ciljeva istraivanja postavljaju se i tri pomone hipoteze:1. PH. PDV znatno umanjuje uslove za postojanje sive ekonomije2. PH. PDV obezbjeuje ravnopravan konkurentski poloaj uvezenih i domaih proizvoda 3. PH. Poreskii obveznici i ulazni porez na koritene usluge mogu koristiti kao poreski odbitak, a to sistem poreza na promet nije omoguavao 1.4. ZNANSTVENE METODE

U ovom seminarskom radu prilikom istraivanja i formulisanja rezultata koritene su u kombinaciji slijedee znanstvene metode: induktivna i deduktivna, analize i sinteze, generalizacije, klasifikacije i kompilacije.

1.5. STRUKTURA RADA

Struktura seminarskog rada je usklaena sa Upustvom za pisanje seminarskog rada na prvom ciklusu studija kao i temi seminarskog rada. On sadri etiri poglavlja.Prvo poglavlje, Uvod, sadri pet podpoglavlja:- Problem, predmet i objekt istraivanja,- Svrha i ciljevi istraivanja,- Radna hipoteza i pomone hipoteze,- Znanstvene metode,- Struktura rada.Drugo poglavlje, Fiskalna politika openito obrauje pojam, podjelu i ostvarivanje fiskalne politike. Tree poglavlje, Oporezivanje sa akcentom na poreski sistem u BiH, u kojem je istaknut poreski sistem u BiH, objenjeni direktni i indirektni porezi i PDV kao najrasprostranjeniji sistem oporezivanja.etvrto poglavlje, Zakljuak, daje generalnu ocjenu o poreskom sistemu BiH, njegovoj primjeni i potrebi kako bi se BiH pridruila veini evropskih zemalja kada je u pitanju ova vrsta poreza, a to daje mogunost da postane zemlja poduzetnitva.

2. FISKALNA POLITIKA

Doslovno znaenje izraza fiskalna politika, prema engl. Fiscal policy, je politika javnih prihoda i javnih rashoda (javne potronje).Fiskalna politika se bavi nainima prikupljanja novca u dravnu blagajnu i njegovog troenja. Sastoji se od porezne politike i politike javnih rashoda. U vrijeme inflacije esto se primjenjuje kontrakcijska fiskalna politika u vidu poveanih poreza i smanjenja javnih rashoda. U vrijeme depresije primjenjuje se ekspanzivna fiskalna politika u vidu smanjenja poreza i porasta javnih rashoda.Fiskalna politika utie na prihode i potronju ljudi, pomae u odreivanju alokacije resursa izmeu privatnih i kolektivnih dobara te utie na poticanje investicija. [footnoteRef:2] [2: http://bs.wikipedia.org/wiki/Fiskalna_politika]

Fiskalna politika se moe definisati kao svjesna promjena dravnih prihoda i rashoda kojima je svrha ostvarivati makroekonomske ciljeve ekonomske politike, poput pune zaposlenosti, stabilnih cijena, zadovoljavajue stope rasta gospodarstva i ostvarivati eksternu ravnoteu. Osnovne funkcije fiskalne politike mogu se formulisati na slijedei nain: stabilizaciona funkcija - nosioci fiskalne politike nastoje da njenim instrumentima obezbijede privrednu stabilnost kao osnovu za neometano obavljanje ekonomskih aktivnosti; alokativna funkcija - fiskalnom politikom i njenim instrumentima, odnosno politikom javnih prihoda i javnih rashoda utie se na odluke privrednih subjekata u vezi sa alokacijom oskudnih resursa na razliite djelatnosti; redistributivna funkcija - fiskalna politika obezbjeuje neometano snabdijevanje javnim dobrima, odvijanje javne potronje i transfer sredstava prema ugroenim dijelovima stanovnitva.Fiskalna politika ima svoje globalne i specifine ciljeve. Globalni ciljevi fiskalne politike su: privredni rast i razvoj kroz pospjeivanje rasta drutvenog proizvoda, ekonomska ravnotea i stabilnost cijena, pravednija raspodjela dohotka.Specifini ciljevi fiskalne politike su: finansiranje ponude javnih dobara i usluga, ravnomjernija socijalna raspodjela javne potronje, stabilizaciona funkcija (kroz rast bruto drutvenog proizvoda, rast zaposlenosti i stabilne cijene), strukturno-razvojna funkcija.Fiskalna politika se sastoji od: politike javnih prihoda i politike javnih rashoda (javne potronje).Javni prihodi (politika ubiranja javnih prihoda: poreza i drugih dabina) koja na domau agregatnu potranju i agregatnu ponudu utiu na dva naina:a) vei porezi smanjuju dohodak stanovnitva i tako ostavljaju domainstva sa manje raspoloivog dohotka, smanjivajui njihovu potranju (potronju) za dobrima i uslugama, to na kraju smanjuje ostvareni GDP. I suprotno, smanjivanje poreza utie na poveanje dohotka domainstva.b) Porezi utiu na trine cijene, a time mna poticaje i ponaanja ekonomskih subjekata. Npr. to su poduzetnici vie oporezovani vie e biti obeshrabreni da pokreu nove investicije, i suprotno tome: smanjivanjem poreskih stopa daje poticaj poduzetnicima na nove aktivnosti i proirivanje investiranja, to e dovesti do veeg GDP-a. [footnoteRef:3] [3