Müzik Terapi Terimler Sözlüğü .logoterapi matriks muhafaza müzik psikoterapisi müzikal psikodrama

Embed Size (px)

Text of Müzik Terapi Terimler Sözlüğü .logoterapi matriks muhafaza müzik psikoterapisi müzikal...

Mzik TerapiTerimler Szl

Prof. Dr. Levent ztrkTrakya niversitesi Tp Fakltesi

Fizyoloji Anabilim Dal, Edirne Trkiye

Sleyman Srr Caddesi No:16/2 Shhiye/ANKARATel: (0312) 433 03 05 - 15www.hipokratkitabevi.com

2019 Mzik Terapi Terimler Szl

ISBN: 978-605-7874-00-9

Tm haklar sakldr. 5846 ve 2936 sayl Fikir ve Sanat Eserleri yasas gerei; bu kitabn basm, yayn ve sat haklar Hipokrat Yaynevine aittir. Anlan kuruluun izni alnmadan kitabn tm ya da blmleri mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik kat ve/veya baka yntemlerle oaltlamaz, baslamaz, datlamaz. Tablo, ekil ve grafikler izin alnmadan, ticari amal kullanlamaz.

YazarProf. Dr. Levent ztrk

YayncHipokrat Kitabevi

Grafik-TasarmHipokrat Grafik Tasarm

Bask - CiltSzkesen Matbaaclk

vedik Organize 1518. Sokak Matsit Merkezi No: 2/40Tel: (0312) 395 21 10 - Yenimahalle / Ankara

nsz

Mzik terapi terimler szl yazma fikri geen yl sonuna doru zihnimde filizlendi. Temel nedeni de kendi aramz-da yaptmz mzik terapi nedir ne deildir tartmala-rna bir boyut daha eklemekti. Aslnda amacm mzik te-rapi iin kolay ve btnletirici bir tanm oluturmakt ve mzik terapi maddesi yznden 300n zerinde maddeyi de aklamak zorunda kaldm. Geen yl Kasm aynda Av-rupa Mzik Terapi Gn kapsamnda yaplan altay yine byle bir mzik terapi tanm tartmasna evsahiplii yapt. Bu tartma iinde herhangi bir kaynak kitapta rastlama-dm yeni, basit ve kapsayc bir tanm bu kitapta bula-caksnz. Elbette mzik terapi haricinde pek ok terimin tanm kaynaklar ile birlikte yer ald. Kitab hazrlarken olabildiince her terim iin en az bir kaynak makale ya da kitap gstermeye altm. Sonunda kitabn hazrlanmas iin 400 civarnda makale ve kitabn gzden geirilmesi gerekti. Her terimin kaynan hemen altnda belirttim. Ayrca kaynaklarn tmn liste halinde kitabn arkasnda kaynaklar blmnde bulacaksnz.

Trke mzik terapi terimler szl hazrlamann en zorlayc yanlarndan biri de yabanc dilden eviri yapmak ve yeni terim nerileri getirmek oldu. Karkla izin ver-memek iin zaman zaman, nerdiim karln altna pa-rantez iinde orijinal terimi verdim. Bylece hangi terim iin nerildii ak hale gelmi oldu. Hatta baz terimler iin karlk bulamaynca yabanc dilde olduu ekliyle

iv

almak zorunda kaldm. Terpsichoretrancetherapy ve nado-pasana kelimeleri bunlara rnek verilebilir. Tercme edi-lenler iinde mzik yan vasiyeti, mzikdil ya da dayan-ma gibi yeni nerilerin kabul grp grmeyecei zaman iinde anlalacaktr. Adan Zye liste haricinde terimleri konu balklar altnda ayrarak tematik listeler olutur-dum. Bylece mzik terapi ile ilikili 50 adet mzik terimi, 72 adet model ve yaklam, 65 adet mzik terapi teknii ve kavram, 12 adet anket ve lek, 9 adet felsefe ve etik, 20 adet fizyoloji ve tp, 69 adet psikoloji ve psikoterapi, 29 adet sinirbilim olmak zere toplam 329 terim aklanm oldu. Bu almann nemli bir nve oluturacana ve zaman iinde bu terimlere yenilerinin ekleneceine inanyorum.

lkemizde henz emekleme aamasnda olan mzik terapi alannn ksa sre iinde olgunlaarak dier salk alanlar iindeki hakettii yeri alacana ve mzik terapist-lerin salk meslek mensuplar arasnda tanmlanacana olan inancm belirterek bu kitabn her mzik terapistin odasnda bir baucu kayna olmasn diliyorum.

Prof. Dr. Levent ztrkOcak 2019, Edirne

v

Yazar Hakknda

Prof. Dr. Levent ztrk lkemizin tannm uyku tbb aratrmaclarndan biridir. Temel aratrma alanlar uykusuzluun et-kileri, uykuda solunum bo-zukluklar ve laboratuvar almalardr. Aratrma-larnn ou uyku yoksun-luu, uyku, egzersiz, bellek ve ar zerinedir. Uyku Derneinin kurucu yelerinden-dir ve yaamnn son yirmi be yln uyku tbbnn ayr bir uzmanlk alan olmas iin almaya adamtr.

Son oniki yldr bir baka ilgi alan da mzik terapi ol-mutur. Mzik bilgisini tp bilgisi ile birletirerek sanat arkadalar M. Fadl Atik ve Halil Erseven ile birlikte hazr-lad Makamdan ifaya adl kitap Trkiyede ilk kanta dayal mzik terapi kitab olarak kabul edilmitir. Bu kitap-ta daha sonra edvar mzik terapi adn verdii yaklamn temellerini oluturmutur. 2016 ylnda Salk Bakanl Mzik Terapi danma kurulu yeliine grevlendirilerek eitim standartlarnn hazrlanmasna katk salamtr. Salk Bakanl tarafndan verilen mzik terapist sertifika-s ile lkemizin ilk mzik terapist tp doktorundan biri olmu ve 2016 ylnda Uygulamal Mzik Terapileri Der-

vi

nei (UMTED)ni kurarak kurumsallama srecine katk salamtr.

Halen almakta olduu Trakya niversitesi Tp Fa-kltesinde eitim programna 2008-2009 Eitim retim ylndan itibaren Mzikle Tedavi semeli dersini zel a-lma modl olarak yaplandrarak tp rencilerinin bu konuda bilgi altyapsn gelitirmesine katkda bulunmu ve lkemizde mzikle tedavinin ilk defa resmi olarak tp eitimi mfredatna alnmasn salamtr. 2016 ylnda Londra Yunus Emre Enstits davetlisi olarak gittii ngil-terede Trk Mzik Terapi Tarihi semineri vermitir. Da-rifa Topluluu ile birlikte krk civarnda terapi mzikleri konserinde sunum yapm ve ud almtr.

Gnmze kadar ikiyze yakn bilimsel yayn yapan Prof. ztrk drt kitap, on kitap blm yaynlam ve oni-ki bilim dl almtr. Mzik terapi alannda edvar mzik terapi, nebevi mzik terapi, kronobiyolojik mzik terapi, somnolojik mzik terapi kavramlarn gelitirmitir.

vii

indekiler

Tematik terim listeleri ........................................................ ix anket ve lekler ........................................................... ix dernekler/kurumlar ...................................................... ix felsefe/etik ..................................................................... ix fizyoloji/tp ..................................................................... x mzik .............................................................................. x mzik terapi model ve yaklamlar ........................... xii mzik terapi teknikleri ve kavramlar ......................... xv psikoloji/psikoterapi .................................................. xvii sinirbilim/nroloji ...................................................... xix

Terimler A Z ........................................................................1

Kaynaklar ......................................................................... 229

Dizin ................................................................................. 261

ix

Tematik terim listeleri

anket ve lekler

beech brook mzik terapi deerlendirme formudknlerevi mzik terapi deerlendirme formugeriatrik mzik terapi klinik deerlendirme formumatadocmidasmzik-temelli kognitif ilev deerlendirmesimzik terapi deerlendirme leimzik terapi fizyolojik lm testipittsburgh uyku kalitesi indeksipsikiyatrik mzik terapi anketiteraptik ittifak lekleriyallarda mzik terapi deerlendirme formu

dernekler/kurumlar

darifamusic therapists for peacemzik terapi kurulular

felsefe/etik

aydnlatlm onambilgilendirilmi gnll olur formuetiketnografifenomenolojimzik yan vasiyeti

x

mzikdil (musilanguage)temellendirilmi kuramuygulama standartlar

fizyoloji/tp

dk frekansl sesfizyo-akustik yntem / fizyo-akustik ses terapisifizyolojik ritimlergeleneksel ve tamamlayc tphomeostasishcresel akustikkalp hz deikenliikalp hz kenetlenmesikenetlenmeklinik mzik deneyimimakamlarn etkilerimzik tbbnefesodiasyonorta hatt gemekrandomize kontroll almasesses / insan sesisirkadyen ritimsiyamatik/siyamaterapi

mzik

a capellaak akoraktif mzik dinleme

xi

aranjman / sz uyarlamabaks dansbeziehungs-rondodavul almadinleme tutumudisonansdoalamada yaratclkdroneel ile rehberlikgeki / modlasyongrafik notasyongl-yn merkezli doalamahamparsum notashcresel doalamaslk almamakammateryal ynelimli doalamamrldanmakmusickingmzikmzikal anlambilimmzikal bolukmzikal deimezlermzikal edimbilimmzikal szdizimiorkestra ynetme becerisiostinatolritmi / yuritmipentatonik gampostlude

xii

preludeprozodipsikedelik mzikrakamlarla notasyonritim, l, tactus, temposessizliksrgl gitar almatactustam-ton gamtempotempo rubatoterennmtitreimverdi lasyapsal merkez ton / final kadans tonuzihinsel prova

mzik terapi model ve yaklamlar

ABECI modeliaile mzik terapisiaktif grup mzik terapisiaktif mzik terapianalitik mzik terapiantroposofi / antroposofik mzik terapibebek bilimine dayal mzik terapibenenzon mzik terapi modelibentesi mzik terapibeyin mzik terapisibiyo-gdml mzik terapibiyomedikal mzik terapi

xiii

evresel mzik terapiok boyutlu mzik terapiok-kltrl mzik terapidans ve hareket terapisideneysel doalama terapisidestekleyici aktivite-dzeyi mzik terapiDIR modeli ve mzik terapiedvar mzik terapieitimsel mzik terapiekolojik mzik terapierken etkileim mzik terapisiestetik mzik terapiev-ortamnda mzik terapifeminist mzik terapigeliimsel-entegratif mzik terapigdml imgelem ve mzik (GIM), Bonny yntemihip hop terapihip hop ve konuma terapisihmanistik mzik terapiinteraktif aile mzik terapisiinter-mzik terapikanta dayal mzik terapi uygulamaskatlmc mzik terapiklinik mzik terapikreatif mzik terapikronobiyolojik mzik terapikltr-merkezli mzik terapimelodik entonasyon terapisimetaforik mzik terapimorfolojik mzik terapi

xiv

multimodal psikiyatrik mzik terapimpzik terapimzik akupunktur terapimzik-merkezli mzik terapinatya yoga terapinebevi mzik terapinordoff-robbins mzik terapinrolojik mzik terapiorff mzik terapizkaynak-ynelimli mzik terapipsikanalitik mzik terapipsikodinamik mzik terapipsikososyal rehabilitasyon ve mzik terapipsikoterapi-amal mzik terapirap terapirefleksif mzik terapireglatif mzik terapirekonstrktif mzik terapireseptif mzik terapiserbest doalama terapisises hareket terapisiteraptik ark yazmaterpsichoretrancetherapytopluluk mzik terapisiu-ekilli mzik terapivaroluu mzik terapivibroakustik terapivokal psikoterapi / psikodinamik ses terapisiyamamatsu yntemiyeniden retim hedefli mzik terapi

xv

mzik terapi teknikleri ve kavramlar

aile arksaynalamabenze