Religije Sveta - Budizam Hriscanstvo Islam

  • View
    57

  • Download
    10

Embed Size (px)

Text of Religije Sveta - Budizam Hriscanstvo Islam

RELIGIJE SVETA budizam, hrianstvo, islam Dino Abazovi Jelena Radojkovi Milan Vukomanovi

mr Dino Abazovi Jelena Radojkovi dr Milan Vukomanovi RELIGIJE SVETA budizam, hrianstvo, islam Izdava Beogradski centar za ljudska prava Beogradska 54, Beograd Tel/fax: (011) 308 53 28 e-mail: bgcentar@bgcentar.org.yu www.bgcentar.org.yu Za izdavaa dr Vojin Dimitrijevi Fotografije Milan Vukomanovi na stranama: 56, 70, 76, 7980, 82, 90, 104106 Jelena Radojkovi na koricama i stranama: 2829, 3133, 3536, 3945, 54, 68, 76, 84, 94, 96, 99, 102103, 106111 Ilustracije Tamara Proti Urednik mr Marko Milanovi Tehniki urednik Mirko Milievi Tira 1250 ISBN 978-86-7202-107-3 tampa Dosije, Beograd

Dino Abazovi Jelena Radojkovi Milan Vukomanovi

RELIGIJE SVETABUDIZAM, HRIANSTVO, ISLAM

Beograd 2007

Objavljivanje ove knjige pomogli su

Evropska komisija, State Department Biro za obrazovanje i kulturu Ron Brown alumni program i Ambasada Kraljevine Norveke u Beogradu. Ovo izdanje je deo projekta Upoznajmo ljudska prava. Za sadraj knjige i iznete stavove iskljuivo odgovara Beogradski centar za ljudska prava.

Beogradski centar za ljudska prava veruje da bi upoznavanje s religijama koje ispoveda preko 60% oveanstva moglo da doprinese razumevanju razliitosti i jaanju tolerancije kod uenika srednjih kola. Ideja da to budu ba budizam, hrianstvo i islam rodila se u kineskom restoranu u Beogradu, gde niko od gostiju nije znao da jede tapiima. Ovakva knjiga ne bi imala toliko smisla u onim mestima gde svi ljubitelji kineske kuhinje, bez obzira na svoje poreklo, rasu ili religiju bez tekoa koriste tapie. Oni ive u multikulturalnim i multietnikim sredinama, svakodnevno se susreu s najrazliitijim obiajima, linim iskustvom upoznaju razliitost i imaju mogunost da bez predrasuda odaberu ono to im se dopada. Onda su se neki setili verovatno najlepeg susreta Istoka i Zapada susreta budizma sa grkom milju, pre oko 2000 godina, potom filmova i slika iz knjiga istorijskog Bude obuenog u grku togu, Isusa Hrista i Muhameda u istoj odori. Sve tri veroispovesti uspele su da ostvare kulturno jedinstvo razliitih naroda. To je ono to ih ini svetskim religijama. Klju uspeha budizma, hrianstva i islama je u prihvatanju, a ne iskljuivanju razliitog i nalaenju onog to je zajedniko. Nedavni ratovi na prostoru bive Jugoslavije, nematina, izolovanost i nemogunost mladih iz Srbije da putuju i upoznaju drugaije kulture doprineli su tome da i dalje rastu etnike udaljenosti, od kojih su najjae zasnovane na verskoj netrpeljivosti i rasistikim stavovima. Religija opredeljuje ivot ljudi. Ova knjiga bi trebalo da omogui da bolje razumemo ivote drugih naroda, obiaje i kulturu. U korenu veine ljudskih nedaa je neznanje. Kako sada stvari stoje, izgleda da mnogi pogreno veruju da nevolja stie od suseda s Istoka. Osim toga, skoro niko ne zna ta zaista znai re sekta, ali svi se slau da je to neto loe. Da li je ba tako? Iz neznanja dajemo pojmovima pogreno znaenje, koje veoma lako sklizne u mrnju ili bar u netrpeljivost. Tekst o budizmu priredila je Jelena Radojkovi iz Beogradskog centra za ljudska prava, o hrianstvu dr Milan Vukomanovi, vanredni profesor na Odeljenju za sociologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu, a o islamu mr Dino Abazovi, vii asistent na Katedri za sociologiju Fakulteta politikih nauka i dugogodinji direktor Centra za ljudska prava Univerziteta u Sarajevu. elja prireivaa nije bila da izloe to vie podataka ve da se ono to je najvanije lako uoi i razume. U knjizi su prikazani ivoti Bude akjamu-

5

nija, Isusa Hrista i Muhameda, njihov uticaj na religiju, uenje, svete knjige, razvoj i irenje religija, glavni praznici, verski objekti, monatvo i simboli ovih religija. Ako knjiga bude zanimljiva i korisna, ako nekoga podstakne da i sam dalje istrauje i da ui i saznaje neto o drugima, ako pone da razume one drugaije onda su autori uspeli. Komentari i ideje ta bi itaoci jo voleli da saznaju i proitaju veoma e ih obradovati. U Beogradu i Sarajevu, 2007.

6

SadrajBudizam. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Hrianstvo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Islam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Proitajte, pogledajte, saznajte vie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 48 84 113

7

Na mapama su prikazane preovladavajue religije u veini drava. U obzir nisu uzete neke male zemlje za koje nema dostupnih podataka, dok za pojedine ne postoje tani statistiki podaci. U tim sluajevima navedene su samo religije koje se najvie ispovedaju. Zemlje su obojene (narandastom budistike, plavom hrianske i zelenom islamske) prema tome koja od ove tri religije je najzastupljenija. Treba imati u vidu da su zaista izuzetno retke drave u kojima stanovnici ispovedaju samo jednu veru.

8

Broj sledbenika

Hrianstvo (ukljuujui katolike, protestante, pravoslavne, pentakostalce, anglikance, evaneliste, itd.) Islam (iiti, suniti, ostali) Nereligiozni (ukljuujui ateiste, agnostike, itd.) Hinduizam Kineska tradicionalna verovanja Budizam Domorodaka verovanja Drugo (ukljuujui afrika tradicionalna verovanja, sikizam, judaizam, bahai, into, kaodaizam, unitarizam, rastafarijanstvo, itd.)

2,1 milijardi 1,5 milijardi 1,1 milijardi 900 miliona 394 miliona 376 miliona 300 miliona 198 miliona

9

10

AFRIKA Alir Angola Benin Bocvana Burkina Faso Burundi islam (dravna religija) 99% (suniti), hrianstvo i judaizam 1% hrianstvo 88% (rimokatolici 68%, protestanti 20%), domorodna verovanja 12% domorodna verovanja (animizam) 50%, hrianstvo 30%, islam 20% hrianstvo 70%, ateisti 20%, domorodna verovanja 6%, drugo 4% islam 55%, hrianstvo 25%, tradicionalna verovanja 20% hrianstvo 67% (rimokatolici 62%, protestanti 5%), domorodna verovanja 23%, islam 10%

Centralno Afrika hrianstvo 50% (protestanti 25%, rimokatolici 25%), islam Republika 15%, domorodna verovanja 35% ad Demokratska Republika Kongo Dibuti Egipat Ekvatorijalna Gvineja Eritreja islam 51%, hrianstvo 35%, animizam 7%, druga domorodna verovanja 7% hrianstvo 70% (rimokatolici 50%, protestanti 20%), domorodna verovanja 20%, islam 10% islam 94%, hrianstvo 6% islam 94%, koptsko hrianstvo i drugo 6% nominalno hrianstvo (prvenstveno rimokatolici), pagani hrianstvo 50% (prvenstveno pravoslavni), islam 48%, domorodna verovanja 2% islam (suniti) 4550%, hrianstvo 45% (etiopski pravoslavni hriani 40%, protestanti 5%), domorodna verovanja hrianstvo (55%75%), islam, animizam islam 95%, hrianstvo 4%, animizam 0.8% hrianstvo 69%, islam 15.6%, tradicionalna i domorodna verovanja 8.5% islam 85%, hrianstvo 8%, tradicionalna verovanja 7%

Etiopija Gabon Gambija Gana Gvineja

11

AFRIKA GvinejaBisao Junoafrika Republika Kamerun Kenija Komori Lesoto Liberija Libija Madagaskar Malavi Mali Maroko Mauritanija Mozambik Namibija Niger Nigerija Obala Slonovae Republika Kongo Ruanda domorodna verovanja 50%, islam 45%, hrianstvo 5% preovladavajue hrianstvo, tradicionalna afrika verovanja, hinduizam, islam, Jevreji hrianstvo 53%, islam 22%, domorodna verovanja 25% hrianstvo 80%, islam 10%, tradicionalna afrika verovanja 9%, Hindu/Siki/Bahai/Jevreji 1% islam (suniti) 98%, hrianstvo 2% (rimokatolici) 80% hrianstvo (veina rimokatolici, evanelisti, anglikanci i druge denominacije), islam, hinduizam, domorodna verovanja hrianstvo 40%, animizam 40%, islam 20% islam 97% (suniti) tradicionalna verovanja 47%, hrianstvo 45%, islam 7% hrianstvo 75% (protestanti 55%, rimokatolici 20%), islam 20%, domorodna verovanja 3%, drugo 2% islam 90%, domorodna verovanja 6%, hrianstvo 4% islam 99%, judaizam i hrianstvo islam domorodna afrika i druga verovanja 40%, hrianstvo 35%, islam 25% veinom hrianstvo, domorodna verovanja islam 95%, tradicionalna verovanja i hrianstvo islam, hrianstvo, domorodna afrika verovanja islam 35%40%, hrianstvo 25%35%, domorodna verovanja 10%20% tradicionalna verovanja 50%, hrianstvo 50% (rimokatolici 35%, drugi hriani 15%), islam 2% hrianstvo 93.5%, islam 4.6%, ateisti 1.7%, tradicionalna afrika verovanja 0.1%

12

AFRIKA Sao Tome i Prinipe Sejeli Senegal Sijera Leone Somalija Sudan hrianstvo 80% (rimokatolici, evanelisti, adventisti) hrianstvo 95.9% (katolici 86.6%, anglikanci 6.8%, drugi hriani 2.5%), drugo 4.1% islam 95%, hrianstvo 4%, tradicionalna verovanja 1% (otprilike) islam 60%, hrianstvo 30%, animizam 10% zbog rata nema podataka islam (zvanina religija), domorodna verovanja (juni Sudan), hrianstvo pretpostavlja se: hrianstvo 60% (protestanti 35%, rimokatolici 25%), domorodna verovanja 30%, islam 1%, ostalo 9% islam 45%, hrianstvo 45%, domorodna verovanja 10% pretpostavlja se: hrianstvo 47.1%, animizam 33%, islam 13.7%, drugo 6.1% islam 98%, hrianstvo 1%, judaizam manje od 1% hrianstvo 85%, islam 12%, drugo 2% hrianstvo, domorodna verovanja, islam, hinduizam hrianstvo (rimokatolici, protestanti) hrianstvo 75%, animizam, islam

Svazilend

Tanzanija Togo Tunis Uganda Zambija Zelenortska Ostrva Zimbabve

13

14

AZIJA Istona Azija i Pacifik Bruneji Fidi Filipini Indonezija Japan Juna Koreja Kamboda Kina Kiribati Laos islam hrianstvo 52% (metodisti i rimokatolici), hinduizam 33%, islam 7% hrianstvo 94% (katolici 85%, protestanti 9%), islam 5%, budizam, drugo 1% islam 88%, hrianstvo 8% (protestanti 5%, katolici 3%), hinduizam 2%, budizam, drugo 1% into i budizam, hrianstvo (oko 0.7%) hrianstvo, budizam, amanizam, konfuijanizam budizam 95%, islam, animizam, hrianstvo zvanino ateisti, taoizam, budizam, islam, hrianstvo hrianstvo 91% (rimokatolici 55%, Kiribati protestanti 36%), drugo 9% budizam 66.8%, hrianstvo 1.5%, drugo 31.6% (ukljuujui animizam, bahaizam i islam) islam 60.4%, budizam 19.2%, hrianstvo 9.1%, hinduizam 6.3%, konfuijanizam 2.6%, domorodna verovan