Biznes nderkombetar Pr. Petrit Gashi

  • View
    150

  • Download
    33

Embed Size (px)

Transcript

  • Pytje dhe prgjigjje nga Biznesi Ndrkombtar

    Prof.Asoc.Dr.Petrit Gashi Studenti : Fidan Haliti

    1. Cilat jan objektet e studimit t B.N ?

    Krijimi I tregut global apo globalizimi.

    Rrethina ( Politike, ekonomike, sociale, kultura )

    Mnyra e depertimit ne treg.

    Qshtjet tjera mbrenda firms.

    2. Pse angazhohen firmat n B.N ?

    T zgjerojn shitjet apo tregun.

    Te gjejn burime ( Kapital dhe Teknologji )

    T diversifikojn burimet per shitje dhe furnizime.

    3. Cilat jan faktort e rritjes s B.N sot ?

    Zhvillimi teknologjik.

    Liberazimi I tregut botror

    Rritja e konkurrencs globale

    Inovacionet

    Zhvillimi I institucioneve pr t mbshtetur dhe lehtsuar tregtin ndrkombtare

    4.Cilat jan mnyrat e angazhimit n B.N ?

    Eksporti , Nn-kontraktuesit, Investimet, Licencimi, Franshiza, Aleancat stategjike etj.

    5. Cilat jan instituconet globale ?

    Marrveshja e prgjithshme mbi tarifat dhe tregtin (GATT) dhe organizata botrore e tregtis

    - Funksioni : Mbikqyrja e sistemit botror t tregtis

    - Objektiv : Ulja e barrierave pr trgti dhe investime

    Fondi monetar ndrkombtar (IMF)

    - Funksioni : Mbajtja ne vij e sistemit monetar ndrkombtar

    - Huadhnes I fundit pr qeverit ne telashe ( lender of last resort )

    Banka botrore

    - Funksioni : Zhvillimi ekonomik

    - Huadhnie pr projektet ne infrastruktur.

    Kombet e bashkuara (UN)

    - Sigurimi I paqs prmes bashkpunimit ndrkombtar si dhe siguris kolektive.

    6. Cilt jan faktoret nxits t globalizimit ?

    Zvoglimi I barrierave n qarkullimin e lir t mallrave, shrbimeve dhe kapitalit.

    Ndryshimet teknologjike, sidomos n teknologji komunikimi, prpunim informatash dhe tekonologji

    transporti.

  • 7. Cilat jan teorit e investimeve direkte ?

    Pradigma elektike e dunningut sheh zgjerimin e firmave jasht prmes investimeve n funksion t :

    1. Gjetjes s burimeve t reja t fitmit dhe t mundsive te reja

    - Gjetjes se burimeve natyrore

    - Gjetjes se siguries

    - Gjetjes s tregjeve te reja

    - Gjetjes se dijeve te reja.

    2.Shfrytzimit te mangsive n tregun e tregjet e produkteve dhe faktorve t prodhimit t krijuar nga

    qeverit nacionale.

    - Kufizimet n qasje n treg (si rrjedhoj e kufizimeve tarifore dhe jo-tarifore )

    - Kufizimet n mobilitetin e faktorve te prodhimit (p.sh levizja e puntoreve dhe kapitalit )

    3. Internalizimit t informatave / kompetencave fundamentale t firms

    - Internalizimi ndodh ather kur firma vendos t investoj ne vendin prkats me qllim t mbajtjes nn

    kontroll te informatave / kompetencave bazike mbrenda firms, q realisht jan burimi kryesor I

    konkurueshmris s firms.

    8. Qka jan vlerat ?

    Ide abstrakte mbi at se qfar grupi mendon se sht e mir, e drejt dhe e dshirushme.

    9. Qka jan normat ?

    Jan rregulla shoqrore t cilat prcaktojn nj udhzues t sjelljes s mir n shoqri. Normat

    prcaktojn rregullat sociale mbi t cilat bazohen raportet midis njerzve

    - Mbi bazen e vlerave prcaktohen dhe justifikohen normat.

    10. Pse sht I rndsishm studimi I kulturave n kontekst te B.N ?

    sht i rndesishm pr dy arsye :

    1. Njohja e diferencave n kultur dhe mnyra se si manifestohen.

    2. T prcaktohen ngjajshmrit n mes t kulturave me qllim t ndrtimit t strategjive.

    11. Cilat jan elementet e kulturs ?

    Gjuha, Religjioni, Vlerat dhe qndrimet, Sjellja dhe zakonet, edukimi etj.

    12. Gjuha n biznesin nderkombtar ?

    Gjuha ndihmon n mbledhjen e informatave dhe pr versim

    Gjuha ofron qasje ne komunitetin local

    Gjuha sht faktor kyq n komunikimet e kompanis.

    13. Religjioni n B.N ?

    Religjioni ka ndikim n biznesin ndrkombtar prmes reflektimit n vlerat dhe qndrimet e nj grupi

    karshi ndrrmarrsis, konsumit dhe organizimit social.

  • 14. Qka jan qdrimet ?

    Qndrimet jan vlersime t bazuara mbi nj set t vlerave kulturore.

    Diferencat n vlerat kulturore ndikojn mnyrn se si planifikimi ekzekutohet, vendimet mirren,

    strategjit implementohen dhe vlersohet personeli.

    15. Kultura matriale?

    K.M lidhet drejtprdrejt me mnyrn se si shoqria e organizon jetn e saj ekonomike.

    K.M manifestohet me qas`shmrin dhe prshtatshmrin te infrastrukturs bazike ekonomike, sociale,

    financiare dhe te marketingut.

    - Ekonomike ; Transporti, energjia, telekomunikimet.

    - Sociale ; Banimi, shendetsia, sistemi I edukimit.

    - Financiare dhe t marketingut : Ofrojn mekanizmat lehtsues pr operacionet e B.N.

    16. Edukimi ?

    Edukimi formal apo jo-formal luan rol qensor n transmetimin dhe kmbimin e kulturave.

    B.N duhet t ken informacone mbi kualitetin e edukimit.

    Lidhja n mes t edukimit dhe kulturs mund t identifikohet prmes nivelit te analfabetizmit,

    regjistrimeve n edukimin sekondar apo shkollimi univerzitar.

    17. Institucionet sociale ?

    I.S prfshijn mnyrat se si njerzit lidhen me njri tjetrin.

    I.S ndikojn n sjelljen konsumuse.

    18. Kultura dhe B.N ?

    B.N duhet t analizojn kulturen ne vendet ku operojn, dhe ta kthejn ne perparsit e tyre duke :

    1. Prqafuar kulturn lokale.

    2. Ndrtuar relacione/raporte.

    3. Punsuar staf lokal pr t msuar kulturn lokale.

    4. Ndihmuar puntorve pr t kuptuar vet biznesin.

    5. Prshtatjen e produkteve dhe proceseve nevojave t tregjeve lokale.

    19. Kompleksiteti m I madh n zhvillimin e B.N nnkupton marrjen e disa vendimeve?

    1. Gjetjen e lokacionit t prodhimit q siguron minimizimin e kostove dhe maksimizimin e vlers s

    shtuar.

    2. Cilat tregje t hyjn e cilat ti evitojn.

    3. T konsiderojn aspektet etike pr shfrytzimin e zbraztirave n ligj.

    4. T vendosin mbi formn e deprtimit n treg ( tregti apo prodhim )

    20. Cilat jan sistemet politike ?

    1. Kolektivizimi vs Individualizimi

    2. Demokracia vs Totalitatizmit

  • 21. Qka sht Kolektivizmi dhe Individualizimi ?

    Kolektivizimi : Nevojat koletive jan mbi lirin individuale.

    Format : Komunistt & Social demokratt.

    Individualizimi : Orjentimi sipas s cilit individi duhet t jet I lir n synimet e tij ekonomike dhe politike.

    I. eshte I ndrtuar mbi dy premise :

    - Sigurimi I lirive individuale dhe liris s shprehurit.

    22. Si arrihet niveli m I lart I mirqenjs sociale ?

    Arrihet pr mes prmbushjes s synimeve individuale nga vet individi e jo nga ndonj organ kolektiv.

    23. Qka sht Demokracia dhe Totalitatizmit ?

    Demokracia : Qytetart jan t prfshir drejtprdrejt n vendimarrje.

    Totalitarizmi : T drejtat e garantuara n demokraci jan inekzistente.

    24. Cilat jan sistemet ekonomike ?

    1. Ekonomia e tregut.

    2. Ekonomia e komanduar.

    3. Ekonomit mikes.

    25. B.N n vendin am ?

    N vendin am B.N-t I kushtojn vmendje veqanrisht :

    - Embargove dhe sanksioneve

    Rastet kur qeveria kufizon qarkullimin e mallrave dhe shrbimeve kryesisht pr t arritur objektivat

    politike.

    - Kontrolleve t eksportit

    K.E mund t jen t lidhura me qshtjet e siguris kombtare, arritjen e qllimeve t politiks s

    jashtme, kur ka pak prodhim etj.

    - Legjislacionit q prcakton sjelljen n B.N

    Qeverit aplikojn legjislacionin prmes s cilit sigurohet q BN operojn sipas rregullave t caktuara

    morale e etike. P.sh Bojkoti I tregjeve q kan histori t errt t t drejtave t njeriut.

    26. B.N n vendin e destinacionit ?

    N vendin e destinacionit B.N I kushtojn vmendje :

    - Riskut politik kualitetit, politikave, dhe stabilitetit institucional n nj vend

    Risku politik reflektohet n form t :

    Risku mbi pronn - Q rrezikon pronn mbi asete, apo mund t rrezikoj edhe fitimin, apo edhe

    kontrollin.

    Risku operues Q I referohet przirjes n punt operative t firms.

    Risku i transferit Kur firma tenton t zhvendos fonde nga njri vend n tjetrin.

  • 27. Me qka ndrlidhet risku ekonomik ?

    Risku ekonomik ndrlidhet me :

    - Kontrollet e lvizjes s kapitalit Brenda dhe jasht vendit.

    P.sh aplikohet kur vendi ka munges t valuts s huaj.

    - Politikat e tatimeve pr t kontrroluar B.N si dhe kapitalin e tyre.

    Rritja e tatimeve me qllim t mbledhjes t t hyrave buxhetore.

    - Kontrolleve t qmimeve.

    P.sh Kontrollet e qmimeve t produkteve t importuara n sektor sensitiv, si ushqimi dhe shndetsia.

    28.Cilat jan sistemet/praktikat ligjore ?

    -Sistemi zakonor

    - Sistemi civil

    - Sistemi teokratik.

    29. Nga kush varet ligji mbi kontratat ?

    Varet nga sistemi ligjor I aplikuar n nj vend.

    - N sistemin zakonor shum i specifikuar

    - N sistemin civil i shkurtr dhe m pak I specifikuar

    - N nivelin ndrkombtar, kur sistemet ligjore jan t ndryshme operon CIGS ( UN Convention for the

    international sale of goods )

    30. N qka kan ndikim sistemi politik, ekonomik dhe ligjor ?

    Kan ndikim n :

    - N fitimet, koston, dhe riskun me t cilin ballafaqohen B.N.

    - N mnyrn se si bizneset n vende t ndryshme duhet menaxhuar.

    - N strategjin t ciln duhet ndjekur B.N.

    Argumentet pro Integrimit

    31. N qka bazohen argumentet ekonomike ?

    A.E bazohen n faktin se tregtia e lir u mundson vendeve t specializohen n prodhimin e

    produkteve dhe shrbimeve n t cilat kan prparsi komperative

    32. Arguemtet politike ?

    A.P jan t lidhura me zbutjen e animoziteteve n mes t vendeve .

    Argumentet pro intervenim