Click here to load reader

AGROEKONOMIKA - tematski zbornik · PDF file Analiza finansijskog rezultata i finansijskog položaja poljoprivrednih ... Vrednosna supstanca društvenog i državnog kapitala topila

  • View
    5

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of AGROEKONOMIKA - tematski zbornik · PDF file Analiza finansijskog rezultata i finansijskog...

  • AGROEKONOMIKA

    - tematski zbornik -

    2000.

  • AGROEKONOMIKA ČASOPIS INSTITUTA ZA EKONOMIKU POLJOPRIVREDE I SOCIOLOGIJU

    SELA, POLJOPRIVREDNI FAKULTET, NOVI SAD

    IZDAVAČKI SAVET: Dr Desimir Obrenović, red.prof. Dr Katarina Čobanović, red. prof. Dr Danilo Tomić, nauč. sav. Dr Desanka Božidarević, red. prof. UREĐIVAČKI ODBOR: Dr Radovan Pejanović, red. prof. Dr Nebojša Novković, red. prof. Dr Šandor Šomođi, red. prof. Dr Zoran Njegovan, nauč. sav. Dr Branislav Vlahović, doc. GLAVNI I ODGOVORNI UREDNIK: Dr Radovan Pejanović, red. prof. SEKRETAR REDAKCIJE: Dr Branislav Vlahović, doc. PRIPREMA TEKSTA: Zuzana Đurovka RAČUNARSKI SLOG: Ana Durec UDK: Radmila Kevrešan ŠTAMPA: Tiraž: 250 primeraka

    Redakcija i administracija:Institut za ekonomiku poljoprivrede i sociologiju sela, POLJOPRIVREDNI FAKULTET, Novi Sad, Trg Dositeja Obradovića 8,

    tel. 58-138

  • Recenzenti zbornika : Dr STEVAN RELJIN, redovni profesor POLJOPRIVREDNI FAKULTET u Novom Sadu, u penziji Dr ZORAN NJEGOVAN, naučni savetnik EKONOMSKI INSTITUT, Beograd Urednik zbornika: Dr RADOVAN PEJANOVIĆ, red. prof.

  • SPONZORI

    (1) "BAG & DEKO" - BAČKO GRADIŠTE (2) "KOMERCSERVIS - AGROVOJVODINA" - NOVI SAD (3) "FIT - FASADNA OPEKA" - BEČEJ (4) "MONTENA" - Proizvodnja premiksa - BEOGRAD - NOVI SAD (5) "DELTA BANKA" - NOVI SAD (6) "DDOR" - NOVI SAD

  • v

    SADRŽAJ - CONTENTS

    Predgovor ----------------------------------------------------------------------------------------- vii RADOVAN PEJANOVIĆ Kriza agrarnog preduzeća -------------------------------------------------------------------- 1 The Crisis of an Agrar Company------------------------------------------------------------ 1 NEBOJŠA NOVKOVIĆ, VESNA RODIĆ, V. RADOJEVIĆ Uloga, značaj i perspektive poljoprivrednih preduzeća u poljoprivredi Srbije i Jugoslavije------------------------------------------------------------------------------ 25 The Role, Significance and Prospects of Agricultural Companies in Agriculture of Serbia and Yugoslavia ----------------------------------------------------- 25 DANILO TOMIĆ, VESNA SIMONOVIĆ Tehnička modernizacija poljoprivrednog gazdinstva ---------------------------------- 36 Tehnical Modernization of Agricultural Household ------------------------------------ 36 DESIMIR OBRENOVIĆ, VELjKO VUKOJE Analiza finansijskog rezultata i finansijskog položaja poljoprivrednih preduzeća Vojvodine--------------------------------------------------------------------------- 46 The Analysis of Financial Result and Financial Positon of the Agricultural Enterprises in Voyvodina------------------------------------------------------ 46 MILENKO JOVANOVIĆ, VLADISLAV ZEKIĆ Model za utvrdjivanje troškova korišćenja pogonskih mašina na ispitivanom gazdinstvu ------------------------------------------------------------------------ 65 Model for Establishing Costs of Utilization Powered Machines on Tested Farm---------------------------------------------------------------------------------- 65 SVETLANA POTKONJAK Operativno upravljanje melioracionim sistemima u funkciji razvoja poljoprivrednog gazdinstva -------------------------------------------------------- 76 Operationally management of melioration Systems in Development Function of Agricultural Estate -------------------------------------------- 76 DUŠAN MILIĆ, RISTO ELENOV Poljoprivredno preduzeće kao nosilac proizvodnje i prerade grožđa u Vojvodini ------------------------------------------------------------------------------ 85 Agricultural Enterprises as Holder of Production and Processing of Grape and Wine in Voyvodina ----------------------------------------------------------- 85 MILADIN ŠEVARLIĆ Tipologija poljoprivrednih gazdinstava u SR Jugoslaviji i komparacija sa zemljama Centralne i Istočne Evrope -------------------------------- 95 Types of Agricultural Farms in Central and Eastern Europe Countries----------- 95 RADOVAN TOMIĆ Uticaj promena u privrednom sistemu na konstituisanje savremenog individualnog poljoprivrednog gazdinstva u Jugoslaviji ------------------------------- 102 The Effects of Changes in the Economic System on Developing a Modern Private Farm Concept ------------------------------------------------------------ 102

  • vi

    RADOVAN PEJANOVIĆ, NEDELJKO TICA Razvoj malih i srednjih preduzeća u agroprivredi Vojvodine ------------------------ 118 The Development of Small and Middium Companies in Agrareconomy of Voyvodina-------------------------------------------------------------- 118 NEBOJŠA ŽARKOVIĆ Značaj osiguranja za poljoprivredno preduzeće ---------------------------------------- 136 The Significance of Insurance for Agribusiness----------------------------------------- 136 NEDELJKO TICA, RADOVAN PEJANOVIĆ, TIHOMIR ZORANOVIĆ Interna revizija i specifičnosti njenog organizovanja u poljoprivrednim preduzećima ---------------------------------------------------------------- 144 Internal Revision and Organizational Specifics in Agricultural Enterprises ------ 144 DRAGO CVIJANOVIĆ Marketinška orijentacija u funkciji razvoja savremenog agroindustrijskog preduzeća ----------------------------------------------------------------- 151 Marketing Orientation in the Development of Modern Agro - Industrial Company-------------------------------------------------------------------- 151 TODOR JANIĆ Savremeno poljoprivredno gazdinstvo - model za budućnost----------------------- 162 A Model of Contemporary Agricultural Farm--------------------------------------------- 162 DRAGOLJUB ŽIVKOVIĆ Neki problemi privatnog poljoprivrednog gazdinstva ---------------------------------- 175 Some Problems in Business Operations of Private Agricultural Farm ------------ 175 LASLO I. SABO, SANDOR SOMOGYI Bitnije situacije odlučivanja porodičnih gazdinstava u Mađarskoj ------------------ 186 Some Essential Situations of Decision - Making on Family Farms in Hungary- 186 KAROLINA KAJARI, ŠANDOR ŠOMOĐI, ZOLTAN LAKNER Uporedna analiza prioriteta u određivanju pravaca strateškog razvoja na privatnim gazdinstvima Mađarske i Severne Srbije --------------------- 197 Comparative Analysis of preferencies in Strategic Developmental Direction of Hungaryan and North Serbian Farms ------------------------------------- 197 KRSTAN MALEŠEVIĆ Socio - kulturne pretpostavke obnove seoskog domaćinstva ----------------------- 206 Socio - Cultural Assumptions of Rural Household Renewal------------------------- 206 ŽIVOJIN PETROVIĆ Promene u agrarnoj strukturi i difuzija inovacija u našoj seljačkoj poljoprivredi 218 Changes In Agricultural Structure and the Diffusion of Innovations in Individual Farming in Yugoslavia -------------------------------------------------------- 218 DEJAN TOMAŠEVIĆ Prikaz udžbenika "EKONOMIJA (ZA AGROEKONOMISTE)" ----------------------- 244 In memoriam ------------------------------------------------------------------------------------- 249

  • vii

    PREDGOVOR

    Poljoprivredno gazdinstvo je osnovna proizvodna jedinica u poljoprivredi koja je ekonomski i organizaciono jedna celina. To može biti individualno (porodično) seljačko gazdinstvo, farma, zadruga, ekonomija, poljoprivredno dobro, poljoprivredno preduzeće, poljo- privredna kompanija i td.

    U svetu postoje različite vrste proizvodnih jedinica u poljoprivredi. Porodično gazdinstvo proizvodi za potrebe domaćinstva vlasnika, a ostatak, posle podmirenja svojih potreba, za tržište. Farmerska gazdinstva su oblik porodičnog gazdinstva koja posluju na principima robno-novčanih odnosa, a često angažuju dodatnu radnu snagu. Ovakva gazdinstva dominiraju u SAD, Kanadi, Australiji, Novom Zelandu, Južnoj Africi, a sve su važnija i u Zapadnoj Evropi.

    Za nas su posebno značajna porodična poljoprivredna gazdinstva i poljoprivredna preduzeća.

    Osnovna obeležja porodičnih poljoprivrednih gazdinstava u nas su: pripadaju individualnom privatnom sektoru proizvodnje; rad obavljaju članovi porodice, uz vrlo ograničene mogućnosti zapošljavanja tuđe radne snage; sredstva za proizvodnju (poljoprivredni inventar, mehanizacija i alat) svojina su gazdinstva; svojim proizvodima porodično gazdinstvo samostalno raspolaže (sopstvena potrošnja, izdvajanje za reprodukciju, iznošenje viškova na tržište), uz ispunjavanje određenih obaveza prema društvu (porezi, anuiteti kredita).

    Poljoprivredno preduzeće se bavi proizvodnjom i preradom biljnih (ratarstvo) i životinjskih (stočarstvo) proizvoda, s naglašenim biološkim karakteristikama procesa njihove proizvodnjej. Ti procesi predstavljaju najčešće kombinaciju ljudskih procesa rada (oranje, sejanje, navodnjavanje, okopavanje, žetva) i bioloških procesa (ishrana biljke, klijanje, rastenje, sazrevanje itd.). Biološki procesi su podložni biološkim zakonima i proizvođač obično ne može da izmeni njihov tok svojim operativnim delovanjem (ili ga može menjati samo u određenim granicamam). Pored toga, ova proizvodnja je u velikoj meri podložna uticaju prirodnih uslova i klimatskih promena, što nije slučaj s drugom vrstom proizvodnje. Sezonski karakter je, takođe, jedno od

  • viii

    najčešćih obeležja poljoprivredne proizvodnje. Tu su i s

Search related