System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

  • View
    214

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    1/28

    Wykład: terminal, konsola, GUI, pseudoterminal, proces, zadanie, usługa, daemon, użytkownicy w

    Linuxie, grupy, logowanie, uwierzytelnianie,autoryzacja, moduł ładowalny, !"

    Linux cz#$: terminal,

    użytkownicy, grupy

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    2/28

    Wirtualny terminal i konsola

    %erminale, konsole wirtualne# rocesy# raca w tle

    %erminal dawniej, przez terminal komputerowy rozumieli&my urz'dzenie, kt(re pozwalało użytkownikowi na zdalne wykorzystanie mocy o)liczeniowej komputera, do kt(rego poł'czony )ył terminal#

    *zi& pod poj+ciem terminal rozumiemy emulacj+ terminala sprz+towego, czyli wirtualny terminal udost+pniany przez system operacyjny, służ'cy użytkownikowi do porozumiewania si+ z komputerem w try)ie tekstowym

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    3/28

    Wirtualny terminal i konsola

    onsola tak okre&lano dawniej terminal, na kt(rym pracował administrator systemu# *zi& konsola podo)nie jak terminale r(wnież jest emulowana -czyli istnieje tylko wirtualnie. w systemie# ażdy terminal zostaje konsol' po zalogowaniu si+ do niego roota

    /iekawostka: do dzi& istnieje konwencja, kt(ra terminem konsoli pozwala nazywa0 tylko

    ten terminal, na kt(rymzalogowany jest administrator -root.# 1ie wszyscy użytkownicy znaj' jednak etymologi+ tyc2 sł(w i dlatego używaj' ic2 zamiennie

    %erminale, konsole wirtualne# rocesy# raca w tle

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    4/28

    %erminal wirtualny -3.

    odł'czanie terminali sprz+towyc2 jest nadal możliwe, Linux )owiem o)sługuje takie urz'dzenia# W systemie Linux terminal oznaczany jest skr(tem tty poc2odz'cym od słowa teletypewriter, oznaczaj'cego dalekopis#

    %erminale wirtualne działaj' we wsp(łpracy z powłok' systemow', kt(ra po)iera wpisane przez użytkownika w terminalu dane, przetwarza je i wypisuje w terminalu wyniki działania program(w lu) w)udowanyc2 polece4#

    W systemac2 Linux wystarczy wpisa0 w terminalu wirtualnym-po zalogowaniu si+. nazw+ zainstalowanej powłoki a)y rozpocz'0 w niej prac+#

    5miany powłoki można dokona0 niemal w każdym momencie pracy w terminalu wirtualnym

    %erminale, konsole wirtualne# rocesy# raca w tle

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    5/28

    %erminal wirtualny -$.

    W systemac2 uniksowyc2 terminal wirtualny traktowany jest jak 6izyczne urz'dzenie wej&cia7wyj&cia# osiada )owiem sw(j plik specjalny w katalogu 8de9

    Linux udost+pnia użytkownikowi kilka terminali wirtualnyc2, pomi+dzy kt(rymi może si+ przeł'cza0 używaj'c odpowiednic2 kom)inacji klawiszy -o czym szerzej na nast+pnym slajdzie.#

    W katalogu znajduj' si+ pliki tty3 , tty$, tty , itd#;dpowiadaj' one kolejnym terminalom wirtualnym#

    lik tty odpowiada )ież'cemu terminalowi, na kt(rym w danej c2wili pracuje użytkownik

    %erminale, konsole wirtualne# rocesy# raca w tle

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    6/28

    %erminal wirtualny - .

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    7/28

    %erminal wirtualny -C.

    !)y rozpocz'0 prac+ na danej konsoli wirtualnej należy si+ na niej zalogowa0#

    1a każdym terminalu wirtualnym może zalogowa0 si+ innyużytkownik#

    %en sam użytkownik może )y0 zalogowany na kilku terminalac2 r(wnocze&nie#

    Wszystkie utworzone w ten spos() sesje s' r(wnocze&nie o)sługiwane przez system operacyjny#

    %erminale, konsole wirtualne# rocesy# raca w tle

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    8/28

    Grap2ical User Inter6ace

    Gra6iczny inter6ejs użytkownika -GUI. cz+sto nazywany też &rodowiskiem gra6icznym D okre&la spos() prezentowania in6ormacji przez komputer oraz interakcji z użytkownikiem

    Eystem operacyjny poz)awiony &rodowiska gra6icznego to system tekstowy # Eystemy komunikuj'ce si+ z użyciem &rodowiska gra6icznego to systemy gra6iczne#

    rzykładowe &rodowiska GUI:

    G1;"F 7 Linux8Unix *F 7 Linux8Unix !ero 7 Windows ista8H %erminale, konsole wirtualne# rocesy# raca w tle

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    9/28

    seudoterminal

    orzystanie z terminali wirtualnyc2 )yło popularne w czasac2, gdy jeszcze nie stworzono &rodowisk gra6icznyc2#

    *zisiaj, cz+&ciej niż z terminali wirtualnyc2 korzysta si+ z emulator(w wirtualnyc2 terminali uruc2amianyc2 w oknac2 program(w &rodowiska gra6icznego -nazywane s' w(wczas pseudoterminalami.

    seudoterminal

    rogramowa emulacja terminala wirtualnego w &rodowisku gra6icznym

    %erminale, konsole wirtualne# rocesy# raca w tle

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    10/28

    Gra6iczne emulatory terminali

    %erminale, konsole wirtualne# rocesy# raca w tle

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    11/28

    Gra6iczne emulatory terminali

    Istnieje kilka program(w udost+pniaj'cyc2 emulacj+ terminali wirtualnyc2 w &rodowisku gra6icznym, oto niekt(re z nic2:

    xterm 7 standardowy emulator terminala dla Window,

    gnome7terminal 7 emulator terminala dla &rodowiska gra6icznego G1;"F

    konsole 7 emulator terminala &rodowiska gra6icznego *F

    %erminale, konsole wirtualne# rocesy# raca w tle

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    12/28

    ami+tacie, czy już zapomnieli&cieJ

    Linux jest systemem wielodost+pnym i wielozadaniowym#

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    13/28

    rocesy w systemie

    ażdy nowo powstały proces otrzymuje unikalny numer, kt(ry go jednoznacznie identy6ikuje - I*.

    W celu wykonania programu system operacyjny przydziela procesowi zaso)y -pami+0, czas procesora.

    roces egzemplarz danego programu posiadaj'cy własn' przestrze4 adresow'

    %erminale, konsole wirtualne# rocesy# raca w tle

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    14/28

    *ziałania na procesac2

    roces można:

    widzie0 na ekranie monitora -e6ekty pracy procesu )+d'

    widoczne.# %aki proces nazywamy pierwszoplanowym przenie&0 w tło -ang# )ackground. przy użyciu /trl?z

    oraz komendy )g dla danyc2 wyj&cia 7 proces )+dzie pracował, ale )ez pokazywania e6ekt(w na ekranie.# %aki proces nazywamy drugoplanowym

    zawiesi0, czyli wstrzyma0 -ang# suspend.# %aki proces r(wnież nazywamy drugoplanowym

    za)i0, czyli zako4czy0 -ang# kill.

    %erminale, konsole wirtualne# rocesy# raca w tle

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    15/28

    5adania# Usługi# *emony

    5adanie to proces drugoplanowy, kt(ry może )y0 KzawieszonyK lu) działaj'cy Kw tleK#

    %erminale, konsole wirtualne# rocesy# raca w tle

    Usługa czyli serwis systemowy 7 w Linuksie s' to programy uruc2amiane podczas startu systemu w celu wykonania pewnyc2 czynno&ci

    *emon usługa działaj'ca przez cały czas pracy systemu -działa jako proces w tle, czyli nie jest podł'czona do żadnego terminala.

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    16/28

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    17/28

    Użytkownicy w Linuxie -$.

    użytkownik systemowy to każdy proces w systemie, kt(remu system przyznał odpowiednie pliki, katalogi oraz przestrze4 adresow', kt(re s' mu niez)+dne do pracy# Użytkownikiem systemowym nie może )y0 oso)a 6izyczna

    Użytkownicy, grupy użytkownik(w# Logowanie i uwierzytelnianie w systemie

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    18/28

    Użytkownicy w Linuxie - .

    użytkownik zwykły jest to oso)a 6izyczna, kt(ra wykorzystuje system do realizacji zada4 niezwi'zanyc2 z administracj' systemu

    Użytkownicy, grupy użytkownik(w# Logowanie i uwierzytelnianie w systemie

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    19/28

    5arz'dzanie użytkownikami

    ażdy użytkownik otrzymuje unikalny numer, kt(ry go jednoznacznie identy6ikuje w systemie D UI* - User I* .

    ażdy użytkownik maj'cy konto w systemie otrzymuje m#in# własnykatalog domowy, stanowi'cy jego &rodowisko pracy

    Etworzenie nowego użytkownika polega na dodaniu go do )azy użytkownik(w i nast+pnie utworzeniu dla niego

    katalogu domowego *o zarz'dzania użytkownikami s' używane polecenia, np:

    useradd , passwd, usermod , userdel , su

    Użytkownicy, grupy użytkownik(w# Logowanie i uwierzytelnianie w systemie

  • 8/18/2019 System Linux Cz2 Terminal Uzytkownicy Grupy PL

    20/28

    lik 2aseł -)aza użytkownik(w.

    odstawow' )az' użytkownik(w w Linuxie jest tzw# plik 2aseł: 8etc8passwd# ażdy wiersz tego pliku zawiera in6ormacje o jednym koncie i składa si+ z H warto&ci oddzielonyc2 dwukropkami:

    3# 1azwa użytkownika $#x lu) Moznaczaj'cy, że 2asło znajduje si+ w innym pliku # UI* C# GI* N# Imi+ i nazwisko oraz opis użytkownika