cerrahi

  • View
    751

  • Download
    10

Embed Size (px)

Text of cerrahi

GENEL CERRAHNDEKLERSIVI ELEKTROLT TEDAVS ............................................................... 1519 CERRAH HASTADA BESLENME ......................................................... 1524 OK..................................................................................................... 1528 YARA YLEMES................................................................................ 1533 YANIK.................................................................................................. 1536 TRAVMA.............................................................................................. 1542 MEME HASTALIKLARI ........................................................................ 1545 GIS HASTALIKLARI ............................................................................. 1554 PERTONT ve NTRAABDOMNAL ENFEKSYONLAR ......................... 1583 TROD HASTALIKLARI ...................................................................... 1584 PARATROD HASTALIKLARI.............................................................. 1590 KARIN DUVARI, MEZENTER, OMENTUM............................................ 1593 VASKLER HASTALIKLAR .................................................................. 1597 KARIN DUVAR FITIKLARI.................................................................... 1602 CERRAH ENFEKSYONLAR................................................................. 1604 YUMUAK DOKU ENFEKSYONLARI ................................................... 1607 MALGN DER TMRLER................................................................. 1609 CERRAH KOMPLKASYONLAR............................................................ 1612 TRANSPLANTASYON........................................................................... 1614 DALAK ................................................................................................ 1621

CERRAH

SIVI - ELEKTROLT TEDAVSVCUT SIVILARINDAK DEKLKLERBu deiiklikler grup altnda incelenir:

1. Volm deiiklikleria) HipovolemiNormalde bbrekler ile 40-60 mEq/gn sodyum atlmaktadr. Sodyum alm kstlandnda bbrek tarafndan atlan sodyum miktar 0a kadar drlebilir.

b) HipervolemiEkstraselller sv hacim artlar genellikle iyatrojenik veya bbrek yetmezlii, siroz veya konjestif kalp yetmezlii gibi hastalklara sekonder geliir. HPOVOLEMNN KLNK BULGULARIHafif SSS Doku KVSUyku hali Durgunluk Deri turgoru azalr Ortostatik hipotansiyon Taikardi Kollabe venler Yzeyel nabz

iddetliKoma DTR azalmtr Atonik kaslar ok Periferik dolam bozukluu

Vcut Iss RenalOligri

Dk Bbrek yetmezlii

RENAL YETMEZLK BULGULARIPrerenaldrar ozmolalitesi (mOsm/kg-H2O) drar Na (meq/L) BUN/serum kreatinin drar/plazma resi drar/ plazma kreatinin >500 15 >8 >40

Renal40 7.46 dekompanse alkaloz pH 7.35 - 7.39 arasnda ise kompanse asidoz pH 7.41 - 7.45 arasnda ise kompanse alkaloz olarak yorumlanmaldr. Baz fazlal (BE): Bu terim metabolik deiiklikler sonucu bir litre kanda artm ya da azalm toplam asit ve bazlarn dzeyini belirlemek iin kullanlr. Normal deerleri 2.5dir. Baz fazlalndaki deiiklikler metabolik olaylar yanstmaktadr. Negatif baz fazlal metabolik asidozu, pozitif baz fazlal metabolik alkalozu gsterir. Bu normalse olay solunumla ilgilidir. Bikarbonat (HCO3): Normal deeri 22-26 mEq/Ldir. 1521

CERRAH Bikarbonat dkse metabolik asidoz Bikarbonat yksekse metabolik alkaloz olarak yorumlanr. Parsiyel karbondioksit basnc (pCO2): Normal deeri 40 mmHgdr. Parsiyel oksijen basnc (pO2): Normal koullarda arteriyel kanda 95-100 mmHg, venz kanda 40 mmHg kadardr. Plazma pO2si alveolar pO2sine eittir.

POTASYUM BOZUKLUKLARIHiperpotasemi (Hiperkalemi)Plazma K+ dzeyinin 5.5 mEq/Lnin zerinde olmasna denir.

Nedenleri: Akut ve kronik bbrek yetmezlikleri Addison hastal Asidozis Ar K+ alm Endojen kaynakl K+ art (hcre ykm, travma, hemoliz, hiperkatabolizma, hematom resorbsiyonu) Banka kanlarnn massif transfzyonu

Tedavincelikle hiperpotaseminin nlenmesi iin tedbirler alnmaldr. Aritmi, A-V blok varsa hiperkaleminin kalp iletim sistemi zerindeki olumsuz etkilerini hzla antagonize etmek iin % 10luk kalsiyum glukonattan 10-30 ml 1 saat sreyle infzyon eklinde verilir. NaHCO3 ve glukoz-inslin infzyonu yaplabilir. Acil tedavi giriimleri, kardiyak toksisiteyi nlemek iin Potasyumun hcre iine girmesine yneliktir. Asl tedavi potasyumun vcuttan atlmasna yneliktir. Bu amala diretikler (furosemid) ve iyon deitirici reineler (kayeksalate) kullanlabilir. En son are hemodializdir.

Hipopotasemi (hipokalemi)Plazma K dzeyinin 3.5 mEq/Lnin altna dmesidir. AKUT (DEKOMPANZE) KRONIK (PARSIYEL KOMPANZE)pH PCO2 N N Plazma HCO3 pH PCO2 Plazma HCO3

Respiratuar asidoz Respiratuar alkaloz Metabolik asidoz Metabolik alkaloz

NN

1522

CERRAH

Nedenleri: Bbreklerden ar K kayb Kun hcre iine girmesi Kumdan fakir svlarn uzun sre verilmesi K eklenmeksizin TPN yaplmas Gastrointestinal kayplar

TedaviTedaviye balamadan nce nedenin saptanmas gereklidir. K sadece hcre iine girmi ve total vcut Ku azalmamsa K vermek tehlikeli olacaktr. Hipokaleminin nedeni total vcut Kundaki azalma ise, bir yandan K verilmeli bir yandan da kayba yol aan hastalk tedavi edilmelidir.

K verilirken dikkat edilecek kurallar:1234Verilen zeltide 40 meq/lden fazla K olmamal Gnlk total doz 160 meq gememeli 40 meq/saat hz EKG monitarizasyonu olmadka almamal Oligri ve anrisi olanlara verilmemeli

KALSYUM BOZUKLUKLARIBir yetikinde yaklak 1000-1200 gr kalsiyum bulunur. Bunun % 99u kemiklerde fosfat ve karbonat tuzlar eklindedir. Normal serum dzeyi 8.5-10.5 mg/dldir. Yaklak olarak % 50si non-iyonize durumda ve plazma proteinlerine bal olarak bulunur. Non-iyonize Caun % 5 i de baka maddelere baldr. Kalan % 45lik ksm iyonize kalsiyum olarak nromuskler stabiliteden sorumludur.

HipokalsemiTotal plazma kalsiyumunun 8 mg/dlnin altna dmesidir.

Nedenleri Akut pankreatit Massif yumuak doku infeksiyonlar Akut ve kronik bbrek yetmezlii Hipoparatiroidizm Ciddi hipomagnezemi Hipoproteinemi ( total kalsiyum der, iyonize kalsiyum normaldir) Ciddi alkalozis ( iyonize kalsiyum der) Az evresinde ve parmak ularnda parestezi Chvostek bulgusu Trousseau bulgusu Kas kramplar Laringeal stridor Tetani Konvlzyon Q-T uzar 1523

Belirtiler

CERRAH Ventrikler fibrilasyon Kemik ars Kemik krklar Di bozukluklar

HiperkalsemiTotal plazma kalsiyumunun 10.5 mg/dlnin zerine kmasdr. En sk grlen nedeni primer hiperparatiroidizmdir. Sadece hastanede yatan hasta grubu dikkate alndnda malign hastalklarn kemik metastazlar daha sktr.

CERRAH HASTADA BESLENMECERRAH HASTADA BESLENMEBir grup cerrahi hastada yeterli beslenme destei sonucun baarl olmas iin kritik neme sahiptir: Ameliyat ncesi hastalna bal dknlemi hastalar Malntrisyonlu hastalar Travma hastalar Sepsisli hastalar Cerrahi komplikasyonlar gelien hastalar Yeterli kalori alamayan hastalar zel beslenme destei enteral; enteral + periferik ven yolu ile destek veya santral ven yolu ile verilebilir. Enteral yol ilk dnlmesi ve mmkn olduunda kullanlmas gereken yoldur. Uygulanmas basittir, daha ekonomiktir, hastalar tarafndan daha iyi tolere edilir. Relatif olarak normal gastrointestinal sisteme sahip olduu halde azdan yemek alamayan veya almayacak hastalarda tercih edilir. Enteral beslenme iin nazofaringeal, gastrostomi ve jejunostomi ile tp beslenmesi kullanlabilir. Hastann enteral beslenmeyi tolere etmesi infzyon hz, ozmolalite ve verilen solsyonun kimyasal yapsna baldr.

Enteral beslenmenin komplikasyonlar Bulant-kusma Aspirasyon Diare Barsak duvarnda nekroz ve pnmotosis sistoides intestinalis Sv elektrolit dengesizlikleri Hiperozmolar non-ketotik koma Parenteral yol ise snrl oral alm olan ya da hi azdan beslenemeyen hastalarda kullanlr. Parenteral beslenme gastrointestinal sistemin anatomik veya fonksiyonel btnlnn bozulmas sonucu enteral beslenmenin yaplamad durumlarda hasta iin gerekli karbonhidrat, protein, ya ve dier besin elamanlarn ieren hiperosmolar solsyonlarn vena kava speriora yerletirilen bir katater yolu ile srekli infzyonudur. 1524

CERRAH

EndikasyonlarGenel olarak bir hasta 7 gndr azdan beslenemiyorsa, gelecek 7 gn ierisinde azdan beslenmeye geilemeyecekse ya da son 2 haftada %7 kilo kaybetmise total parenteral beslenme (TPN) dnlmelidir.

TPN Endikasyonlar

ntestinal obstruksiyonlar Uzam paralitik ileuslu hastalar Barsak uzunluu yeterli olduu halde malabsorbiyonu olan hastalar Geni tam kat yank, majr kemik krklar veya yumuak doku yaralanmas gibi ciddi travmaya bal metabolik gereksinimleri ar derecede artan hastalar Masif ince barsak rezeksiyonuna bal ksa barsak sendromu gelien hastalar veya enteroenterik, enterokolik, enterovezikal ya da enterokutan fistl olan hastalar. Serebrovaskler olaylardan sonra sefagus diskinezisi, idiopatik diare, psikojenik kusma veya anoreksiya nervoza gibi hastal olan yetikinler Orofaringeal travma Gastrointestinal stenozlar

Kontrendikasyonlar Gastrointestinal sistemden beslemek mmknse Beslenme durumu iyi olan, parenteral beslenmenin ksa srecei hastalar Deserebre hastalar TPNde kalorinin ou glukoz olarak verilir. Ancak lipidlerin de verilmesi gerekmektedir. nk lipidler konsantre enerji kayna olup, kk hacimlerle fazla enerji verebilmeyi olanakl klar. Ayrca lipid solsyonlar essensiyel ya asitleri ve yada eriyen vitaminlerin de verilmesini salar. Bu nedenle TPN uygulamasnda enerji kayna olarak hem karbonhidrat hem de ya verilmelidir. Karbonhidrattan salanan enerji / yadan salanan enerji oran olarak genellikle 70/30 veya 60/40 tercih edilmektedir.

Protein gereksinimiBeslenme destei verilen hastalarda proteolizis sonucu kaybedilen proteinlerin yerine konmas ve gnlk protein sentezinin devam edebilmesi iin amino asit solsyonlarnn kullanlmasna ihtiya vardr. Vcut proteinlerinin korunabilmesi iin alnmas gerekli gnlk protei