HAVACILIKTA BİLGİ TEKNOLOJİLERİ

  • View
    88

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

HAVACILIKTA BLG TEKNOLOJLER. Alpaslan ELEB. Uuun Evrimi. lkler 190 3 lk Motorlu Uu 190 9 - Man Denizinin Geilmesi 191 9 - Ticari Uular 192 7 - Atlantik Okyanusunun Geilmesi 195 2 - Ticari Jet Uular 197 6 - Ticari Spersonik Uular - PowerPoint PPT Presentation

Transcript

SVL HAVACILIK GENEL MDRL

HAVACILIKTA BLG TEKNOLOJLERAlpaslan ELEBUuun EvrimiHavaclk tarihi 2000 yldan uzun bir srede ilk uurtmalar ve kuleden atlama giriimlerinden spersonik ve hipersonik glendirilmi hava jetleri ile gerekletirilen uulara kadar uzanmaktadr.

lkler1903 lk Motorlu Uu

1909 - Man Denizinin Geilmesi

1919 - Ticari Uular

1927 - Atlantik Okyanusunun Geilmesi

1952 - Ticari Jet Uular

1976 - Ticari Spersonik Uular

2050 - Karbonsuz Yolcu Uaklar m (?) Havaclk endstrisi pek ok sorunun gelien teknoloji ile zlebileceine dair gl bir inan tamaktadr. Bir ok toplumsal ve ekonomik faydann yan sra ok sayda evresel zarar ile karmzda durmaktadr.

Ancak baz uzmanlar teknolojideki gelimelerin u noktalara tek bana ayak uyduramayaca konusunda uyarmaktadr: Trafik Art & uu konusundaki artan talepArtan evresel basklar

Teknolojinin RolHavaclktaki temel deiikliklerden birisi bilgisayar teknolojilerinin yaygn kullanm olmutur. Bilgisayar teknolojileri:

Gnlk hayatmzn pek ok boyutunu veHavaclk faaliyetlerini de deitirmi ve gelitirmitir.

Terrrist faaliyetlerdeki rol de tanmlamakta fayda vardr.

Bilgisayarlarn geliimi ve onlara olan bamllmz yeni zayf noktalar yaratmaktadr.

Terristler ve dier organize su gruplar sabotaj aralarna ivedilikle vakf olmakta ve bilgisayar yada seyrsefer sistemleri ciddi bir ekilde alt st edebilmektedir.

Teknolojinin Rol

Teknolojik ilerlemelerden beklenenler:evresel bozulmay azaltmas,Emniyet ve Gvenliin daha da arttrmas,Hava tat performansn, rekabet edebilirliini ve enerji etkinliini arttrmas,Alt yap kolaylk ve hizmetlerinin iyiletirmesi,nsani faktrlerden kaynaklanan zorluklar belirlemesi

Aerodinamikte iyiletirmeler

Bakmn azaltlmas

Yakt tketimi, emisyon ve grltnn azaltlmas

Maliyetlerin azaltlmas

Btnleik Tasarm Teknolojisi

Yazlm teknolojileri

leri Derece Hesaplama TeknolojisiYKSEK TEKNOLOJ HESAPLAMANSAN MERKEZL HESAPLAMAOTOMATK MUHAKEMEHava Tat Tasarmnda Yeni Teknolojinin HedefleriHava Tat ve Motor TasarmHafif kompozit (bileim) malzemelerin artan kullanmMotor ve KanatklarPratt&Whitneyin Dili Turbo Fan yakt tketiminde %12 kadar yakt tketimi sz vermektedir.Uan kanatklar, dnya apnda 3700 hava tat tarafndan kullanlmaktadr, ylda 21 milyon ton CO2 salnm azaltmaktadr.A320 Sharkletlerinden hava arac bana ylda 700 ton CO2 salnm azaltlmas beklenmektedir.

Airbus A380 First Flight - 27 April 2005Boeing 787- DreamlinerByk Meydan Okuma: A-320/B-737 DeiiklikleriHem Airbus hem de Boing en baarl rnleri olan A-320 ve B-737nin yerini alacak ksa/orta menzilli yeni hava aralar markas zerinde almaktadr(in, C-919; Rusya, MC-21; Brezilya, Embraer; Kanada, Bombardier serisi C modelleri ile bu karl pazara girmektedir).

Aylk 30 ile 40 arasndaki teslimat rakamlaryla, modernize edilmi 320 ve 737nin siparileri halen yksekliini korumaktadr.

Tamamen yeni olan bir tasarmn tasarm yksek miktarlarda yatrm gerektirdiini gz nne alarak retilir ara zm muhafaza etmeyi srdrmektedir.(Ne tamamen yeni bir retim ne de mevcut hava aracnn basit bir evrimi=Paralel Gei) Airbus 2015 ylndan itibaren A yeni motor seenekleri olan CFM LeapX yada PW 1100G ve yeni saharkletlere sahip olan A-320 NEO teslimatlar yapacan ngrmektedir. %15 daha fazla yakt tasarrufu ve 2 ton fazla tama kapasitesi, Gncel olarak Boing de benzer olarak 2017 ylndan itibaren yeni CFM LEAP-1B motoruyla B-737MAXn teslimatlarn yapacan ngrmektedir.Koltuk bana %16 yakt iyiletirmesi Bu durum her iki reticinin yeni ksa/uzun menzilli hava arac tasarm yapmasnn 15 yla kadar ertelemelerine imkan vermektedir.Sonu: Daha erken zamanda yakt etkinlii ve karbon emisyonu kazanmlar. Boing ve Airbus BenzerikleriTEKNOLOJ DEVRMHava arac teknolojisindeki gelimeler.Hem bugnHem yarnHafifBlended wing boy2025in hava aracna ynelik vizyon. Boing takm NASA yarmalarnda almaktadr.50% improvementin fuel burn and CO2 emissions Gvde korumasyla hava arac sesine- %83 daha az alan maruz kalacaktr Dili turbofan motorlarHybrid technology aircraftBattery power charged at gate and in flightLarge wing surface to assist lift generation70% improvementin fuel burn, 2030 timeframe?Kalk ve yksek g iin jet yaktnn kullanlmas (2030 itibariyle bio-yakt kullanm)Uu ve szlme iin elektrik gcne geiEntry into service possible around 2035190passengersC-wing for greater efficiencyRemovable batteries for fast turn- around100% improvementin source CO2 emissionsElectric- powered engines Improvements in Airspace Management ATM/CNSHava seyrsefer altyaps snrlarn zorlamakta ve emniyet, dzenlilik ve etkinlik anlamnda giderek daha gergin hale gelmektedir. 1983 ylnda, ICAO Gelecek Hava Seyrsefer Sistemi (FANS) teknolojisine de ierecek ekilde hava seyrsefer alannda yeni konsept ve teknolojileri aratrlmas, tanmlanmas ve deerlenmesi kararn almtr.

FANS konsepti ki daha sonra CNS/ATM olarak ve imdilerde ATM/CNS olarak bilinmektedir, uydulara baml mevcut sistemlerin kstlamalarn giderecek bir teknoloji setini iermektedir. Zemin tabanl sistemin balca snrlamas gr hatt kullanm kstlamasdr. Elektronik, zemin tabanl seyrsefer yardmclar ufuk veya yksek arazi tarafndan engellenmi olmayan alanlarda, dnya yzeyinin snrl yerlerinde kullanlabilir.lk olarak 1940larda tantlan mevcut sistemler, binlerce hava trafik kontrol nitesini, zemin tabanl rle istasyonlarn ve kresel apta seyrsefer telsizlerinden oluan bir a gerektirmektedir.

Bu sistemin artan trafik talebine uyumlu hale getirilmesi mmkn deildir ve ller, okyanuslar gibi elverisiz koullardan dolay yeryznn byk bir ksmna zemin temelli tesisatn kurulmas olduka zordur.letiim

Navigasyon

GzetimHava

Trafik

YnetimNavigasyonletiim

GzetimATM ElementleriletiimYerdeki insanlar ve sistemler uuun tm aamalarnda hava arac ile iletiim kurabilmelidir.

Hava aralar birbirleri ile iletiim halinde olabilmelidir.

ATM ile iletiimler dijital data hatt (digital data link) olarak bilinen, yksek data transferine imkan veren, artan mesaj gvenilirlii ve btnl salayan, gelitirilmi frekans spektrumu kullanmna sahip olan ve ok nemli olarak otomatik sistemler ile gelitirilmi bir arayz tarafndan salanmaktadr.

letiimler genel olarak uydular sayesinde salanr.

ATM ElementleriNavigasyonYeryznde konumumuzu tespit etmek ve daha sonar istenilen noktaya varabilmek iin rotamz belirleme yeteneimize iaret eder.ATM yeryznde doru seyrsefer sinyalleri sunan kresel seyrsefer uydu sistemlerinin kademeli kullanmn kapsamaktadr.ki sistem mevcuttur: Amerika Birleik Devletlerine ait olan Kresel Konum Sistemi (GPS), ve Rusya Federasyonuna ait olan Kresel Yrnge Seyrsefer Uydu Sistemi (GLONASS), her ikisi yaklak 24 uydu kullanmaktadr.

nc olarak Avrupa Birliine ait olacak GALILEO isimli bir sistem operasyonel hale gelecektir.GPS ve GLONASS mnferit devletlerin askeri alanlarnda olsada, GALILEO geni bir devlet grubunun yrtt sivil bir sistemdir.

ATM ElementleriGzetim

Hava aracnn izini takip etmek iin kullanlan metotlar ifade eder.Bu gzetim sistemi, hava aralarnn konumlarnn ve hava arac bilgisayarlarnda depolanan dier gerekli bilgilerin otomatik olarak hava trafik kontrol nitelerine iletimini gerektirir.

ATM Elementleri

letiim, Navigasyon, Gzetim (Current/Future)

Bu gkyzndeki tm uaklar ynlendiren ve birbirlerinden ayrmalarn salaya sistemdir.Yeni teknolojilerin kullanm ile, hava trafik sistemimiz daha etkili bir ekilde faaliyet gsterecektir. Yeni rotalar alabilecek(okyanus zeri, kutuplar zeri) Pilotlara uu srasnda deien hava koullarna gre en uygun rota ve uu seviyesini seme imkan salayacak

Nihai hedef: gelitirilmi emniyet ile hatasz kresel hava trafik ynetim sistemi

Air Traffic Managment (ATM)

1903ten gnmze havaclk ok yol kat etti.

Baz zorluklar halihazrda mevcut (?)

Yeni hava arac ve motor tasarmlar Altyapdaki gelimeler Gelimi Emniyet-Gvenlik-evreHavada ve yerde gelimi konfor ve kolaylklar Gelimi ynetim

Havaclk daha da srdrlebilir hale gelecek ve nmzdeki 50 ylda geen 100 yldan daha fazla deiecek!Teorik olarak havaclkta hibir fiziksel snr olmamakla birlikteSonu