of 16/16
– droga do piękności s. 6 do działania Nowoczesna ortodoncja Zadbaj o energię s. 11 blisko ISSN 2081-1039 zdrowia Magazyn Pacjentów Centrów Medycznych Grupy LUX MED www.luxmed.pl kwartalnik nr 3/65 rok XVII, 2015 Długowieczność coraz bardziej realna s. 14

Blisko Zdrowia

  • View
    232

  • Download
    1

Embed Size (px)

Text of Blisko Zdrowia

  • droga do piknoci s. 6

    do dziaania

    Nowoczesna ortodoncja

    Zadbaj o energi

    s. 11

    bliskoISSN 2081-1039

    zdrowiaMagazyn Pacjentw Centrw Medycznych Grupy LUX MED www.luxmed.pl

    kwar

    taln

    ik n

    r 3/6

    5 ro

    k XV

    II, 2

    015

    Dugowieczno coraz bardziej realna s. 14

  • AK TU A L NO C I3 Grupa LUX MED partnerem Forum

    Ekonomicznego3 Nagroda imienia dr Joanny Perkowicz3 Nowe produkty w e-Markecie3 Po raz kolejny dbamy o dziecice

    umiechy!3 Do ZPH doczyli nowi partnerzy3 Jak Polacy uprawiaj sport?

    wyniki bada4 Sportowo zaangaowani

    T E M AT N U M E R U6 Nowoczesna ortodoncja droga

    do piknoci

    S Z P I TA L 8 To nie tylko le wyglda

    PORADN I K5 cieka dla aktywnych9 Endometrioza zmora kobiet

    10 Jak pozby si przebarwie po wakacjach

    11 Zadbaj o energi do dziaania12 Rehabilitacja po wszczepieniu

    endoprotezy13 Gdy poykanie jest problemem

    R A D A N A U K O WA14 Dugowieczno coraz bardziej

    realna

    NA S I S P E C J A L I C I15 Dotkn prawdziwego wiata

    Ad res re dak cji: ul. Postpu 21c, 02-676 War sza wa, tel.: 22 450 42 69, e -ma il: [email protected] xmed.pl

    Wydawca: LUX MED Sp. z o.o. z siedzib: ul. Postpu 21c, 02-676 Warszawa

    Projekt redakcyjny, graficzny i realizacja: Mediapolis Sp. z o.o., tel.: 22 313 22 00, www.mediapolis.com.pl

    Foto w numerze: archiwum LUX MED, Shutterstock. Foto na okadce: Shutterstock. Data wydania: listopad 2015 roku.

    Spistreci

    Mwi si nie bez powodu, e komrki macierzyste to ogromna nadzieja dla wspczesnej medycyny. O ich niezwykych moliwociach opowiada nam prof. Mariusz Z. Ratajczak.

    W dzisiejszych czasach ortodoncja nie zajmuje si jedynie wyrwnaniem zbw, lecz pozwala na wiele wicej. Warto sprawdzi, jak moemy poprawi stan swojego uzbienia i tym samym jako swojego ycia.

    Kade zasoby mog si wyczerpa. Dotyczy to take energii, ktra jest niezbdna do podejmowania codziennych wyzwa. Jeli zaczyna jej nam brakowa, moemy doprowadzi do wypalenia zawodowego.

    PORADN I K s . 1 1

    Ginekomastia (z ac. pier kobieca), czyli nadmierne powikszenie piersi u mczyzn, staje si w ostatnich latach jedn z czstszych przyczyn zgaszania si panw do gabinetw chirurgii plastycznej.

    R A D A N A U K O WA s . 1 4

    T E M AT N U M E R U s. 6

    S Z P I TA L s. 8

    W N U M E R Z E

    2 b l i s k o z d r o w i a 3 / 2 0 1 5

  • Po raz kolejny dbamy odzieciceumiechy!

    Zakoczya si kolejna edycja oglnopolskiego programu Chro dziecice umiechy orga-nizowana przez Wrigley Polska i Polski Czerwony Krzy, ktr jako Grupa LUX MED wspieramy medycznie. Akcja prowadzona jest pod patronatem Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego i Pol-skiego Towarzystwa Stomatologii Dziecicej. Tym razem przegldy dentystyczne oraz zajcia eduka-cyjne odbyy si cznie w 24 szkoach w wojewdz-twach: dolnolskim, kujawsko-pomorskim, lubu-skim, maopolskim, lskim i wielkopolskim. Program dotyczy uczniw w wieku 612 lat i ma na celu na-uczenie dzieci, jak prawidowo dba o higien jamy ustnej i zapobiega prchnicy. W tym roku przeba-dalimy 10000 dzieci.

    Do ZPH doczyli nowi partnerzy

    Grupa LUX MED sys-tematycznie rozwija Zdrowie, pikno, harmonia program rabatw dla naszych Pacjentw i pracownikw. Tylko w ostat-nim czasie doczyo do ZPH kilku nowych part-nerw oferujcych m.in. nauk jzykw obcych, catering dietetyczny oraz zagraniczne ksiki i cza-sopisma. Szczegy na www.luxmed.pl.

    JakPolacyuprawiajsport?wynikibada

    Firma badawcza IQS na zlecenie LUX MED przeprowadzia badania na temat tego, jak Polacy uprawiaj sport i czy potrafi si do tego odpowied-nio przygotowa. Wedug bada opinii przeprowa-dzonych na prbie 1000 osb a 40% Polakw upra-wia sport co najmniej raz w tygodniu, a okoo 8% ankietowanych co najmniej raz w miesicu. Nie-stety wyniki pokazuj rwnie, e 4 na 10 Polakw nie wykonao adnych dziaa, aby przygotowa si do tego. Zaledwie 3% osb uprawiajcych sport wykonao jakiekolwiek badania lekarskie pod k-tem planowanej aktywnoci fizycznej. Z kolei za-ledwie 4% ankietowanych odbyo konsultacj z lekarzem albo fizjoterapeut (3%) lub z trenerem

    danej dyscypliny (6%).

    JakPolacyuprawiajsport?wynikibada

    AKTUA LNO C I

    3 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 3

    Na pocztku wrzenia w ramach XXV Forum Ekonomicznego w Krynicy odbyo si Forum Ochrony Zdrowia, ktrego bylimy partnerem. Wsporganizowalimy dwa panele. Pierwszy dotyczy dodatkowych ubezpiecze zdro- wotnych, ktre miayby by finansowane przez pracodawcw. Przed systemem opieki zdrowotnej w Polsce staj dzi nowe wyzwania m.in. wy-szy wiek emerytalny oraz narastajce zagroenie chorobami przewlekymi i cywilizacyjnymi. Dlatego obecne rozwizania okazuj si ju nie-wystarczajce i wymagaj powicenia wikszej uwagi grupie spoeczestwa aktywnej zawodowo. Drugi panel pod nazw Telemedycyna i e-zdro-wie rewolucja informatyczna w obszarze ochro-ny zdrowia powicony by najistotniejszym ogra-niczeniom legislacyjnym w perspektywie rozwoju telemedycyny i e-zdrowia. Grupa LUX MED ma due dowiadczenie w tym za-kresie. Staramy si wychodzi naprzeciw oczeki-waniom naszych Pacjentw. Rozwijamy telera-diologi i wprowadzamy innowacyjne rozwizania z zakresu e-zdrowia, ktre zwikszaj poczucie

    bezpieczestwa Pacjentw oraz skuteczno lecze-nia, a lekarzom prowadzcym daj moliwo sprawnej komunikacji ze swymi podopiecznymi i oceny wynikw. M.in. systematycznie rozbudo-wujemy Portal Pacjenta nowoczesn, bezpatn platform internetow, z ktrej co miesic korzy-sta ju ponad 500 tys. Pacjentw Grupy LUX MED. Dziki niej w szybki i prosty sposb zarzdzaj oni swoim zdrowiem. Nasi Pacjenci maj np. mo-liwo otrzymania recepty w chorobie przewlekej bez koniecznoci penej, stacjonarnej wizyty, a tak-e mog uczestniczy w czatach z pielgniarka-mi i lekarzami oraz zadawa pytania online leka-rzowi, u ktrego si lecz.

    GrupaLUXMEDpartnerem Forum Ekonomicznego

    Wlipcu w Madrycie zorganizowane zostao Clinical Leadership Forum 2015, w ktrym wzi-li udzia przedstawiciele zespow medycznych i operacyjnych z caej Bupa (midzynarodo-wej grupy, do ktrej naley Grupa LUX MED). Podczas tego wydarzenia Monika Tomaszewska, Dyrektor Departamentu Pielgniarstwa i Poonictwa Grupy LUX MED, otrzymaa nagrod imie-nia dr Joanny Perkowicz, byego Dyrektora Medycznego LUX MED, Doradcy Prezesa ds. Bezpie-

    czestwa Pacjenta i Szpitalnictwa Grupy LUX MED, ktra po cikiej chorobie odesza od nas w maju tego roku. Wyrnienie, wrczone po raz pierwszy, zostao przyznane za stworzenie i wdroenie modelu ksztacenia podyplomowego pielgniarek i poonych, dziki ktre-mu LUX MED zyska status orodka ksztacenia pody-plomowego pielgniarek i poonych. Monika Tomaszewska, jako liderka i inicjatorka Forum Pielgniarek i Poonych Pracodawcw RP, aktywnie dziaa nad wzmocnieniem roli pielgniarki i poonej w ochronie zdrowia w Polsce, a jej projekty s przedmiotem dyskusji w Ministerstwie Zdrowia.

    NagrodaimieniadrJoannyPerkowicz

    Monika Tomaszewska podczas odbierania nagrody.

    W e-Markecie LUX MED dostpne s nowe produkty programy dietetyczne, z ktrych mog skorzysta Pacjenci z Warszawy, Gdaska, Katowic, odzi, Poznania i Krakowa. W ramach pro-gramw oferujemy konsultacje z dietetykiem, uoe-nie indywidualnej 14-dniowej diety oraz wykonanie bada: m.in. analiz skadu ciaa, morfologi i bada-nie poziomu glukozy.

    Noweprodukty w e-Markecie

  • 4 b l i s k o z d r o w i a 3 / 2 0 1 5

    A K T U A L N O C I

    Sportowo zaangaowaniW 2015 roku bylimy partnerem medycznym wielu wydarze sportowych.

    Wspieralimy m.in. Bieg Konstytucji 3 maja, Ekiden, pikniki olimpijskie, PZU Pmaraton Warszawski,

    Coca-Cola Cup, Bieg Powstania Warszawskiego, a 11 listopada bylimy obecni na Biegu Niepodlegoci.

    Podczas wszystkich imprez przy-bliamy ide naszego programu Medycyna dla Sportu i Aktywnych, w ramach ktrego dbamy o spor-towcw na kadym etapie ich ak-tywnoci, bez wzgldu na poziom zaawansowania. Zarwno amato-rom, jak i wyczynowcom pomagamy

    przygotowa si do startu w zawo-dach, jestemy do ich dyspozycji w trakcie i po zakoczeniu sportowej rywalizacji. W ramach tegorocz-nych wydarze s p o r t o w y c h z poradami

    profilaktycznymi dotarlimy do ponad 1700 000 Polakw. Zainteresowane

    osoby mogy dowiedzie si m.in., jak bezpiecznie

    trenowa, jak odpo-wiednio prowa-

    dzi rozgrzew-k, jak zre- generowa si po wysiku, co, kiedy i jak je,

    by osiga lep-sze wyniki.

    cznie w impre-zach sportowych,

    ktrych partnerem byli-my, wzio udzia niemal 100000 zawodnikw i co najmniej drugie tyle kibicw. W plenerowych punk-tach konsultacyjnych przebadalimy okoo 3000 osb. Pod okiem naszych fizjoterapeutw wszyscy, ktrzy chcieli sprawdzi swoj sprawno fizyczn, mogli wykona testy

    funkcjonalne FMS. Ponadto zain-teresowane osoby mogy skorzysta z bezpatnej analizy skadu ciaa, a take wykona badania profilak-tyczne, takie jak pomiary poziomu glukozy, cholesterolu, cinienia ttniczego.Do czuwania nad bezpieczestwem uczestnikw podczas wszystkich wydarze zaangaowalimy ponad 250-osobowy zesp lekarzy, piel-gniarzy i ratownikw Grupy LUX MED, ktry ponad 600 razy udzieli pomocy zawodnikom.W trakcie zawodw nie tylko opie-kowalimy si sportowcami, lecz take rami w rami towarzyszyli-my im na starcie. Wrd uczestni-kw imprez biegowych znalazo si niemal 100 osb z Klubu Biegacza Grupy LUX MED. Wszystkim gratulujemy wynikw. Do zobaczenia podczas kolejnych sportowych zmaga!

  • P O R A D N I K

    3 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 5

    Badania z zakresu orzecznictwa sportowego pozwalaj sprawdzi stan naszego

    zdrowia przed podjciem aktywnoci. Dziki nim moemy odpowiednio

    przygotowa si do wysiku i bezpiecznie czerpa przyjemno z uprawiania sportu.

    W ostatnich latach coraz bardziej po-wszechne staje si amatorskie upra-wianie rnych

    dyscyplin sportu i prowadzenie aktyw-nego trybu ycia bez wzgldu na wiek. W szkoach powstaj klasy sportowe, dzieci zachcane s do uczestniczenia w zawodach. Naley jednak pamita, e zajcia sportowe s zwizane ze zwikszonym wysikiem zarwno fi-zycznym, jak i psychicznym. Zanim przystpimy do aktywnego zajmowa-nia si wybran dyscyplin sportu, na-ley przygotowa organizm na pewne zmiany oraz sprawdzi, jaki jest nasz stan zdrowia.

    Ocena zdrowiaWiksze bezpieczestwo podczas ak-tywnoci fizycznej bdzie zapewnione dziki regularnemu wykonywaniu ba-da. Pozwol one unikn zego wy-boru dyscypliny oraz mog przyczyni si do wczesnego wykrycia niektrych schorze. Nie naley wic traktowa ich jako uciliwej formalnoci. Aby oceni zdolno do uprawiania wybra-nej dyscypliny, przeprowadzane jest badanie wstpne, po ktrym mona uzyska orzeczenie lekarskie. Kolejne badania wykonywane s co 6 lub 12 miesicy w zalenoci od wieku sportowca, dyscypliny oraz stanu zdro-wia ocenianego w trakcie kolejnych wizyt. Z bada mona skorzysta in-dywidualnie (nawet dzieci poniej 7 lat), w grupach zorganizowanych, w ramach klubw i klas sportowych. Aby usprawni procedur uzyskania orzeczenia, wprowadzona zostaa cieka orzecznicza. Jako pierwsze przeprowadzane jest wstpne badanie sportowo-lekarskie, ktre ma na celu ocen stanu zdrowia, jak i wychwyce-nie problemw mogcych stanowi przeciwwskazanie do uprawiania da-nej dyscypliny sportu. W jego ramach

    wykonywane s badania dodatkowe obejmujce pomiary antropometrycz-ne, przegld stomatologiczny, orien-tacyjne badanie wzroku, pomiar ci-nienia ttniczego, spoczynkowe badanie EKG, konsultacje lekarza la-ryngologa i badania laboratoryjne. Niektre dyscypliny, tj. sporty siowe czy nurkowanie, ze wzgldu na spe-cyfik wymagaj dodatkowej oceny ra-diologicznej czy badania spirome-trycznego.

    Badanie fizykalnePo wykonaniu nalenych dla danej dyscypliny bada Pacjent trafia do le-karza medycyny sportowej, ktry prze-prowadza dokadny wywiad dotycz-cy trybu ycia, przebytych bd biecych chorb, urazw oraz innych obcie mogcych mie wpyw na zdolno do zwikszonego wysiku. Nastpnie przeprowadzane jest pene

    badanie fizykalne wraz ze szczego-w ocen ukadu kostno-stawowego. Jeeli nie stwierdza si zmian patolo-gicznych, wystawiane jest zawiadcze-nie o braku przeciwwskaza do upra-wiania wybranej dyscypliny sportu. Naley pamita, e aby zapewni so-bie bezpieczestwo podczas aktywno-ci fizycznej, nie mona poprzesta na jednorazowym badaniu. Organizm moe rnie zareagowa na zwikszo-ny wysiek, warto te wzi pod uwa-g moliwo wystpienia kontuzji. Z tego wzgldu przeprowadzane s badania okresowe po upywie 6 i/lub 12 miesicy. Okres 6-miesiczny dotyczy przede wszystkim sportow-cw, ktrzy nie ukoczyli 18. roku ycia. Jeli badanie wstpne nazwie-my pierwszym etapem cieki orzeczniczej, to drugim etapem jest okresowe badanie po 6 miesicach. W jego zakres wchodz pomiary

    antropometryczne, oznaczenie cinie-nia ttniczego oraz konsultacja lekarza medycyny sportowej, ktry ocenia, jak Pacjent toleruje zwikszony wysiek. Etap trzeci to kontrola po 12 miesicach z rozszerzonym spektrum bada (po-dobnie jak badanie wstpne). W przy-padku pojawienia si problemw zdrowotnych wykonywane s badania w zalenoci od potrzeb. Etap czwar-ty to skrcone badanie po kolejnych 6 miesicach. Jego zakres przypomina etap drugi. Kolejny jest etap pity badanie wykonuje si po 2 latach od wstpnego. W jego zakres wchodz komplet bada dodatkowych wyma-ganych dla danej dyscypliny sportu oraz konsultacja lekarska, podczas kt-rej ponownie przeprowadzane s kompleksowe badanie fizykalne i wywiad dotyczcy tym razem pro-blemw, jakie pojawiaj si w czasie treningw lub s z nimi zwizane.

    Zawiadczenie w rkuNa zakoczenie kadego etapu, jeli nie ma przeciwwskaza, wystawiane jest zawiadczenie o zdolnoci do uprawiania wybranej dyscypliny spor-tu. Tak skonstruowany proces orzecz-niczy umoliwia zachowanie cigoci obserwacji Pacjenta, pozwala atwiej zauway odchylenia od normy. Jest bardziej efektywny ni pojedyncza wi-zyta za kadym razem u innego leka-rza. Pomimo istnienia pewnych stan-dardowych sposobw postpowania kada osoba traktowana jest indywi-dualnie; w zalenoci od stanu zdro-wia bd pojawiajcych si problemw zlecane s dodatkowe badania. Aby cieszy si ulubionym sportem, warto mie pewno, e jest on dla nas bezpieczny. Dobrze jest rozway wy-konanie bada przed rozpoczciem ak-tywnoci czy zanim nasze dziecko za-cznie uczszcza na zajcia sportowe.Wicej informacji: tel. (22) 33 22 844

    www.profemed.pl

    cieka dla aktywnychN A S Z E K S P E RTlek. med. Ewa Rzenicka,ortopeda, specjalista medycyny sportowej PROFEMED Sport i Rehabilitacja, Grupa LUX MED

    Aby zapewni sobie bezpieczestwo podczas aktywnoci fizycznej, nie mona

    poprzesta na jednorazowym badaniu.

  • Ksztatowanie warg, wygadzanie bruzd nosowo-wargowych, przywracanie mod-szego wygldu poprzez uzyskanie pra-widowego napicia mini twarzy, two-rzenie piknego, dobranego do ksztatu

    twarzy i warg umiechu oto zalety wspczesnej ortodoncji.

    Modo i harmoniaOrtodoncja w dzisiejszych czasach opnia wizu-alne procesy starzenia twarzy. Z lekarzami innych specjalnoci moemy tak zaplanowa leczenie, aby

    po rekonstrukcji zwarcia twarz wygldaa modziej i bardziej harmonijnie. Wane s w tym przypadku: odbudowanie odpowiedniej wysokoci zwarcia (mona je uzyska przy pomocy leczenia ortodon-tycznego lub/oraz protetycznego), odpowiednie ustawienie siekaczy grnych w stosunku do tkanek mikkich twarzy, odpowiednie uformowanie warg oraz zmiana wzajemnego uoenia koci twarzo-czaszki. Efekty potrafi by spektakularne, szcze-glnie dla Pacjentw z wadami morfologicznymi twarzoczaszki, ktre nie tylko nie pozwalaj im na pra-widowe funkcjonowanie, jedzenie, mow czy

    waciwe oraz estetyczne leczenie zbw, lecz tak-e wpywaj na gorsze samopoczucie. Temu wszyst-kiemu mona na szczcie zaradzi przy pomocy wspczesnej, szerokiej wiedzy medyczno-ortodon-tycznej, wysokospecjalistycznej diagnostyki, tech-niki leczenia oraz przede wszystkim dziki cisej wsppracy lekarzy wielu specjalnoci.

    Wieloetapowe leczeniePrzed leczeniem wad morfologicznych konieczna jest dokadna, bardzo specjalistyczna diagnostyka obejmujca nie tylko zby, lecz take ustawienie

    W dzisiejszych czasach ortodoncja nie zajmuje si jedynie wyrwnaniem zbw, lecz pozwala na wiele

    wicej. Warto sprawdzi, jak moemy poprawi stan swojego uzbienia i tym samym jako swojego ycia.

    N A S Z E K S P E RT

    Nowoczesna ortodoncja droga do piknoci

    lek. stom. Joanna ojewska, ortodonta LUX MED Pozna,PROFEMED Warszawa

    6 b l i s k o z d r o w i a 3 / 2 0 1 5

    T E M AT N U M E R U

  • koci w twarzoczaszce ich wzajemn relacj, kt-ra czsto jest przyczyn problemw czy kompleksw Pacjentw. Leczenie wad morfologicznych (proge-nii czy tyouchwia, asymetrii czy niedorozwoju koci twarzoczaszki) zaczyna si po uprzedniej dia-gnostyce leczeniem ortodontycznym, pod ktrego koniec Pacjent poddany zostaje zabiegowi chirur-gicznemu wykonywanemu przez chirurga szcz-kowo-twarzowego. Zabieg taki wykonywany jest w penej narkozie i ma na celu przywrcenie pra-widowej proporcji twarzy, zmian napicia mini pracy staww skroniowo-uchwowych oraz uzy-skanie piknego, stabilnego ustawienia zbw, czyli olniewajcego umiechu. Jest to leczenie wieloeta-powe, przeprowadzane przez lekarzy rnych spe-cjalnoci, ale efekt jest nagrod. Niejednokrotnie Pacjenci zgaszaj si do stoma-tologa z powodu starcia zbw, zmian w tkankach przyzbia, pkajcych koron zbowych, ruchomo-ci zbw, amania si koron protetycznych. Nie zdaj sobie sprawy, e przyczyn czsto s niepra-widowe relacje midzyzbowe, a co za tym idzie, niewaciwe funkcjonowanie staww skroniowo--uchwowych. Dochodz do tego ble gowy, czsto mylnie diagnozowane jako migreny, trzaski i prze-skakiwania w stawach skroniowo-uchwowych, ble mini waczy, zmczenie w okolicy szczk. To wszystko mona w dzisiejszych czasach zdia-gnozowa, wyleczy i tym samym poprawi jako ycia. Ortodoncja jest jednym z waniejszych ele-mentw takiego leczenia. Konieczna jest wtedy ci-sa i doskonale dopracowana wsppraca lekarzy rnych specjalnoci: ortodonty, protetyka, implan-tologa, chirurga, periodontologa, stomatologa zaj-mujcego si odbudow estetyczn. Razem mona zaprojektowa umiech na miar marze i zdrowia.

    MikroimplantyWspczesna ortodoncja oferuje rwnie dosko-na moliwo przygotowania przedprotetycz-nego lub przedimplantologicznego Pacjenta. Osoby, ktre straciy jeden lub kilka zbw i chc podj si zregenerowania swojego uzbienia, niejedno-krotnie spotykaj si z odmow przeprowadzenia leczenia przez lekarza protetyka lub implantolo-ga ze wzgldu na due przemieszczenia w stron luki zbw ssiednich. Ten problem na szczcie atwo ju rozwiza ortodontycznie, czsto bez koniecznoci zakadania Pacjentowi penego apa-ratu ortodontycznego. Wykorzystuje si do tego zakotwienie rdkostne, ktre w ostatnich latach rewolucjonizuje prac ortodonty, czynic j zarw-no dla lekarza, jak i dla Pacjenta duo krtsz i atwiejsz. Tak zwane mikroimplanty ortodontyczne lub pytki przedsionkowe, ktre w pocztkowym eta-pie strasz nas nazw oraz groz ruby w koci, s tak naprawd maymi rubkami, zaczepami umieszczanymi w znieczuleniu miejscowym w okolicach zbw, ktre bd przemieszczane.

    Powoduj one znacznie krtszy czas leczenia orto-dontycznego i wyszy komfort Pacjenta oraz zwikszaj moliwoci precyzyjniejszego usta-wienia zbw. Lekarz ortodonta wsppracuje z chirurgiem, ktry moe wykona mao inwa-zyjny zabieg chirurgiczny przypieszajcy lecze-nie i umoliwiajcy uywanie mniejszych si orto-dontycznych.

    Diagnostyka w ortodoncji Wizyt rozpoczynamy od konsultacji, czyli dokadnego zebrania istotnych dla leczenia informacji dotyczcych zarwno zdrowia ogl-nego Pacjenta, jak i problemw miejscowych, zgryzowych. Bardzo wane jest ustalenie problemw, z kt-rymi Pacjent do nas trafia. Czsto s to spra-wy, na ktre my sami nie zwrcilibymy uwa-gi w pierwszej kolejnoci. Na konsultacji badamy ustawienie zbw, ich stan zdrowot-ny, ustalamy z Pacjentem moliwoci lecznicze. Pobieramy wyciski pod modele diagnostycz-ne, kierujemy Pacjenta na wykonanie zdj rentgenowskich pantomograficznego, tele-rentgenogramu bocznego czaszki; jeeli ma-my wtpliwoci co do wieku kostnego u dzie-ci, kierujemy na wykonanie rentgenogramu doni, na podstawie ktrego jestemy w stanie go okreli, co umoliwia nam ustalenie wa-ciwego czasu na rozpoczcie leczenia. Jeeli obserwujemy trzaski i przeskakiwania w stawach skroniowo-uchwowych lub Pacjent ma starte zby albo zgasza dolegliwoci ze stro-ny tego stawu, kierujemy go na wykonanie tomografii stokowej stawu. Nastpnie narz-dzie zwane ukiem twarzowym, ktre pozwa-la na precyzyjne zarejestrowanie wzajemne-go pooenia szczki i uchwy rwnie w relacji do stawu skroniowo-uchwowego, umieszczamy w artykulatorze urzdzeniu pozwalajcym na zobrazowanie tego ustawie-nia. uk twarzowy to doskonae narzdzie suce do precyzyjnego ustalenia stabilnego planu leczenia.

    Nowoczesna technikaNa podstawie zdjcia bocznego czaszki wyko-nujemy analiz cefalometryczn pokazujc w stopniach i cyfrach moliwoci lecznicze danego Pacjenta. Dziki komputerowym pro-gramom do cyfrowej analizy cefalometrycznej jestemy w stanie precyzyjnie ustali moliwo-ci oraz przebieg leczenia. Moemy rwnie przeprowadzi morphing twarzy, czyli pokaza Pacjentowi, jak zmienia si bdzie jego twarz wraz z postpowaniem leczenia. Jest to orien-tacyjny pogld, jednak bardzo lubiany przez Pacjentw. Po zebraniu wszystkich danych lekarz lub zesp lekarzy przygotowuje precyzyjny plan dalsze-go leczenia. Sam proces diagnostyczny wydaje si zoony i skomplikowany, jednak od Pacjenta wymaga on tylko 3, 4 wizyt, a caa reszta odbywa si poza nim i polega na dokadnym przestudiowaniu wszystkich zebranych danych oraz przetwo-rzeniu tego na czytelny dla Pacjenta plan lecze-nia. Czsto dostaje on kilka moliwoci lecz-niczych, ktre starannie omawiamy, po czym decydujemy, co dla niego bdzie najkorzyst-niejsze.

    Kad wizyt u ortodonty rozpoczynamy od dokadnego

    zebrania istotnych dla dalszego leczenia

    informacji dotyczcych zarwno zdrowia

    oglnego Pacjenta, jak i problemw miejscowych,

    zgryzowych.

    Leczenie dzieci moe by przeprowa-dzane w kilku fazach w zalenoci od rodzaju wady oraz wieku dziecka. Nie czekajmy z nim do penego uzbienia staego. Czsto wtedy jest ju za pno na podjcie odpowiednich dziaa. Stae aparaty ortodontyczne moemy zakada na poszczeglne zby dziecka ju w uz-bieniu mieszanym, np.: u dzieci w 7. roku ycia. Niejednokrotnie w tym wieku, po diagnozie, wsplnie z rodzicami podej-mujemy decyzj leczenia wstpnego, wczesnego, poprawiaj-cego nieprawidowoci ustawienia zbw i oglne wraenie estetyczne, ktre u dzieci rwnie jest bardzo wane. Ze wzgldu na rny przebieg rozwoju u dzieci i na rny okres dojrzewania po bardzo wnikliwej diagnostyce decydu-jemy, kiedy rozpocz ostateczne leczenie ortodontyczne dziecka i jak to leczenie bdzie wygldao.

    ORTODONCJAU NAJMODSZYCH

    3 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 7

    T E M AT N U M E R U

  • Ginekomastia prawdziwa spowodowana jest przerostem tkanki gruczoowej.

    Norma. Mska klatka piersiowa nieobarczona stanem chorobowym.

    S Z P I TA L

    8 b l i s k o z d r o w i a 3 / 2 0 1 5

    S Z P I TA L

    Powikszone piersi to nie tylko problem estetyczny i wynikajce z niego ogra-niczenia w normalnym funkcjonowaniu, np. w ko-

    rzystaniu z siowni czy basenu, upra-wianiu sportu w miejscach publicz-nych itd., ale take u wielu osb przyczyna problemw natury psycho-logicznej.

    Winna tkanka tuszczowa Powikszenie si piersi moe by spo-wodowane zwikszeniem iloci tkanki gruczoowej (ginekomastia prawdziwa) lub przerostem tkanki tuszczowej (pseudoginekomastia, lipomastia). Przerost tkanki gruczoowej wynika najczciej z zaburze hormonalnych i w niektrych okresach ycia jest nor-m (ginekomastia fizjologiczna). Pier-si mog by fizjologicznie powikszo-ne u noworodkw w kilka tygodni po urodzeniu, u nastolatkw w okresie dojrzewania i u mczyzn w pode-szym wieku. Przyjmuje si, e blisko 2/3 nastolatkw boryka si z problemem

    N A S Z E K S P E RTlek. med.Tomasz Dbski, chirurg plastyk SzpitalLUX MED PuawskaWarszawa

    Ginekomastia (z ac. pier

    kobieca), czyli nadmierne

    powikszenie piersi

    u mczyzn, staje si

    w ostatnich latach jedn

    z czstszych przyczyn

    zgaszania si panw

    do gabinetw chirurgii

    plastycznej.

    ginekomastii, ktra w wikszoci przy-padkw jest przejciowa i ustpuje w cigu dwch lat.

    Do endokrynologaZe wzgldu na zaburzenia hormo-nalne wystpujce w ginekomastii jej diagnostyk zajmuj si endokryno-lodzy. Zebranie szczegowego wy-wiadu i wykonanie bada krwi (po-ziomu odpowiednich hormonw) pozwala okreli powd powikszenia piersi i wdroy odpowiednie leczenie. Niestety w wikszoci przypadkw nie udaje si znale uchwytnej przy-czyny ginekomastii, a diagnostyka ma

    To nie tylko le wyglda

    na celu jedynie wykluczenie stanw patologicznych. Dopiero po zdiagno-zowaniu braku zaburze hormonal-nych i innych patologii powodujcych powikszenie si piersi moliwe jest leczenie chirurgiczne.

    Akcja operacja Ze wzgldu na rne techniki opera-cyjne przed zabiegiem zaleca si wy-konanie USG piersi w celu okrelenia, czy przyczyn jej powikszenia s prze-rost tkanki gruczoowej, nadmiar tkanki tuszczowej czy moe obie pa-tologie jednoczenie. Zabieg odbywa si w znieczuleniu oglnym. Nadmiar tkanki gruczoowej usuwany jest naj-czciej za pomoc maego cicia w dolnej czci otoczki brodawki. Bli-zna powstaa po zabiegu znajduje si na granicy otoczki brodawki, dziki czemu jest prawie niewidoczna. Nad-miar tkanki tuszczowej najczciej usuwany jest poprzez liposukcj, a dwie

    Przykady ginekomastii, ktre mog wiadczy o rnych stanach choro-bowych w organizmie:

    zaburzenia endokrynologiczne spowodowane upoledzeniem dziaania jder, nadnerczy, tarczycy lub przysadki; nowotwory jder, przysadki, nadnerczy, puc; niewydolno nerek, wtroby, nadnerczy; przyjmowanie niektrych lekw (np. amiodaronu, spironolak-tonu, digoksyny, sterydw anabolicznych); naduywanie alkoholu, heroiny, marihuany; nadmierna otyo; rak piersi (szczeglnie w przy-padku jednostronnego, bole-snego powikszenia piersi).

    STANY CHOROBOWE

    lub trzy kilkumilimetrowe blizny po wprowadzeniu kaniul do liposukcji s praktycznie niewidoczne. Opisane procedury s wystarczajce w przy-padkach nieznacznego przerostu pier-si z niewielkim nadmiarem skry, ktra szczeglnie u osb modych ob-kurcza si w cigu roku. Z kolei w przy-padkach duego powikszenia piersi ze znacznym nadmiarem skry nie-zbdne jest jej usunicie poczone z przemieszczeniem kompleksu otocz-kabrodawka ku grze. W zalenoci od stopnia nadmiaru skry blizna powstaa po tego typu zabiegu mo-e by ukryta wok otoczki i prze-biega dodatkowo pionowo pod ni, po jednej lub obu jej stronach lub by umiejscowiona w fadzie pod-piersiowym. Kada z tych metod dobierana jest indywidualnie do Pacjenta.

  • N A S Z E K S P E RTlek. med. Agnieszka Kurczuk- -Powolny,ginekolog poonik SzpitalLUX MED PuawskaWarszawa

    i zagniedenia zapodnionego jaja, wpywajc na funkcje immunologiczne.

    Jak j rozpozna?U kadej kobiety z bolesnymi miesicz-kami mona podejrzewa endome-trioz, jednak nie jest atwo j wykry. Badanie ginekologiczne niewiele wno-si i pozwala rozpozna tylko bardzo zaawansowane stadia choroby. Bada-nie USG te nie zawsze daje jedno-znaczny obraz, ostateczne rozpozna-nie stanowi zabieg laparoskopii, bezporednie obejrzenie narzdu rod-nego i okolic oraz pobranie wycinkw do badania histopatologicznego.

    Jak j leczy?Endometrioza jest chorob prawie na cae ycie. Leczenie jest zalene od objaww i aktualnego stanu. Przy sil-

    nych blach stosuje si nieste-rydowe leki przeciwzapal-

    ne. Przy torbielach i kopotach z zajciem w ci konieczne jest

    Czym jest endometrioza?Istot choroby jest wystpowanie ognisk endometrium (luzwki macicy) poza miejscem, gdzie powinno si ono znaj-dowa, czyli jam macicy. Najczciej wystpuje ona w jajowodach, jajnikach, otrzewnej wycielajcej jam brzuszn, rzadziej w pcherzu moczowym czy jelitach, zdarza si jednak lokalizacja tak odlega jak puca czy gaka oczna. Endometrium to wycika wntrza macicy, w ktrej zagnieda si pche-rzyk ciowy. Ta tkanka ronie cyklicz-nie w pierwszej fazie cyklu miesicz-kowego; gdy kobieta nie zajdzie w ci, zuszcza si podczas miesicz-ki i znw odrasta w kolejnym cyklu. Proces sterowany jest gr hormonw kobiecego cyklu. W endometriozie ogniska endometrialne znajdujce si poza jam macicy reaguj na zmiany hormonalne tak samo jak waciwe endometrium cyklicznie przyrastaj i powoduj miejscowe mikrokrwawie-nia. Krwawienie to jednak nie znaj-duje ujcia, co powoduje gromadzenie si krwi w formie torbieli lub naciekw.

    Skd si bierze ta choroba?Pochodzenie endometriozy nie jest do koca znane. Niestety nie mona jej w aden sposb unikn, zapobiec ani wpyn na jej wystpowanie, prowa-dzc okrelony tryb ycia.

    Jak si ona objawia?Zasadniczym objawem endometriozy jest bl w dole brzucha, ktry nasila si gwnie podczas miesiczki. Praw-dopodobnie ponad poowa kobiet bo-lenie miesiczkujcych ma endome-trioz. Z biegiem lat i postpem choroby nasilenie blu wzrasta, wy-stpuje on rwnie podczas wspycia.

    Endometrioza jest chorob dotykajc 5, a nawet 15% kobiet w wieku rozrodczym. Wiele z nich latami

    cierpi na silny bl brzucha, w milczeniu czekajc na waciw diagnoz. Endometrioza nie jest grona

    dla ycia, ale potrafi niele je uprzykrzy. Na szczcie mona j skutecznie leczy. Na ten temat

    rozmawiamy z ginekologiem poonikiem Agnieszk Kurczuk-Powolny.

    Zalenie od umiejscowienia ognisk (w jelitach i w pcherzu moczowym) moe pojawi si bl podczas odda-wania stolca oraz drobne krwawienia z przewodu pokarmowego lub krwio-mocz. Endometrioza wewntrzna, czyli adenomioza, oprcz blu przy-nosi rwnie bardzo obfite i przedu-one krwawienia. Choroba towarzyszy kobietom przez cay czas dojrzaoci pciowej. Objawy agodniej dopiero po przekwitaniu, gdy ustaje miesicz-kowanie.

    Czym grozi endometrioza?Oprcz blu moe przynie rwnie inne powane konsekwencje. Jest to choroba wpywajca w znacznym stop-niu na podno kobiety. Narastajce z kadym cyklem miejscowe ogniska mog spowodowa nieodwracalne zmiany w narzdzie rodnym. Ogni-ska endometrialne mog spowo-dowa niedrono jajowodw oraz zrosty w miednicy mniej-szej. Same ogniska zabu-rzaj te proces zapodnienia

    Endometrioza zmora kobiet

    leczenie operacyjne. Laparoskopia pozwala nie tylko potwierdzi dia-gnoz, lecz take usun widoczne torbiele i ogniska. Niestety, opera-cja zlikwiduje tylko powstae ju zmiany, ale nie zapobiegnie powsta-waniu nowych. W przewlekym leczeniu ogromn rol odgrywaj leki hormonalne antykoncepcyjne, blokujce czynno jajnikw i mie-siczki. W leczeniu najwaniejsze jest wczesne rozpoznanie i niedo-puszczenie do powstania rozsianych duych ognisk i nieodwracalnych zmian.

    Choroba towarzyszy kobietom przez cay

    czas dojrzaoci pciowej. Objawy agodniej dopiero po przekwitaniu.

    3 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 9

    P O R A D N I K

  • Nie da si ukry,

    e z letni opalenizn

    wygldamy lepiej. Jednak

    po wakacjach moemy

    zosta z przebarwieniami

    i such skr. Co robi,

    by sobie pomc?

    Agnieszka WiniewskakosmetologPROFEMEDMedycyna Estetyczna Warszawa

    N A S Z E K S P E RT

    Jak pozby si przebarwie po wakacjach

    Zanim zaczniemy sami zwalcza przebarwienia (hiperpigmentacj), na-ley najpierw uda si do dermatologa w ce-

    lu ich waciwego rozpoznania. Do przyczyn powstawania przebarwie, oprcz ekspozycji na promieniowanie UV, zaliczamy skonnoci genetyczne, zaburzenia hormonalne, zaburzenia funkcji wtroby, urazy mechaniczne, niedobr witamin lub stosowanie le-kw i substancji wiatouczulajcych oraz olejkw eterycznych w perfumach. Do walki z przebarwieniami su zabiegi kosmetologiczne, medyczne i terapie skojarzone (czone).

    Peelingi chemiczne Pomagaj zwalcza niedoskonaoci skry i s terapi anti-aging. Pozwalaj skrze lepiej wchania skadniki ak-tywne z kosmetykw, pomagaj pozby si przebarwie i odwieaj wygld cery. Stymuluj skr do przebudowy, dziki czemu staje si ona grubsza, lepiej napita i gadsza. Stopie inten-sywnoci zuszczania zaley od doboru odpowiedniego rodzaju kwasu, jego stenia i indywidualnych cech skry.

    Peeling PQ Age liftinguje i rewitalizuje skr, pomaga zwalcza przebarwie-nia, blizny, trdzik, a nawet rozstpy.

    Peeling trwa 30 min i moe by wy-konywany o kadej porze roku, nawet latem. Seria skada si z 45 zabiegw powtarzanych co 10 dni. Cosmelan to peeling z bardzo inten-sywnym zuszczaniem, skra moe po nim schodzi patami. Pomaga w zwalczaniu gbokich przebar-wie. Moe by wykonywany u osb o kadym fototypie i rodzaju skry. Polega na naoeniu w gabinecie maski Cosmelan 1 na kilka godzin, a w kolejnym etapie Pacjent stosuje krem Cosmelan 2 przez ok. 30 dni. DNA Recovery Peel to pierwszy peel- ing nanotechnologiczny naprawiajcy DNA po uszkodzeniach sonecznych. Zabieg rozwietla i ujednolica koloryt skry, wygadza, nawila, redukuje zmarszczki. Seria to 6 zabiegw po-wtarzanych co 2030 dni. Ferulac jest peelingiem o waciwo-ciach przeciwutleniajcych, rozja-nia przebarwienia i zapobiega ich powstawaniu. Stopie zuszczania zaley od zastosowanej mieszanki kwasu. Stosuje si seri zabiegw po-wtarzanych co 714 dni efekt bez zuszczania lub seri 35 zabiegw co 1428 dni efekt ze zuszczaniem. Retises Yellow Peel to zabieg silnie zuszczajcy z retinolem, przeciwdziaa pojawianiu si zmarszczek, rozjania

    przebarwienia wywoane UV, zmniej-sza gboko zmarszczek i popra-wia elastyczno skry. Zabieg jest dwuetapowy: najpierw specjalista wmasowuje odpowiedni ampuk, nastpnie nakada poow saszetki kremu. Pozosta poow klient na-kada w domu po ok. 2 godz. i pozo-stawia na ok. 8 godz. Wykonuje si seri 35 zabiegw powtarzanych co 1428 dni.

    Laser W terapii hiperpigmentacji z powodze-niem stosuje si lasery Cutera ExelV. wiato lasera jest pochaniane przez melanin, co powoduje rozjanienie lub usunicie przebarwie. T metod wykorzystuje si do usuwania gbo-kich przebarwie, ktrych nie mona si pozby innymi metodami. Zabieg trwa nie duej ni 1530 min i nie wymaga znieczulenia. Dla uzyskania cakowitego efektu trzeba go kilkakrotnie powtrzy. Efekty s widoczne po 26 tygodniach. Czasami na peen wynik trzeba czeka do kilku miesicy.

    Nawodnienie skryWarto skorzysta z zabiegw nawil-ajcych i odywczych z du iloci skadnikw zatrzymujcych wilgo i wicych wod w skrze.

    Skin Health System marki Derma-logica to zabieg nawilajcy na bazie kwasu hialuronowego do skry wy-jtkowo odwodnionej, z widocznym wysuszeniem. Przywraca optymalny poziom nawilenia i wzmacnia barier hydrolipidow.Zabieg Oxy Pro Age to najbardziej za-awansowana technologia dermoinfu-zji tlenowej do zabiegw regeneracji. Przy pomocy specjalnego aplikatora dostarcza tlen z selektywnie dobrany-mi nanokosmetykami w gb skry.

    MezoterapiaPoprawia nawilenie skry, niweluje oznaki zmczenia i wyrwnuje kolo-ryt. Oprcz tego stymuluje skr do regeneracji i poprawia napicie. Za-bieg polega na ostrzykiwaniu skry, miejsce przy miejscu, substancjami aktywnymi. Zabieg skutecznie na-wila, spyca drobne zmarszczki spo-wodowane przesuszeniem, przywraca witalno zmczonej skrze, dziaa profilaktycznie anti-aging i pozwala na dugo zachowa mody wygld. Preparatw do mezoterapii jest bar-dzo duo. Waciwy rodzaj dobierze lekarz medycyny estetycznej. Wan cz zabiegw stanowi rwnie pie-lgnacja domowa, czyli profilaktyka i ochrona.

    1 0 b l i s k o z d r o w i a 3 / 2 0 1 5

    P O R A D N I K

  • N A S Z E K S P E RTdr n. med. Grzegorz Juszczyk, Dyrektor Biura Edukacji Zdrowotnej, Grupa LUX MED

    Wypalenie zawodowe to sytuacja, w ktrej dotychczas satysfak-cjonujca praca przestaje nas cieszy i staje si rdem nie-zadowolenia i negatywnych

    emocji. Najczstszy obraz osoby dowiadczaj-cej wypalenia to poczucie braku si do dziaania, poczucie bezsensu podejmowanych wysikw, brak wraliwoci na potrzeby innych ludzi oraz bardzo negatywna samoocena. Do takiego stanu doprowadza przewleky stres oraz bardzo due zaangaowanie w wykonywane obowizki przy rwnoczesnym lekcewaeniu swoich potrzeb od-poczynku i regeneracji si.

    Jak woda w studniStres, ktry odczuwamy niemal codziennie, mo-bilizuje organizm do sprostania zadaniu, ale ten krtki zastrzyk energii wymaga rozadowania, gdy dugotrwaa obecno naturalnych dopa-laczy jest bardzo niekorzystna. Przypomina to czerpanie wody ze studni. Desz-czem zasilajcym nasz studni energetyczn (moemy take wyobrazi sobie, e oczyszcza nas ze stresu) jest odpowiedni relaks. Sprbuj wykona proste wiczenie wyjd z domu do najbliszego parku, usid na trawie lub awce i przez godzin nie rb nic. Nie czytaj, nie myl o rodzinie, pracy, marzeniach, nie podejmuj decyzji, nie spogldaj na telefon czy tablet. Zapewne bdzie Ci bardzo trudno przetrwa ta-k godzin, cho zadanie wydaje si banalne. Tak najatwiej przekona si, jak bardzo obciony jest nasz mzg, nieustannie przetwarzajcy informacje i zuywajcy energi. Co zatem robi, aby redukowa stres i dba o odtwarzanie ener-gii do dziaania? Odpowied jest prosta naley uatwi naszemu organizmowi usuwanie hormonw stresu. W tym celu powinnimy znale wyran granic mi-dzy prac a czasem

    relaksu. Jeli po pracy sprawdzasz e-maile, biorc prysznic, ustalasz strategi dnia, jedzc obiad, przygotowujesz si do popoudniowych spotka jeste w pracy w zasadzie cay czas, co systema-tycznie zblia Ci do wypalenia.

    Droga do celuRegeneracja energii jest konieczna take w cigu ty-godnia pracy nie powinnimy zwleka z odpoczyn-kiem do weekendu. Optymalnie naley zaplanowa czterypi okazji do zrobienia czego przyjemnego, odrywajcego nas od trosk i wyzwa. Moe to by czytanie ksiki, spacer, wizyta w siowni, kolacja z rodzin itp. Jeli je wyrzucamy z planu zaj, przypomina to omijanie na autostradzie kolejnych miejsc wypoczynku, bo bardzo si spieszymy i jeszcze moemy jecha par kilometrw. Odpoczywanie jest czci naszej podry, jeli chcemy dotrze do celu. Traktujmy wic odpoczynek jak nie-odczny czynnik sukcesu, a nie jak strat czasu.

    Zadbaj o energi do dziaaniaKade zasoby mog si wyczerpa. Dotyczy to take energii, ktra jest

    niezbdna do podejmowania codziennych wyzwa. Jeli zaczyna jej

    nam brakowa, moemy doprowadzi do wypalenia zawodowego.

    Drugi filar odtwarzania energii to relacje z innymi ludmi z rodzin i przyjacimi, ze znajomymi. Badania wykazuj, e im bardziej jestemy zapracowani, tym bardziej ograni-czamy ycie towarzyskie. Z najbliszymi nie cieszymy si yciem, tylko rozmawiamy o prozie ycia, przyjaciele dowiaduj si o naszym yciu tylko z mediw spoeczno-ciowych. Tymczasem kontakt z drugim czo-wiekiem to okazja do miechu, rozmowy o trudnociach i uzyskania wsparcia. Jeli nie bylicie na randce tylko z najblisz osob (wyjcie do kina z dziemi liczy si jak p randki) i nie widzielicie si z przyjacimi duej ni miesic, to sygna ostrzegawczy, e Wasz kryzys energetyczny moe si pogbia.

    Po pierwsze, odpoczywajmy w sposb ograniczajcy dopyw

    bodcw do naszego umysu. Ogl-

    dajc telewizj, grajc w gry komputerowe, korzystajc

    z Internetu i mediw spoecznociowych,

    jestemy pobudzeni, nawet jeli traktu-

    jemy te czynnoci jak wypoczynek.

    Sprbujmy je zamieni na aktywno

    fizyczn (choby spacer), czytanie ksiki,

    suchanie ulubionej muzyki. Jeli w czasie

    odpoczynku mylisz o sprawach zawodo-

    wych zapisz je na kartce, wrcisz

    do nich po zaplanowanym odpoczynku.

    Zapisanie myli jest wan czynnoci

    uatwiajc oderwanie si od nich.

    Jak odzyska energi?

    Trzeci filar to prawidowy sen. W czasie snu organizm rozkada nadmiar hor-monw stresu. Jeli pimy za krtko (poniej szeciu godzin), potrzebujemy wicej energii i tym samym wzrasta poziom hormonw stresu, ktre po wyczerpujcym dniu utrudniaj nam zasypianie. Takie bdne koo potrafi powanie wpywa na stan naszego ukadu odpornociowego, ktry gwnie regeneruje si w czasie na-szego snu. Skutki s atwe do przewi-dzenia. Jeli masz problemy ze snem, nie czekaj z konsultacj u lekarza.

    3 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 1 1

    P O R A D N I K

  • N A S Z E K S P E RT

    Endoprotezoplastyka stawu biodrowego polega na usu-niciu chorych, zniszczonych elementw stawu i zastpie-niu ich implantami (meta-

    lowymi, ceramicznymi lub z tworzyw sztucznych). Elementy endoprotezy (panewka, gwka, trzpie) mocowa-ne s bezporednio do koci (technika bezcementowa) bd z uyciem spe-cjalnego cementu kostnego (technika cementowa).

    Zmiany, uszkodzeniaStaw biodrowy jest stawem kulistym panewkowym. Gwnymi jego ele-mentami s gowa koci udowej oraz panewka utworzona przez ko mied-niczn. Obie te powierzchnie pokryte s chrzstk stawow. Gdy dochodzi do zmian zwyrodnieniowych, chrzstka

    Z danych statystycznych NFZ z marca 2014 roku wynika,

    e rok wczeniej wykonano w Polsce

    39 349 endoprotezoplastyk stawu biodrowego.

    Co robi, gdy jestemy ju po tym zabiegu?

    stawowa ulega uszkodzeniu. Powierzch-nie tworzce staw staj si chropowa-te, nierwne, co doprowadza do ich cierania. Pierwszymi objawami cho-roby zwyrodnieniowej stawu biodro-wego, ktre odczuwamy, s:

    bl w okolicy biodra, ograniczenie ruchomoci w stawie, sztywno po duszym bezruchu, ble nocne.

    Kiedy choroba jest zaawansowana i le-czenie zachowawcze nie jest skutecz-ne, lekarz podejmuje decyzj wymia-ny stawu biodrowego na sztuczny.

    O co naley zadba przed operacj? Osoby otye powinny zadba o reduk-cj masy ciaa. Bdzie to miao istotne znaczenie przy zmniejszeniu obci-enia protezy po operacji. Zabieg ope-racyjny powinien by poprzedzony programem wicze rehabilitacyjnych, ktre wzmocni si mini.

    Rehabilitacja 06 tygodni po zabiegu...Ju w drugim dniu po zabiegu lekarz podejmuje decyzj dotyczc pionizacji chorego. Fizjoterapeuta prowadzi

    indywidualnie ustalony program usprawniania leczniczego. Uczy Pa-cjenta, jak zapobiega zwichniciu operowanego biodra, jak wstawa i siada, aby poprawnie odciy staw. Rehabilitant uczy, jak porusza si o kulach, aby nie dopuci do uszko-dzenia protezy (w przypadku prote-zy cementowej chodzenie o kulach zalecane jest od 1,5 do 3 miesicy. Przy endoprotezie bezcementowej odci-a si operowan koczyn od trzech do szeciu miesicy). Prowadzona jest take nauka chodzenia po schodach. Wykonywane s wiczenia zapobie-gajce przykurczom w operowanej koczynie, zmniejszajce ryzyko po-wstania zakrzepw oraz zwiksza-jce si mini, jak rwnie popra-wiajce ogln wydolno organizmu. Pacjent otrzymuje instrukta, jak po-winien wypoczywa. Wie, e podczas leenia naley ukada operowan koczyn w lekkim odwiedzeniu. Noga nie moe by skrcona. Moe spa na zoperowanym boku, gdy nie odczuwa blu. Jeli ley na stronie zdrowej, pod nog operowan wy-magany jest klin, ktry bdzie zapo-biega przywodzeniu uda.

    dr n. o kulturze fizycznej Marzenna Bazan, Kierownik Dziau Rehabilitacji Orodka Opiekuczo- -Rehabilitacyjnego LUX MED Tabita Warszawa

    Rehabilitacja po wszczepieniu endoprotezy

    Program postpowania rehabilitacyjno-leczniczego po zabiegu wszczepienia endoprotezy z caodobow opiek lekarsk prowadzony jest w orodku Tabita nalecym do Grupy LUX MED. Wicej informacji znajdziesz na www.tabita.waw.pl oraz pod numerami telefonw 695 290146 oraz 22 737 64 00.

    ...i 612 tygodni do p roku po zabieguPacjent wzmacnia si mini. Wy-konuje wiczenia propriocepcji (czu-cia gbokiego). Odtwarzany jest prawidowy stereotyp chodu. Unika przysiadw i ruchw rotacyjnych w operowanym stawie. Pniej wpro-wadzane s wiczenia funkcjonalne oraz dynamiczne. Po powrocie ze szpitala do domu war-to usun przedmioty stwarzajce po-tencjalne ryzyko upadku: chodniki i przewody. Naley zapewni krzesa z wysokim siedziskiem i podokietni-kami, zmieni przeznaczenie pomiesz-cze, aby osoba operowana w poczt-kowym okresie nie musiaa korzysta ze schodw. Indywidualny program usprawniania powinien by kontynuowany w do-mu. Pozwoli to odzyska sprawno oraz zdolno do samodzielnego wy-peniania czynnoci ycia codzienne-go i w perspektywie uatwi powrt do pracy.

    Endoproteza stawu biodrowego.

    LEKARZ RADZIO czym warto pamita, aby zminimalizowa ryzyko zwichnicia protezy? Przestrzegaj nastpujcych zasad:

    nie zginaj biodra powyej 90, unikaj zakadania nogi na nog, nie siadaj na meblach z niskim siedziskiem.

    1 2 b l i s k o z d r o w i a 3 / 2 0 1 5

    P O R A D N I K

  • Dysfagia, bo o niej mo-wa, jest definiowana jako trudno lub nie-mono pobierania pokarmu, formuowa-

    nia ksa pokarmowego lub przey-kania na skutek miejscowych nie-prawidowoci lub chorb w obrbie garda i przeyku.

    Badanie i terapiaZaburzenia poykania s czstym i bar-dzo gronym objawem pojawiajcym si w przebiegu wielu chorb neuro-logicznych. W ich nastpstwie moe doj do niedoywienia, odwodnienia, zachystowych zapale puc, a take mierci.W proces poykania s zaangaowane 26 par mini garda i krtani oraz ner-wy czaszkowe V, VII, IX, X, XII.Pacjenci po udarach mzgu maj za-zwyczaj problemy w fazie ustnej (oral-nej) przygotowujcej i transportowej oraz gardowej. Wynika to przede wszystkim z uszkodzenia w obrbie nerww czaszkowych oraz osabienia lub zniesienia odruchw podniebien-no-gardowych. Badanie poykania przeprowadza neu-rologopeda. Ocenia dokadnie mu-skulatur twarzy, czyli sprawno po-liczkw, minia warg i pooenie jzyka. Sprawdza odruchy podnie-bienno-gardowe oraz odruch kaszlu. Do badania uywany jest pyn obo-jtny woda, nastpnie podaje si pap-k w celu zmiany konsystencji i ob-serwuje poykanie. Po badaniu neurologopeda wraz z lekarzem i die-tetykiem ustalaj waciw diet.W trakcie prowadzonej terapii logo-pedycznej nakierowanej przede wszyst-kim na nauk prawidowego poyka-nia oraz wzmocnienia mini biorcych

    N A S Z E K S P E RTDanuta A. Matukiewicz,neurologopeda,LUX MED TabitaWarszawa

    jedzenia po stronie zdrowej, a obrt gowy chroni drogi oddechowe. Do-bieranie waciwej pozycji przy kar-mieniu powinno by dostosowane do kadego Pacjenta indywidualnie po ocenie stanu klinicznego przez lekarza.U Pacjentw z rurk tracheotomij-n nauka poykania odbywa si tak samo jak u wszystkich innych osb z dysfagi, czyli zaczyna si od roz-poznania problemu, doboru metod i technik postpowania, a take tech-nik czyszczenia rurki.

    Gdy poykanie jest problemem

    Dobieranie waciwej pozycji przy

    karmieniu powinno by dostosowane

    do kadego Pacjenta indywidualnie.

    Trudnoci w poykaniu czsto obserwuje si u Pacjentw po udarach mzgu.

    Gronych dla ycia konsekwencji mona potencjalnie unikn pod warunkiem

    wczesnego rozpoznania i podjcia w odpowiednim czasie dziaa terapeutycznych.

    Nasze ycieWarto zaznaczy, e trudnoci w po-ykaniu dotycz take dzieci. Towa-rzysz najczciej w mzgowym po-raeniu dziecicym, zespole Downa oraz po urazach.Jedzenie i picie jest bardzo przyjem-n stron naszego ycia, dostarcza te niezbdnych skadnikw odyw-czych. Naley pamita, e nieostro-ne lub nieumiejtne postpowanie w kwestiach ywieniowych w sto-sunku do osb chorych moe przy-nie zgubne konsekwencje.

    w nim udzia na og po kilku tygo-dniach Pacjent zaczyna przechodzi z pokarmu papkowatego na stay.

    Nauka prawidowego poykaniaBardzo czsto z powodu uszkodzo-nego nerwu twarzowego po stro-nie poraonej widzimy asymetri twarzy oraz osabion prac jzyka, policzkw, a take minia warg. Obserwujemy czsto ulewanie po-karmu z ust, trudnoci w uciu i przesuwaniu ksa pokarmowego w obrbie jamy ustnej. Jeeli wy-stpuj takie objawy w fazie ustnej, naley stosowa diet papkowat, poniewa jest atwiejsza do prze-knicia.Przy karmieniu bardzo wane jest, aby Pacjent przyj waciw pozycj wysokie uoenie w ku (jeli Pa-cjent nie jest jeszcze pionizowany) lub pozycj siedzc na krzele. Go-wa i plecy musz by ustabilizowane. W czasie karmienia gowa Pacjenta powinna by lekko pochylona do klat-ki piersiowej w trakcie poykania, ta-kie pooenie pozwala na ochron drg oddechowych.Gow moemy te odwrci w stro-n poraon i podawa jedzenie na zdrowy policzek. Dziki tej meto-dzie Pacjent przyjmuje kawaki

    3 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 1 3

    P O R A D N I K

  • R A D A N A U K O WA

    1 4 b l i s k o z d r o w i a 3 / 2 0 1 5

    N A S Z E K S P E RTprof. Mariusz Z. Ratajczak,Kierownik Zakadu Medycyny Regeneracyjnej WUM

    Mwi si nie bez powodu, e komrki macierzyste to ogromna nadzieja dla wspczesnej medycyny.

    O ich niezwykych moliwociach opowiada nam prof. Mariusz Z. Ratajczak, Kierownik Zakadu Medycyny

    Regeneracyjnej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Dyrektor Instytutu Komrek Macierzystych

    w Centrum Rakowym Uniwersytetu w Louisville w USA.

    Dugowieczno coraz bardziej realna

    Czym waciwie s komrki macierzyste?To najwaniejsze komrki budujce nasze ciao. Najbardziej istotne w ich waciwociach jest to, e nie tylko potrafi tworzy, lecz take odbudo-wywa zniszczone i chore struktury. Dziki nim nabonek jelita cienkiego wymienia si co kilka dni, a naskrek moe si zuszcza co dwa tygodnie. Dlatego uwaa si, e s one kluczem do medycyny regeneracyjnej. Skoro potrafi odnawia tkanki, to oznacza, e mamy w rku or w walce z dys-funkcjami naszego organizmu. Od lat intensywnie wykorzystuje si je w le-czeniu chorb ukadu krwiotwrcze-go, a trwaj badania kliniczne nad zastosowaniem ich w terapii innych schorze.

    Jakiego rodzaju s to schorzenia? Przede wszystkim kardiologiczne, gastrologiczne, dermatologiczne, en-dokrynologiczne, uszkodzenia staww i wizade, oparzenia. Lista z dnia na dzie si rozszerza. Niestety wiadomo te, e s narzdy, np. mzg i serce, w ktrych komrki macierzyste odna-wiaj si bardzo wolno. Ponadto mamy inny problem, nie z kadego miejsca atwo je wydoby. Ju od kilkudziesiciu lat pobiera si je z krwi ppowinowej i obwodowej oraz szpiku kostnego, dlatego mamy tak due sukcesy w leczeniu chorb he-matologicznych. Trwaj te badania nad pobieraniem ich z tkanki tusz-czowej, mini szkieletowych i przed-sionka serca, jest to jednak trudne, bo trzeba przeprowadza bolesn biopsj, a z pobrania da si wyekstrahowa niewiele materiau, przez co cigle sukcesy na tym polu s niewielkie.

    Nie mona wic leczy wszystkich schorze komrkami z krwi?Niestety nie jest to moliwe. Nie wystarczy poda jakichkolwiek kom-rek macierzystych, aby uleczy dan chorob. Komrki te potrafi si specjalizowa, zalenie od tego, gdzie wystpuj; jedne odpowiadaj za wtrob, inne za minie szkieletowe czy ukad nerwowy itd.

    Nasz organizm nie produkuje bar-dziej uniwersalnych komrek? Owszem, one powstaj, ale na naj-wczeniejszym etapie rozwoju. Na-ukowcy podejmuj prby pozyskania komrek izolowanych z zarodkw, ale rodzi to wiele problemw. Po pierwsze, chodzi o kwestie etyczne, a po drugie komrki te powoduj due ryzyko powstawania potwornia-kw, czyli bardzo specyficznych no-wotworw, wic indukujc je do

    organizmu, bardziej mona zaszko-dzi, ni pomc. Dlatego pozostaje nam pozyskiwa komrki z dorosych tkanek, ktre nie powoduj niekon-trolowanych wzrostw i s po prostu bezpieczniejsze. Nie jest jednak a tak le. Okazuje si, e take w do-rosym organizmie mona znale bardzo mae komrki macierzyste, przypominajce te embrionalne, ktre maj duy potencja rnico-wania, a wic szeroki zakres zastoso-wania. Co wicej, nie maj tendencji

    do tworzenia potworniakw. Ciko jednak uzyska ich odpowiedni ilo, wic kluczowe jest opracowanie bezpiecznych metod ich namnaania.

    Kiedy to moe nastpi?Trudno odpowiedzie na tak zada-ne pytanie. To zaley od nakadw finansowych, ale te tak prozaicznych czynnikw jak przypadek. Przeom moe nastpi za tydzie, miesic albo kilka lat. Taka jest nauka. Czsto dostaj telefony i e-maile od zdesperowanych, cierpicych ludzi, ktrzy pytaj, kiedy wreszcie uda si wykorzysta komrki macierzy-ste do leczenia szerszego spektrum chorb. Potencja jest ogromny, jestem przekonany, e to przyszo medycyny, ale potrzeba cierpliwoci.

    Jednak moliwoci komrek ma-cierzystych s ograniczone, bo przecie chorujemy i umieramyKomrki te, aby dziaa prawidowo, musz by w dobrej formie. Z wie-kiem s jednak w coraz gorszej kondycji, ale okazuje si, co potwier-dzaj midzy innymi badania mojego zespou, e moemy je wspiera. Wane wic, aby to robi, bo od tego zaley dugo i jako naszego ycia.

    Jak o nie dba?Zbawienny wpyw maj na nie od-powiednia, niskokaloryczna dieta i umiarkowany wysiek fizyczny. wiat nauki coraz intensywniej poszuku-je te lekw, ktre by je wspomaga-y. Poszukiwania tabletki na dugo-wieczno trwaj. S ju pierwsze sukcesy, ale na przeom trzeba jeszcze poczeka.

    Komrki macierzyste specjalizuj si,

    zalenie od tego, gdzie wystpuj; jedne

    odpowiadaj za wtrob, inne

    za minie szkieletowe.

  • 3 / 2 0 1 5 b l i s k o z d r o w i a 1 5

    Na co dzie gastroenterolog toruskiej placwki LUX MED. Gdy jednak

    przychodzi czas na urlop, doktor Cezary Popawski zrzuca kitel, bierze

    plecak i wyrusza w najdziksze zaktki Europy i Azji.

    C U R R I C U L U M V I TA E

    dr hab. Cezary Popawski, gastroenterolog,LUX MEDToru

    Czemu polubi Pan podrowanie czsto w ekstremalnych warunkach?Na pocztku jedziem na typowe wycieczki z hotelem, basenem i drin-kami na play, ale wypoczynek w tumie turystw przesta mnie cieszy. W ten sposb nie poznam kraju, w ktrym si znalazem, dlatego za-czem jedzi w odwrotn stron ni wszyscy. Bez luksusw, za to z gwa-rancj, e dotkn innej kultury.

    Jak doszo do pierwszego takiego wyjazdu?Przez przypadek. Pojechaem do znajomych w okolice Biebrzaskiego Parku Narodowego, bo to wdziczne miejsce do fotografowania. Przyjaciel, ktrego tam spotkaem, powiedzia mi, e wyrusza na Kamczatk. Zaznaczy, e mam zapomnie o hotelu, gwaran-towanym dostpie do wody czy jedze-nia. Od razu mi si spodobao. Tak si zaczo i trwa do dzi.

    Nie do, e bez biura podry, to na dodatek w miejsca, ktre turyci omijaj szerokim ukiemZdecydowanie! Kierunek moich wypraw to daleki wschd Europy i Azja. Udao mi si odwiedzi m.in. Kam-czatk, Wyspy Soowieckie, Kareli, fisk dalek pnoc. W czasie ostatniej wyprawy wok Azji podaem tras wzdu Wogi, przez Kazachstan i Kir-gistan, gry Tienszan, Karakorum,

    Chiny, Mongoli i do domu przez Syberi. Podrowalimy autami, sporo offroadem. Udao nam si przejecha przecz na 4000 m, w od-dali wida byo K2.

    Z kim Pan podruje?Z przyjacimi, cho czasem to grono si powiksza. ony nie udao mi si przekona, e to wietna forma wypo-czynku, za to syn chtnie si ze mn wybiera. Chciabym zaznaczy, e pe czy wiek nie s przeszkod. Ludzie zabieraj ze sob nawet kilkuletnie dzieci, a jedna z pa z wyprawy na Kamczatk bya po siedemdziesitce! Warto jednak zadba wczeniej o kon-dycj. Trzeba pamita, e warunki czasem odbiegaj od tych, ktre mamy na co dzie. Okazja do wzicia kpie-li moe przydarzy si raz na kilka dni, a owsianka potrafi by niada-niem, obiadem i kolacj.

    Bywa czasem nie-bezpiecznie?Kiedy rozbijali-my obz na stepie i w pewnym momen-cie zacza si do nas zblia grupa kirgiskich jedcw konnych. Na szczcie przyjechali si przywita, a wieczorem upiekli nam barana. Jest bezpiecznie. Bardziej boj si space-rowa w nocy po Warszawie, ni

    przemierzajc tajg lub tundr. Tam, gdzie podruj, jest niewielu ludzi i napotkane spoecznoci ciesz si, e kto je odwiedza. Nieraz oferowano mi nocleg czy jedzenie. Oczywicie naley uszanowa ich natur, a take obyczaje. Kady wie, e w jurcie po-ruszamy si zgodnie z ruchem wskazwek zegara, a na Kamczatce nie karmimy niedwiedzi.

    Jak przygotowa si do wyjazdu?Warto zacz od marze i mapy. Na dalsze wyprawy trzeba uzbiera troch pienidzy, a jeli fundusze w ogle nie pozwalaj, to mona wybra si gdzie bliej, choby w polskie Bieszczady czy na Huculszczyzn. Przygotowania do zagranicznej podry mog potrwa nawet kilka miesicy. Trzeba zadba o wizy, rozezna si w kwestii noclegw,

    a take miejscowych obyczajw, w czym pomaga lektura

    przewodnikw i ksiek historycznych. Naley

    te zdecydowa, czy podrujemy autem, czy innymi rodkami lokomo-cji. Potem pozostaje ju tylko odway si i pojecha, bdzie dobrze.

    Planuje Pan ju kolejne wyprawy?Oczywicie. W przyszym roku wy-bieram si w okolice na pnoc od Murmaska, eby zobaczy arktyczn wiosn i zay offroadu. Przy odro-binie szczcia moe bd wieloryby. Za dwa lata chciabym pojecha do poudniowej czci Jedwabnego Szlaku, czyli do Turcji, Iranu, Uzbe-kistanu, a do Afganistanu i Pakistanu.

    W 1991 r. obroni dyplom Wydziau Lekarskiego Akade-mii Medycznej w Biaymstoku. W 1993 r. uzyska tytu dr. n. med. AM w Biaymstoku. W 1997 r. zrobi specjalizacj z chorb wewntrznych st. II w CMKP w Warszawie. W 2005 r. dosza do tego spe-cjalizacja z gastroenterologii. W 2005 r. uzyska tytu dr. hab. n. med. UMK w Toruniu. W latach 19911997 pracowa w Klinice Gastroenterologii AM w Biaymstoku. W latach 19972000 pracowa w Klinice Gastroenterologii i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Kansas City. W latach 20002015 zwizany by z Zakadem Endoskopii Gastroenterologicznej CM MK. W 2014 r. rozpocz wsppra-c z LUX MED w Toruniu.

    Dotkn prawdziwego wiata

    N A S I S P E C J A L I C I