Informatika e biznesit java4

  • View
    256

  • Download
    6

Embed Size (px)

Text of Informatika e biznesit java4

  • 1. INFORMATIKA E BIZNESIT Besart Hashani

2. Sistemi informatik i menaxhmentit te biznesit 3. Perkufizimi Sistemi i cili siguron informatat te nevojshme ne funksion te marrjes se vendimeve cilesore. Klasifikimi i sistemeve sipas marredhenies midis inputeve dhe outputeve: Sisteme neutrale sistem vetem transmetues Sisteme te informuara sistem pasiv Sistemi informatik qeverises sistem kreativ Sistemi informatik i menaxhmentit eshte sistem kreativ => Output > Input 4. Sistemi Informatik i menaxhmentit - efekt edhe ne rritjen e cilesise se inputeve per te ardhmen => outpute me te larta te arritura me lehte. Nje numer i kompanive shkojne nje hap me tej duke zhvilluar sisteme private qe u pergjigjen me afer nevojave afariste te tyre. Roli kryesor i sistemit informaik te menaxhmentit eshte te vleresoje nevojat informatike te menaxhmentit gjate procesit te vendim-marrjes. 5. Komponentet e sistemit informatik te menaxhmentit te biznesit Komponenta materiale Komponenta jo-materiale Komponenta njerezore Komponenta transmetuese Komponenta organizative 6. William James 7. Ne pergjithesi IT nuk duhet te jete qellim ne vetvete, por duhet te jete servis i menaxhmentit Sistemi informatik mund te jete specifik per secilin nivel te menaxhimitHierarkia e Qeverisjes 8. Struktura e vendosjes dhe horizonti kohor i vendimeve Vendime afategjata (strategjike) Politiken afariste, politiken zhvillimore, riorganizimi i afarizmit, aktivizimi i programeve te reja prodhuese, tregjet e reja Vendime afatmesme (taktike) Strategjite e marketingut, rekrutimit Vendime afatshkurtera (operative) Per realizimin praktik te vendimeve te maruna ne nivelet me te larta. 9. Llojet e vecanta te sistemeve informatike Sistemi per mbeshtetje te vendimeve (SMV) Decision Support System (DSS) Sistemi per mbeshtetje te vendimeve ne grup (SMVG) Group Decision Support System (GDSS) Sistemi i eksperteve (SE) Expert System (ES) Sistemi per mbeshtetje te ekzekutivit (SME) Executive Support System (EES) 10. SMV eshte sistem informatik i bazuar ne kompjuter qe mbeshtete aktivitetet vendim-marrese biznesore ose organizative. I sherbejne menaxhmentit, operimeve dhe planifikimit ne nje organizate si dhe ndihmojne ne marrjen e vendimeve, qe mund te ndryshojne shpejte dhe jane te paparashikueshme SMV perbehet nga baza e te dhenave, sistemi softverik, dhe baza e modeleve. Analize shume dimensionale te te dhenave 11. GDSS jane te fokusuara per te ndihmuar grupin qe punon se bashku per te marre vendime Marrin parasysh afersine fizike te pjesemarresve dhe kohezgjatjen e bashkepunimit ne grup Kembimi i informatave eshte me i lehte por nuk sigurohet kualiteti i vendimeve SME ose SIE mbeshtesin marrjen e vendimeve ne nivele te departamenteve mbrenda nderrmarjes. 12. Struktura e SIM per nevoja te menaxhmentit Sistemi per mbeshtetje te vendimeve (SMV) Decission Support System (DSS) Sistemi i eksperteve (SE) Expert Systems (ES) Sistemet informatike ekzekutive (SIE) Executive Information System (EIS) Sistemet e transaksioneve (ST) Transactional Systems (TS) 13. Sistemet e eksperteve zgjidhja e problemeve qe zakonisht kerkojne pune te eksperteve => Sisteme te bazuara ne dituri (Knowledge Based Systems) SIE - per tu pergjigjur ne pyetjen si behet dicka. ST per proceset e perditshme biznesore. Kryesisht per ruajtjen e te dhenave dhe jo per analiza te tyre. 14. Modeli standard i organizimit perfshin minimumin e funksioneve afariste qe nje proces te realizohet. Ka keto nensisteme informatike: Planifikimit dhe analizes se procesit afarist Qeverisjes me te mira materiale Qeverisjes me resurse njerezore Furnizimiet me material I prodhimit Shitjes se prodhimit dhe sherbimeve Kontabilitetit Hulumtimit dhe zhvillimit 15. Modeli i dominimit te prodhimit 16. Modeli i nensistemit ekuipotencial 17. SI ne nivele mbi kompanite BE merr seriozisht iniciativat per eficiencen e energjise SI te domosdoshme per te rritur bashkepunimin Kompanite hasin probleme ne gjetjen e partnereve Managenergy & Cordis 80 % e atyre qe i paraqiten projektet e tyre gjeten partnere. 18. 7 miliarde Euro ne infrastrukture per komunikime te shpejta breze-gjera. eShendetesine, eIdentifikimin, eProkurimin Caku ne vitin 2020, 50 % e shtepive te kene qasje ne Internet me shpejtesi mbi 100 Mbps Per cdo vend pune te humbur nga investimi ne IT, krijohen 2.6 vende te reja punes. McKinsey&Co - nje rritje prej 10 % ne perdorimin e Broadband ne shtepi, rrite GDP e vendit per 0.9 deri 1.5 % SME-te kane qasje me te lehte ne SI te standardizuara Ne Gjermani priten te krijohen rreth 960.000 vende pune gjate periudhes 2014-2020 Ne France, ndertimi i Fiber-to-home pritet te krijoje 360.00 vende te punes ne vit => 20 Miliarde vlere te shtuar KE vlereson qe per cdo 1 Eurote investuar do te kthehen 6 deri ne 15 Euro 19. Shqyrtim i nje publikimi 20. IT doesnt matter Nicholas Carr IT doesnt matter Harvard Business Review, Maj 2003 1965 5% te shpenzimeve te kompanive amerikane shkonin ne IT 1980at paraqitja e PC-se, rriti perqindjen ne 15% Ne fillim te 90ve arriti ne 30%, e ne fund te 90ve arriti ne 50%. 2002 rreth $2 trillion shpenzime ne IT 21. Paraja nuk eshte i vetmi ndryshim menaxheret po ndryshojne qendrimet ndaj IT. Ne fillim PC-te jane pa vec si kalkulatore dhe makina shkrimi Sot, investime te medha behen ne IT per te tejkaluar konkurrentet. Carr ky eshte mendim i gabuar. 22. Carr burimi eshte strategjik nese rivalet nuk e posedojne dhe jo nese e posedojne te gjithe. Funksionet bazike te IT-se, ruajtja, transferi dhe perpunimi i te dhenave tashme eshte omnipresent. Kjo i ka transformuar ato ne komoditete Ngjashem ka ndodhur me makinen me avull, hekurudhen, energjine elektrike, telefonin etj. Ne fillim sollen shume mundesi, por pastaj u bene komoditete (infrastrukture) 23. Dallojne teknologjite private nga ato infrastrukturale Teknologjite infrastrukturale ne fillim mund te funksionojne si pronesore. Kjo eshte faze e shkurte dhe perfundon me uljen e cmimeve. Ndikimi i teknologjise infrastrukturale eshte ne nivelin makroekonomik dhe jo te kompanive individuale. 24. Komodizimi i IT-se IT mekanizem transporti i biteve IT vlere me te madhe kur perdoret nga te gjithe Me lehte te perdoren aplikacione qe perdoren nga te gjithe se sa aplikacione te krijuara vete Cmimi i IT-se po bie dukshem Ligji i Moore Prodhuesit do te vazhdojne te perfitojne dukshem Carr propozon marrjen e nje qendrimi me defensiv 25. Publikim me shume ndikim. Per nje kohe ndryshoi qendrimin e menaxherve ndaj investimeve ne IT 26. Tronditi shume strategjiste 27. Does IT matter? Pergjigja vjen nga John Seely Brown & John Hagel III Does IT matter? Harvard Business Review, Korrik 2003. Konfirmon te dhenat se kompanite shpesh kane mbivleresuar potencialin strategjik te IT-se Kompanite shpesh duhet te merren me shume aspekte te IT-se (besueshmerine, sigurine, etj) Kjo nuk do te thote qe IT nuk ka vlere strategjike John Seely Brown & John Hagel III mendojne qe pikepamja e Carr eshte e rrezikshme dhe deorientuese. 28. Titulli eshte qellimisht shume jo-perfaqesues IT ka rendesi strategjike per shkak te efekteve indirekte krijon mundesi dhe opcione qe nuk egzistonin me pare. IT ndoshta eshte omni-prezente, por aftesite per ti perdorur ato nuk jane njejte te shperndara. Krijimi i vleres nga IT kerkon inovacione ne praktikat biznesore. Kompanite qe thjeshte investojne ne IT pa ndryshuar praktiat biznesore vetem sa do te shkaterrojne vleren ekonomike te IT-se. 29. Kompanite mendojne ngushte lidhur me rendesine e IT-se Vetem per uljen e kostove te transaksioneve Vetem per praktikat biznesore interne Vetem per efektet afatshkurtra Mendohet si komoditet sepse nuk eshte menduar sa duhet ne mundesite qe ofron IT Njohurite dhe aftesite qe kerkohen per krijimin e vleres ekonomike nga IT jane mjaft te rralla. Impakti ekonomik i IT-se vjen nga shpikjet inkrementale e jo nga iniciativat big bang IT evolon vazhdimisht efekte te reja 30. Diferencimi nuk vjen nga vet IT-ja, por nga praktikat e reja qe ajo mundeson. IT eshte vertete e rendesishme 31. Pozite menaxhuese me rendesi gjithnje e me shume ne rritje eshte ajo e CIO (Chief Information Officer) 32. Nderlidhja ndermjet paleve te duhura brenda kompanise e ben rolin e CIO-se kritik. Shpesh te dhena te vlefshme mund te mos arrijne ne destinacion per shkak te organizimit jo te mire te sistemit informatik SI jo-funksionale => performance me e ulte Kompanite shpesh e shohin IT-ne si kuti te zeze Investime me te larta ne IT me shprese per efekt te duhur Vitet e fundit, kompanite posedojne buxhet me te vogel si pasoje e krizes ekonomike boterore. Duhet gjetur zgjidhje tjeter per kete problem Kompanite vizionare i mandatojne CIO-te te projektojne sisteme adekuate 33. Shembull: Nje kompani e madhe kimike gjeti qe e informatave te gjeneruara nga sistemi ishte relevant per vendim-marrje Sistem i bazuar vetem ne nje rregull: financiare dhe te kontabilitetit E pamundur per te gjeneruar analiza specifike per lidhshmerine ndermjet produkteve dhe rajoneve Kerkohej pune manuale e shpeshte per te rifreskuar informatat ne baze te te dhenave te reja Kompania ne fjale kerkoi nga CIO te dizajnoje nje sistem me efikas 34. Faktoret kryesore qe pengojne suksesin jane: Permbajtja jo-konsistente dhe e pabesueshme Mbikeqyrja dhe mirembajtja e dobet Jo-fleksibiliteti i sistemit 35. Permbajtja jo-konsistente dhe e pabesueshme Informatat nga njesite e ndryshme mund te kene emerime, kategorizime, tregues ndryshme. Departamentet e ndryshme funksionale mund te shqyrtojne te dhenat ne menyra te ndryshme Mund te kete mungesa te kontekstit Edhe sikur te keteinterface te pershtatshme nese ka dyshim ne te dhenat nuato nuk mirren parasysh 36. Mbikeqyrja dhe mirembajtja e dobet Biznesi